Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan thừa nhận nhận tiền, đề nghị tòa xem lại khoản 10 tỉ đồng quà Tết
Bối cảnh
Phiên tòa xét xử cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Bá Hoan diễn ra trong bối cảnh cơ quan điều tra cáo buộc ông cùng các bị cáo tại Cục Quản lý lao động ngoài nước đã gây khó khăn, đặt ra thêm thủ tục, kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ để buộc doanh nghiệp đưa tiền. Tổng số tiền hối lộ bị cáo buộc lên tới hơn 30 tỉ đồng. Đây là vụ án lớn liên quan đến hoạt động đưa lao động Việt Nam đi làm việc tại nước ngoài, trong đó có thị trường Hàn Quốc với diện visa E7 phổ biến.
Cục Quản lý lao động ngoài nước là cơ quan thuộc Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, chịu trách nhiệm quản lý, cấp phép và giám sát các doanh nghiệp đưa lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc. Việc cấp phép và thủ tục liên quan đến lao động đi làm việc ở nước ngoài vốn đã phức tạp, nay lại bị cáo buộc có thêm các "giấy phép con" gây khó dễ doanh nghiệp, tạo điều kiện cho tham nhũng xảy ra.
Diễn biến chính
Tại phiên tòa, ông Hoan thừa nhận một phần hành vi nhận tiền nhưng khẳng định không gây khó khăn cho doanh nghiệp và không trực tiếp điều hành Cục Quản lý lao động ngoài nước. Ông cho biết được phân công phụ trách cục từ tháng 4-2021 và trong quá trình công tác có nghe về tình trạng cán bộ gây khó khăn, nhũng nhiễu doanh nghiệp nhưng không nhận được đơn thư tố cáo cụ thể.
Ông Hoan trình bày rằng trong các cuộc họp năm 2021 và 2022, ông đều chỉ đạo hồ sơ đủ điều kiện phải hoàn thiện để trình Bộ, hồ sơ chưa đủ điều kiện phải trả lại doanh nghiệp để bổ sung, đảm bảo thời gian xử lý đúng quy định. Tuy nhiên, khi chủ tọa hỏi tại sao vẫn nhận tiền nếu hồ sơ được giải quyết đúng, ông Hoan không trả lời thẳng mà chỉ nói "dạ vâng".
- Ông Hoan khai có những doanh nghiệp nhờ ông tác động để cục giải quyết nhanh thủ tục đưa lao động sang Hàn Quốc theo diện visa E7, nhưng ông khẳng định quy trình phải thực hiện đúng, không thể làm nhanh trái quy định.
- Sau khi ông ký giấy phép, Cục trưởng Tống Hải Nam thông báo doanh nghiệp có "quà cảm ơn" và ông đã nhận tiền mặt khoảng 900 triệu đồng, 50 triệu đồng dùng cho liên hoan cuối năm và hai chiếc đồng hồ cũ do ông Nam mua tại Hàn Quốc tặng.
- Ông Hoan thừa nhận ba lần nhận tổng cộng 5,7 tỉ đồng tiền hối lộ liên quan việc cấp phép cho doanh nghiệp.
Đáng chú ý, ông Hoan băn khoăn về khoản tiền khoảng 10 tỉ đồng nhận vào các dịp lễ, Tết. Ông phân trần đây là tiền doanh nghiệp đến thăm hỏi, chúc Tết, xuất phát từ quan hệ giữa doanh nghiệp với Bộ và Cục, theo truyền thống văn hóa. Ông cho rằng doanh nghiệp nói đưa tiền để cảm ơn, tạo mối quan hệ và không đặt yêu cầu gì cụ thể.
Khi chủ tọa hỏi có phải tạo mối quan hệ để sau này được giúp đỡ, ông Hoan thừa nhận "khả năng nó đều thế cả". Tổng số tiền ông xác nhận đã nhận và khai trong quá trình điều tra là hơn 16 tỉ đồng, nhưng ông cho rằng không thể xem toàn bộ khoản tiền này là tiền hối lộ.
Phân tích & Ý nghĩa
Vụ án phản ánh những góc khuất trong hoạt động quản lý lao động đi làm việc ở nước ngoài tại Việt Nam, đặc biệt là việc cán bộ bị cáo buộc lợi dụng chức vụ để nhận hối lộ từ doanh nghiệp. Việc đặt ra các thủ tục rườm rà, kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ được cho là nhằm tạo áp lực để doanh nghiệp phải đưa tiền "cảm ơn".
Ông Hoan thừa nhận có nhận tiền nhưng phân biệt giữa tiền hối lộ và quà tặng truyền thống dịp lễ, Tết. Đây là quan điểm thường thấy trong nhiều vụ án tham nhũng, khi người bị cáo buộc cố gắng giảm nhẹ hành vi bằng cách gọi tiền nhận được là "quà" hay "lì xì". Tuy nhiên, theo luật pháp, việc nhận tiền dù dưới hình thức nào nếu nhằm mục đích gây ảnh hưởng đến công việc cũng có thể bị xem là tham nhũng.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt những ai quan tâm đến thủ tục lao động đi nước ngoài, vụ án này cho thấy sự cần thiết của việc minh bạch, công khai trong cấp phép và quản lý lao động. Việc kéo dài hồ sơ, gây khó dễ không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn làm tăng chi phí, thời gian và rủi ro cho người lao động.
Kết luận
Phiên tòa xét xử cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan đã làm rõ phần nào những hành vi nhận tiền, USD, đồng hồ từ doanh nghiệp, đồng thời cho thấy sự phức tạp trong việc phân biệt giữa tiền hối lộ và quà tặng truyền thống. Ông Hoan đề nghị tòa xem xét lại khoản tiền khoảng 10 tỉ đồng dịp lễ, Tết, cho rằng đây là quan hệ văn hóa chứ không phải hối lộ. Vụ án là lời cảnh tỉnh về vấn đề tham nhũng và nhũng nhiễu trong quản lý lao động xuất khẩu, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp và người lao động Việt Nam.
Hình ảnh từ bài viết
Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan tại phiên tòa ngày 18-8 - Ảnh: GIANG LONG
Cựu Cục trưởng Tống Hải Nam tại phiên tòa - Ảnh: GIANG LONG
Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan thừa nhận nhận tiền, đề nghị tòa xem lại khoản 10 tỉ đồng quà Tết