Đầu tư 19 công trình nâng cao hiệu quả dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng tại TP HCM
TP HCM đang lên kế hoạch đầu tư thêm 19 công trình đê kè và cống ngăn triều nhằm tăng cường hiệu quả cho dự án chống ngập do triều trị giá gần 10.000 tỷ đồng. Liệu những công trình này có thể tạo nên một "vành đai" khép kín, giúp giảm thiểu tình trạng ngập lụt ngày càng nghiêm trọng tại nội đô và các vùng phụ cận?
Bối cảnh
TP HCM là một trong những đô thị lớn của Việt Nam, nằm ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, nơi chịu ảnh hưởng nặng nề của triều cường và biến đổi khí hậu. Tình trạng ngập lụt thường xuyên gây ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất và giao thông của hàng triệu người dân.
Để ứng phó, thành phố đã triển khai nhiều dự án chống ngập, trong đó có dự án giải quyết ngập do triều với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Dự án này bao gồm hệ thống 6 cống ngăn triều lớn cùng đê bao ven sông Sài Gòn dài 7,8 km, nhằm kiểm soát ngập cho khu vực rộng khoảng 570 km2 với dân số khoảng 6,5 triệu người.
Diễn biến chính
Ngày 21 tháng 7, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM đã gửi UBND thành phố đề xuất đầu tư 19 công trình đê kè và cống ngăn triều bổ sung, nhằm kết nối đồng bộ với dự án chống ngập do triều giai đoạn một. Tổng mức đầu tư cho các công trình này khoảng 2.673 tỷ đồng, trong đó:
- 17 công trình sử dụng vốn ngân sách thành phố với hơn 2.300 tỷ đồng, được triển khai theo diện cấp bách và dự kiến hoàn thành vào năm 2027.
- 2 công trình còn lại do tư nhân đầu tư, tổng kinh phí khoảng 359 tỷ đồng.
Nhiều công trình có quy mô lớn, ví dụ như tuyến kè bờ trái rạch Cầu Kinh (phường Tân Thuận) với tổng vốn 260 tỷ đồng, hay xây kè và cống kiểm soát triều rạch Tam Đệ (phường Phú Thuận) khoảng 450 tỷ đồng.
Tại xã Hiệp Phước (thuộc huyện Nhà Bè cũ), nhiều công trình trọng điểm được triển khai như cống kiểm soát triều Lấp Dầu với kinh phí 540 tỷ đồng, đê bao và các cống rạch Bà Lào với 230 tỷ đồng. Ngoài ra, nhiều công trình kè, cửa van và cống ngăn triều cũng được xây dựng bổ sung ở khu vực phía nam TP HCM, nhằm đồng bộ hệ thống thủy lợi.
Những công trình này nằm trong lộ trình hoàn thiện Quy hoạch thủy lợi 1547, một trong hai trụ cột chiến lược chống ngập của TP HCM được triển khai suốt hai thập kỷ qua. Quy hoạch này đóng vai trò kiểm soát ngập vòng ngoài cho thành phố và vùng phụ cận với tổng diện tích khoảng 968.500 ha.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc đầu tư 19 công trình đê kè và cống ngăn triều bổ sung sẽ giúp khép kín hệ thống kiểm soát ngập vòng ngoài, vốn chưa hoàn thiện, đặc biệt là ở khu vực nội đô. Hiện nay, nhiều cửa xả thoát nước và tuyến đê bao chưa được trang bị cửa van hoặc cống ngăn triều, làm giảm hiệu quả chống ngập chung của hệ thống.
Đồng thời, thành phố cũng xây dựng cơ chế phối hợp vận hành giữa các đơn vị liên quan, bổ sung hệ thống quan trắc khí tượng và thủy văn để nâng cao khả năng theo dõi, giám sát tình hình ngập lụt. Sự phối hợp này rất quan trọng nhằm đảm bảo vận hành hiệu quả các công trình thủy lợi trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Quy hoạch thủy lợi 1547 cùng với Quy hoạch tổng thể hệ thống thoát nước 752 tạo thành cấu trúc "phòng thủ nhiều lớp" cho TP HCM. Trong đó, Quy hoạch 1547 tập trung kiểm soát ngập từ bên ngoài, còn Quy hoạch 752 xử lý thoát nước mưa, nước thải và chống ngập nội thành. Sự kết hợp này giúp thành phố chủ động ứng phó với mưa lớn, triều cường và các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Kết luận
Đề xuất đầu tư 19 công trình đê kè và cống ngăn triều với tổng vốn hơn 2.600 tỷ đồng là bước đi quan trọng để hoàn thiện hệ thống chống ngập cho TP HCM. Khi dự án gần 10.000 tỷ đồng hoàn thành trong năm 2026, cùng với các công trình bổ sung này, thành phố sẽ có một hệ thống kiểm soát ngập đồng bộ và hiệu quả hơn, góp phần bảo vệ cuộc sống của hàng triệu người dân trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.
Hình ảnh từ bài viết
Cống ngăn triều Phú Định thuộc dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng ở TP HCM. Ảnh: Thanh Tùng
Nước ngập gần ngang người ở khu Thảo Điền, TP HCM, tháng 6/2026. Ảnh: Thanh Tùng
Đầu tư 19 công trình nâng cao hiệu quả dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng tại TP HCM