Đại biểu Quốc hội đề xuất kiểm soát triệt để nguồn phát tán phim độc hại trên Internet
Phim độc hại trên Internet đang ngày càng trở thành thách thức lớn trong việc quản lý nội dung số. Liệu chỉ chặn từng đường dẫn vi phạm có đủ để ngăn chặn hiệu quả? Các đại biểu Quốc hội Việt Nam vừa đưa ra đề nghị cần xử lý toàn diện hơn, từ phát hiện, gỡ bỏ đến ngăn chặn tái đăng tải và xác định trách nhiệm của các chủ thể phát tán.
Bối cảnh
Việc kiểm soát phim vi phạm trên Internet ngày càng khó khăn khi công nghệ hiện đại cho phép sản xuất, sao chép và phát tán nội dung với tốc độ rất lớn. Trí tuệ nhân tạo (AI) giúp giảm chi phí sản xuất và mở rộng sáng tạo, nhưng cũng có thể bị lợi dụng để tạo ra hàng loạt nội dung độc hại, gây ảnh hưởng tiêu cực đến văn hóa và xã hội.
Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 luật trong lĩnh vực văn hóa đang được Quốc hội xem xét, trong đó có quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, doanh nghiệp phổ biến phim trên Internet. Theo đó, các đơn vị này phải gỡ bỏ phim có nội dung vi phạm các điều cấm của Luật Điện ảnh và pháp luật liên quan. Với phim được phép phổ biến nhưng phân loại độ tuổi hoặc cảnh báo chưa phù hợp, doanh nghiệp phải điều chỉnh theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Diễn biến chính
Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa, chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội, cho biết một bộ phim bị gỡ bỏ có thể nhanh chóng xuất hiện trở lại trên tài khoản, địa chỉ hoặc nền tảng khác. Nếu chỉ chặn một tên miền hoặc địa chỉ cụ thể, nội dung vi phạm có thể tái xuất hiện trên địa chỉ khác hoặc nền tảng xuyên biên giới. Vì vậy, ông đề nghị không chỉ xử lý từng bộ phim vi phạm mà phải kiểm soát cả quá trình phát tán, từ phát hiện, gỡ bỏ đến ngăn tái đăng tải và xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.
Đại biểu Trịnh Xuân An, chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, cũng nhấn mạnh việc xử lý từng vụ việc riêng lẻ sẽ khó theo kịp tốc độ sản xuất và phát tán nội dung trên môi trường số. Ông đề xuất chuyển sang quản lý dựa trên mức độ rủi ro, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các bên tham gia lưu trữ, phân phối và phổ biến phim.
Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, cho rằng việc chặn truy cập vẫn cần thiết, nhất là khi chủ thể phát tán không hợp tác. Biện pháp này giúp giảm khả năng tiếp cận và hạn chế tốc độ lan truyền nội dung vi phạm. Tuy nhiên, nếu tài khoản phát tán, các bản sao và nguồn thu từ phim vi phạm vẫn tồn tại, nội dung có thể tiếp tục xuất hiện ở địa chỉ khác, khiến cơ quan chức năng phải liên tục xử lý lại cùng một vấn đề. Ông nhấn mạnh thành công phải thể hiện ở việc mức độ tiếp cận phim vi phạm giảm bền vững.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc xử lý phim độc hại trên Internet không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn liên quan đến trách nhiệm pháp lý và quản lý xã hội. Các đại biểu đề nghị kết hợp nhiều biện pháp: gỡ bỏ nội dung vi phạm, ngăn đăng tải lại, xử lý tài khoản vi phạm và xác định trách nhiệm của chủ thể đứng sau hoạt động phát tán. Điều này giúp tránh tình trạng chỉ chặn từng đường dẫn mà nguồn phát tán vẫn hoạt động, gây lãng phí nguồn lực và giảm hiệu quả quản lý.
Một điểm đáng chú ý là phân định trách nhiệm giữa nhà mạng và nền tảng số. Nhà mạng chủ yếu cung cấp kết nối, truyền dẫn dữ liệu, trong khi nền tảng trực tiếp lưu trữ, phân phối phim có thể kiểm soát nội dung, nắm giữ dữ liệu người đăng tải và hệ thống đề xuất video. Vì vậy, trách nhiệm của mỗi bên cần tương xứng với vai trò và khả năng can thiệp thực tế.
Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa đề nghị quy định rõ đầu mối chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và nghĩa vụ phối hợp giữa cơ quan quản lý văn hóa, cơ quan quản lý thông tin, doanh nghiệp viễn thông và các nền tảng số. Công nghệ AI có thể hỗ trợ phát hiện các bản sao, truy tìm nội dung được đăng tải lại, nhưng không nên thay thế hoàn toàn việc đánh giá của con người trong những trường hợp phức tạp.
Đồng thời, mỗi yêu cầu xử lý phim vi phạm phải có chứng cứ, thời hạn, đơn vị thực hiện và cơ quan kiểm tra kết quả để tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc chỉ chặn một địa chỉ trong khi nguồn phát tán vẫn hoạt động.
Kết luận
Trước thách thức của phim độc hại trên Internet, các đại biểu Quốc hội Việt Nam đề xuất một cách tiếp cận toàn diện, không chỉ xử lý từng bộ phim vi phạm mà còn kiểm soát toàn bộ quá trình phát tán. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp viễn thông và nền tảng số, cùng với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại như AI, nhằm bảo vệ văn hóa và xã hội khỏi những nội dung độc hại lan tràn trên mạng.
Hình ảnh từ bài viết
Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa, chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội. Ảnh: Hoàng Phong
Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường. Ảnh: Hoàng Phong
Đại biểu Trịnh Xuân An, chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại. Ảnh: Hoàng Phong
Đại biểu Quốc hội đề xuất kiểm soát triệt để nguồn phát tán phim độc hại trên Internet