Đề xuất khám, chữa bệnh tại nhà được bảo hiểm y tế chi trả tại Việt Nam
Bộ Y tế Việt Nam đang lấy ý kiến dự thảo thông tư quy định việc thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT) cho dịch vụ khám, chữa bệnh y học gia đình, tại nhà và từ xa. Liệu chính sách này có thể giúp những người bệnh khó khăn trong việc di chuyển tiếp cận y tế thuận tiện hơn?
Bối cảnh
Việc khám, chữa bệnh tại nhà không phải là hình thức mới trên thế giới, nhưng tại Việt Nam, dịch vụ này vẫn còn hạn chế và chưa được bảo hiểm y tế chi trả rộng rãi. Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo thông tư nhằm mở rộng phạm vi thanh toán BHYT cho các dịch vụ y tế tại nhà, y học gia đình và khám bệnh từ xa. Đây là bước tiến nhằm hỗ trợ những người có hạn chế về vận động hoặc điều kiện đi lại, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Dự thảo này cũng phù hợp với xu hướng phát triển y tế hiện đại, tận dụng công nghệ thông tin để khám bệnh từ xa, giảm tải cho các cơ sở y tế và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, nhất là nhóm yếu thế trong xã hội.
Diễn biến chính
Theo dự thảo, quỹ BHYT sẽ thanh toán chi phí khám, chữa bệnh tại nhà khi cơ sở y tế cử nhân viên y tế đến tận nơi người bệnh cư trú để thực hiện dịch vụ. Địa điểm khám có thể là nhà riêng, trung tâm bảo trợ xã hội hoặc các nơi cư trú hợp pháp khác theo quy định pháp luật.
Nhóm đối tượng được đề xuất áp dụng gồm:
- Người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng;
- Người từ 75 tuổi trở lên bị hạn chế khả năng đi lại;
- Người mắc bệnh tâm thần không có khả năng tự chăm sóc;
- Người mắc bệnh mạn tính hạn chế vận động hoặc bị liệt;
- Người cần chăm sóc giảm nhẹ ở giai đoạn cuối đời;
- Người hưởng chế độ bảo trợ xã hội, thương binh, bệnh binh, người có công sống tại cơ sở bảo trợ xã hội, trung tâm điều dưỡng;
- Trẻ dưới 36 tháng tuổi và người cao tuổi không có người thân chăm sóc.
Việc mở rộng này nhằm tạo điều kiện cho những người khó khăn hoặc không thể đi lại vẫn được tiếp cận dịch vụ y tế, đồng thời tăng cường chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng.
Về chi phí, các khoản được thanh toán gồm tiền khám bệnh tại nhà, thuốc, thiết bị y tế, vật tư y tế, xét nghiệm trong phạm vi quyền lợi BHYT. Nếu giá dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà thấp hơn hoặc bằng giá dịch vụ tương đương tại cơ sở y tế, quỹ BHYT thanh toán toàn bộ theo mức giá đã phê duyệt. Nếu giá dịch vụ tại nhà cao hơn, quỹ BHYT sẽ thanh toán 50% phần chênh lệch, phần còn lại người bệnh tự chi trả.
Bên cạnh khám chữa bệnh tại nhà, dự thảo còn quy định thanh toán BHYT cho khám chữa bệnh y học gia đình và khám bệnh từ xa, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện hơn. Các cơ sở y học gia đình sẽ được phân bổ số lượng thẻ BHYT đăng ký khám chữa bệnh ban đầu cho cá nhân hoặc hộ gia đình tại địa phương.
Người đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại cơ sở y học gia đình được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, khám sàng lọc bệnh tật, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe và lập hồ sơ sức khỏe theo vòng đời. Khi cần thiết, người bệnh sẽ được chuyển đến cơ sở y tế khác theo chỉ định bác sĩ và quy định pháp luật về BHYT.
Dự thảo thông tư dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-1-2027.
Phân tích & Ý nghĩa
Chính sách này mở ra cơ hội lớn cho những người bệnh gặp khó khăn trong việc di chuyển, đặc biệt là người cao tuổi, người khuyết tật, bệnh nhân mạn tính và nhóm yếu thế khác. Việc được khám chữa bệnh tại nhà không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng đi lại mà còn tạo điều kiện chăm sóc y tế liên tục, kịp thời, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, dù chính sách này áp dụng tại Việt Nam, nhưng cũng là tín hiệu tích cực về xu hướng phát triển dịch vụ y tế hiện đại, có thể tham khảo để vận dụng trong các cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Đặc biệt, với những người có người thân ở Việt Nam thuộc nhóm đối tượng được hưởng lợi, chính sách này sẽ giúp giảm bớt lo lắng về việc chăm sóc sức khỏe cho người thân khi họ không thể đến bệnh viện.
Kết luận
Dự thảo thông tư về thanh toán bảo hiểm y tế cho khám, chữa bệnh tại nhà và từ xa đánh dấu bước tiến quan trọng trong chính sách y tế Việt Nam, hướng tới chăm sóc toàn diện, thuận tiện cho người bệnh. Việc mở rộng phạm vi thanh toán BHYT sẽ giúp nhiều người có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận dịch vụ y tế dễ dàng hơn, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Hình ảnh từ bài viết
Đội y tế phường Xuân Hòa, TP.HCM khám bệnh tại nhà cho người dân - Ảnh: LÊ PHAN
Đề xuất khám, chữa bệnh tại nhà được bảo hiểm y tế chi trả tại Việt Nam