Cựu thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan nộp lại 15,8 tỷ đồng tiền hối lộ
Vụ việc liên quan đến cựu thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Nguyễn Bá Hoan đang thu hút sự chú ý khi ông đã nộp lại số tiền lớn trong tổng số tiền hối lộ nhận được. Đây là một trong những vụ án tham nhũng nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu lao động và doanh nghiệp tại Việt Nam.
Bối cảnh
Ông Nguyễn Bá Hoan, 59 tuổi, từng giữ chức Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội trong giai đoạn 2020-2025, là nhân vật trung tâm trong vụ án tham nhũng liên quan đến việc cấp phép dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Vụ án được xét xử tại TAND Hà Nội dưới sự chủ trì của thẩm phán Lưu Ngọc Cảnh, Phó Chánh Tòa phụ trách Tòa Hình sự.
Trong thời gian này, ông Hoan cùng 8 cán bộ cấp dưới, gồm cục trưởng, trưởng phòng và phó phòng, đã bị cáo buộc gây khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu lao động, từ đó vòi vĩnh, nhận hối lộ với tổng số tiền hơn 30 tỷ đồng. Đây là một vụ án phức tạp, liên quan đến nhiều cá nhân và doanh nghiệp, gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín và hoạt động của ngành lao động xuất khẩu.
Diễn biến chính
Theo cáo trạng, từ năm 2017 đến 2025, việc thẩm định hồ sơ cấp giấy phép dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài của 28 công ty đã bị nhóm cán bộ do ông Hoan và cựu cục trưởng Tống Hải Nam chỉ đạo làm sai lệch. Họ kéo dài thời gian thẩm định, yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần hoặc trả lại hồ sơ không có lý do chính đáng nhằm gây khó khăn cho doanh nghiệp, buộc họ phải chi tiền để được thuận lợi.
Cụ thể, các cán bộ này đã thống nhất với doanh nghiệp mức phí từ 250 đến 400 triệu đồng cho một bộ hồ sơ cấp mới, và 100 triệu đồng cho hồ sơ cấp đổi giấy phép. Một số doanh nghiệp còn bị đẩy phí lên cao hơn thông qua các trung gian như Giám đốc Công ty Luật Thành Đô, Nguyễn Lâm Sơn.
Ông Hoan bị cáo buộc biết rõ kế hoạch nhũng nhiễu này nhưng vẫn làm ngơ, nhận tiền ăn chia do cục trưởng Nam đưa, khoảng 100 triệu đồng mỗi hồ sơ. Tổng cộng, ông đã nhận 16,3 tỷ đồng gồm tiền mặt, ngoại tệ và đồng hồ xa xỉ. Trước phiên tòa, ông đã nộp lại 15,81 tỷ đồng để khắc phục hậu quả.
Bên cạnh đó, nhóm cán bộ còn tạo ra quy trình thẩm định hồ sơ không có trong quy định pháp luật đối với chương trình đưa lao động sang Hàn Quốc theo diện Visa E7 ngành đóng tàu. Họ yêu cầu doanh nghiệp cung cấp "Giấy giới thiệu tuyển dụng chính thức" từ phía Hàn Quốc, một loại giấy tờ mà doanh nghiệp không thể tự xin, nhằm tạo điều kiện để vòi tiền "bôi trơn".
Trong giai đoạn 2023-2025, ông Hoan bị cáo buộc nhận tiền và quà lễ, Tết từ các doanh nghiệp như Công ty Hoàng Long, Công ty Sona để giúp họ hoạt động thuận lợi. Tổng số tiền ông hưởng lợi từ các doanh nghiệp này là 16,33 tỷ đồng, trong khi cục trưởng Nam nhận gần 8 tỷ đồng. Tổng cộng 9 cán bộ Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đã nhận hơn 30 tỷ đồng và đã nộp lại hơn 31 tỷ đồng.
Vụ án còn mở rộng sang việc vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng tại 4 doanh nghiệp xuất khẩu lao động lớn. Các công ty này đã lập hai hệ thống sổ sách kế toán để che giấu hàng trăm tỷ đồng doanh thu từ việc thu phí người lao động vượt quy định, dùng số tiền này chi hối lộ và trốn thuế.
Ví dụ, Công ty Incoop3 bị xác định thu thêm 500-1.000 USD trên mỗi người lao động để chi cho các khoản ngoại giao và chi phí cho cán bộ Bộ. Công ty Hoàng Long đưa hơn 15.000 người đi xuất khẩu lao động tại Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản nhưng che giấu doanh thu 861 tỷ đồng, gây thiệt hại thuế 241 tỷ đồng. Công ty Sona cũng bị cáo buộc thu tiền vượt định mức và che giấu doanh thu hơn 29 tỷ đồng, gây thiệt hại thuế hơn 2,4 tỷ đồng.
Phân tích & Ý nghĩa
Vụ án thể hiện rõ sự phức tạp và mức độ nghiêm trọng của tham nhũng trong lĩnh vực xuất khẩu lao động tại Việt Nam. Việc các cán bộ cấp cao như ông Nguyễn Bá Hoan và cấp dưới lợi dụng chức vụ để vòi vĩnh doanh nghiệp không chỉ làm tổn hại đến uy tín của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các công ty xuất khẩu lao động.
Đối với người lao động Việt Nam, những hành vi này có thể làm tăng chi phí đi làm việc ở nước ngoài, khiến họ phải chịu nhiều khoản phí không chính đáng. Đồng thời, việc lập hai hệ thống sổ sách kế toán để trốn thuế và chi hối lộ cũng làm giảm nguồn thu ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến các chính sách an sinh xã hội.
Vụ án cũng cho thấy sự cần thiết của việc tăng cường giám sát, minh bạch trong các thủ tục cấp phép và quản lý doanh nghiệp xuất khẩu lao động, nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động và doanh nghiệp chân chính.
Kết luận
Ông Nguyễn Bá Hoan và các đồng phạm đã bị đưa ra xét xử với cáo buộc nhận hối lộ và gây khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu lao động trong nhiều năm. Việc ông Hoan nộp lại phần lớn số tiền hối lộ là một bước quan trọng trong quá trình xử lý vụ án, góp phần làm rõ trách nhiệm và khôi phục công bằng trong lĩnh vực lao động xuất khẩu.
Hình ảnh từ bài viết
Cựu thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan. Ảnh: Đình Văn
Cựu thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan nộp lại 15,8 tỷ đồng tiền hối lộ