Cuộc sống ngột ngạt gần 20 năm bên mỏ đá ở Trường Sơn
Gần hai thập kỷ, người dân xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, phải chịu đựng cảnh bụi đá mịt mù và tiếng ồn không ngớt từ các mỏ đá vôi hoạt động quanh khu vực. Bụi phủ trắng nhà cửa, vườn tược, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và sức khỏe của hàng trăm hộ dân. Liệu có giải pháp nào giúp họ lấy lại bầu không khí trong lành như trước đây?
Bối cảnh
Xã Trường Sơn nằm trong thung lũng thuộc tỉnh Quảng Trị, nơi có nhiều mỏ đá vôi được khai thác từ nhiều năm nay. Các doanh nghiệp như Công ty TNHH Tổng công ty Thế Thịnh, Công ty TNHH VTTM Hòa Phát, Công ty TNHH Thục Linh và Công ty TNHH Thương mại xây dựng Bảo Ninh đã hoạt động khai thác đá với quy mô lớn, phục vụ nhu cầu xây dựng và phát triển kinh tế địa phương.
Việc khai thác đá diễn ra liên tục từ sáng sớm đến tận đêm khuya, với hàng loạt xe tải vận chuyển đá nối đuôi nhau trên các tuyến đường liên xã. Tiếng máy nghiền đá, khoan đục vang vọng khắp thung lũng, tạo nên môi trường sống đầy bụi và tiếng ồn cho người dân quanh khu vực.
Diễn biến chính
Anh Hồ Văn Hùng, 32 tuổi, người bản Khe Dây, xã Trường Sơn, chia sẻ cuộc sống của gia đình anh bị đảo lộn hoàn toàn từ khi các mỏ đá đi vào hoạt động. Nhà anh cách khu khai thác của Công ty Thế Thịnh chỉ hơn 300 mét, nhưng bụi đá vẫn len lỏi vào từng ngóc ngách dù gia đình đã dùng lưới quây kín và cửa kính để hạn chế.
Mỗi ngày, bụi phủ kín mặt bàn, nhà cửa, vườn tược. Những ngày gió Lào thổi mạnh, bụi bay xa hàng trăm mét, tràn vào khu dân cư như một màn sương đặc quánh, khiến rau trồng phải rửa nhiều lần mới ăn được. Tiếng ồn từ máy nghiền đá và xe tải vận chuyển kéo dài từ 7h sáng đến 22h đêm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của người dân.
Không chỉ bụi và tiếng ồn, người dân còn lo ngại nguy cơ đá rơi trúng người. Vợ anh Hùng từng suýt bị đá to bằng bát ăn cơm văng gần chân khi đang hái rau ngoài vườn. Dòng suối chảy qua thôn Khe Dây, từng là nguồn nước sinh hoạt quen thuộc, nay không thể sử dụng do ô nhiễm từ dầu mỡ và chất thải khai thác mỏ.
Tại thôn Rào Trù, ông Nguyễn Đức Cảnh, 49 tuổi, cho biết mỗi ngày có khoảng 1.000 lượt xe tải chở đá qua con đường liên xã trước cửa nhà ông. Bụi bay lên dày đặc khiến ông phải đóng cửa kính suốt ngày, còn cửa hàng tạp hóa của ông phải đóng cửa vì khách ngại bụi bẩn bám lên hàng hóa.
Theo thống kê của chính quyền xã Trường Sơn, có tổng cộng 261 hộ dân ở các bản Khe Dây, Khe Ngang và thôn Rào Trù bị ảnh hưởng trực tiếp bởi hoạt động khai thác đá. Người dân đã nhiều lần gửi kiến nghị đến cơ quan chức năng nhưng tình trạng bụi và tiếng ồn vẫn chưa được cải thiện đáng kể. Mặc dù doanh nghiệp tưới nước hạn chế bụi, nhưng chỉ sau nửa tiếng mặt đường lại khô và bụi bay lên.
Phân tích & Ý nghĩa
Hoạt động khai thác đá vôi tại Trường Sơn là nguồn thu quan trọng cho địa phương nhưng cũng đặt ra thách thức lớn về môi trường và sức khỏe cộng đồng. Việc bụi đá vượt quy chuẩn cho phép tới 5 lần tại một số hộ dân cho thấy mức độ ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống người dân.
Chính quyền xã đã yêu cầu các doanh nghiệp tăng cường các biện pháp giảm bụi như tưới nước, che phủ phương tiện vận chuyển, hạn chế giờ vận chuyển qua khu dân cư. Đồng thời, kiến nghị UBND tỉnh Quảng Trị và các sở ngành kiểm tra toàn diện mức độ ô nhiễm bụi, tiếng ồn và độ rung, nhằm bổ sung các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm hiệu quả hơn.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, câu chuyện này phản ánh thực trạng phát triển công nghiệp khai thác tài nguyên tại nhiều vùng quê Việt Nam, ảnh hưởng đến môi trường sống và sức khỏe người dân. Đây cũng là bài học về cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, điều mà nhiều người Việt quan tâm khi đầu tư hoặc trở về quê hương.
Kết luận
Gần 20 năm qua, người dân xã Trường Sơn vẫn phải sống trong cảnh bụi đá mịt mù và tiếng ồn từ các mỏ đá vôi. Mặc dù đã có nhiều biện pháp hạn chế, tình trạng ô nhiễm vẫn chưa được khắc phục triệt để. Việc kiểm tra, giám sát và áp dụng các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm hiệu quả là cần thiết để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng, giúp người dân có cuộc sống tốt hơn.
Hình ảnh từ bài viết
Anh Hồ Văn Hùng mua lưới vây quanh nhà ngăn bụi. Ảnh: Đắc Thành
Cột bụi trắng xóa cao hàng trăm mét từ mỏ đá của Công ty Thế Thịnh bay vào bản Khe Dây. Ảnh: Đắc Thành
Cuộc sống ngột ngạt gần 20 năm bên mỏ đá ở Trường Sơn