Đăk Lăk phát triển 75.000 ha cà phê thích ứng biến đổi khí hậu đến 2030
Đăk Lăk đang triển khai kế hoạch phát triển vùng trồng cà phê bền vững rộng khoảng 75.000 ha đến năm 2030, nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thị trường xuất khẩu. Liệu dự án này sẽ giúp ngành cà phê địa phương vượt qua những thách thức môi trường và kinh tế hiện nay như thế nào?
Bối cảnh
Đăk Lăk là tỉnh nằm ở Tây Nguyên, Việt Nam, nổi tiếng với diện tích cà phê lớn nhất cả nước, hiện có hơn 217.000 ha cà phê. Ngành cà phê đóng góp gần 900 triệu USD mỗi năm cho kim ngạch xuất khẩu của tỉnh, chiếm hơn một nửa tổng giá trị xuất khẩu địa phương. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu, suy thoái đất, thiếu nước tưới và các quy định môi trường mới của Liên minh châu Âu (EU), như Quy định chống mất rừng (EUDR), đang đặt ra nhiều thách thức cho ngành cà phê nơi đây.
Trong bối cảnh đó, việc phát triển cà phê bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu trở thành ưu tiên cấp thiết nhằm bảo vệ tài nguyên đất, nước, đồng thời duy trì và nâng cao thu nhập cho hàng trăm nghìn hộ dân trồng cà phê tại Đăk Lăk.
Diễn biến chính
Ngày 29 tháng 10, UBND tỉnh Đăk Lăk đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Tổ chức Sáng kiến thương mại bền vững (IDH Hà Lan) triển khai chương trình cà phê thích ứng biến đổi khí hậu giai đoạn 2026-2030. Chương trình tập trung vào các nội dung chính:
- Bảo vệ đất và nước thông qua áp dụng các phương thức canh tác bền vững.
- Giảm tác động của biến đổi khí hậu và phát thải khí nhà kính trong sản xuất cà phê.
- Xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng cà phê, hệ thống truy xuất nguồn gốc để đo lường, giám sát kết quả thực hiện, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu.
Ông Huỳnh Tiến Dũng, Trưởng đại diện IDH Việt Nam, cho biết trong giai đoạn tới, IDH sẽ hỗ trợ kỹ thuật và kết nối nguồn tài chính từ doanh nghiệp, nhà đầu tư, đối tác phát triển nhằm thực hiện mục tiêu phát triển 75.000 ha cà phê bền vững tại Đăk Lăk.
Theo ông Nguyễn Thiên Văn, Phó chủ tịch UBND tỉnh, cà phê là sinh kế của hàng trăm nghìn hộ dân và là trụ cột xuất khẩu của địa phương. Việc mở rộng mô hình sản xuất bền vững không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn bảo vệ tài nguyên đất, nước và rừng.
Hợp tác giữa tỉnh Đăk Lăk và IDH bắt đầu từ năm 2016. Trong 5 năm qua, chương trình đã hoạt động tại các vùng chuyên canh cà phê, bao phủ hơn 91.500 ha cà phê, cùng với các diện tích hồ tiêu và cây ăn quả, hỗ trợ hơn 75.000 hộ dân.
Đến cuối năm ngoái, khoảng 31% diện tích vùng chương trình, tương đương gần 28.000 ha, được canh tác theo các tiêu chuẩn bền vững quốc tế như 4C, Rainforest Alliance và Fairtrade. Dữ liệu sản xuất và thông tin nông hộ trên hơn 86.000 ha cà phê đã được số hóa, tích hợp vào hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc theo quy định của EUDR.
Tỷ lệ hộ sử dụng phân bón hữu cơ tăng từ 33% lên 82%, trong đó 99% hộ áp dụng quản lý thảm phủ và cỏ dại. Hàm lượng chất hữu cơ trong đất cũng được cải thiện từ 3,24% lên 4,09%. Trong niên vụ 2024-2025, các doanh nghiệp thu mua hơn 23.000 tấn cà phê nhân từ các hợp tác xã tham gia mô hình, trong đó gần 1.903 tấn cà phê chất lượng cao được bán với giá cao hơn thị trường từ 10.000 đến 20.000 đồng mỗi kg.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc phát triển cà phê bền vững tại Đăk Lăk không chỉ là giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu mà còn là bước đi quan trọng để ngành cà phê địa phương duy trì vị thế trên thị trường xuất khẩu quốc tế vốn ngày càng đòi hỏi tiêu chuẩn cao về môi trường và xã hội.
Chương trình hợp tác với IDH Hà Lan giúp chuyển giao kỹ thuật canh tác tiết kiệm nước, nâng cao năng suất và chất lượng cà phê, đồng thời xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch, đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của EU như EUDR. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp cà phê Việt Nam giảm thiểu rủi ro bị hạn chế xuất khẩu do vi phạm quy định môi trường.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt là những ai quan tâm đến ngành nông nghiệp và xuất khẩu, đây là tín hiệu tích cực về sự chuyển đổi bền vững, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao thu nhập cho người nông dân. Đồng thời, chương trình cũng tạo cơ hội kết nối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp quốc tế, mở rộng thị trường cho cà phê Việt Nam.
Kết luận
Đăk Lăk đang nỗ lực phát triển vùng cà phê bền vững rộng 75.000 ha đến năm 2030, nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu xanh. Sự hợp tác với IDH Hà Lan không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên mà còn nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của cà phê địa phương trên thị trường quốc tế.
Hình ảnh từ bài viết
Vườn cà phê ở Đăk Lăk. Ảnh: Sao Khuê
Đăk Lăk phát triển 75.000 ha cà phê thích ứng biến đổi khí hậu đến 2030