Đề xuất ngầm hóa 3,4 km kênh Bắc ô nhiễm nhất tại TP Vinh
TP Vinh, trung tâm tỉnh Nghệ An, đang đối mặt với bài toán ô nhiễm nghiêm trọng tại kênh Bắc – tuyến kênh thoát lũ quan trọng phía bắc thành phố. Liệu việc ngầm hóa đoạn kênh dài 3,4 km còn lại cùng việc mở rộng đường Nguyễn Sỹ Sách có thể cải thiện môi trường và giao thông đô thị hiệu quả?
Bối cảnh
Kênh Bắc dài hơn 4,6 km, rộng khoảng 15 m, là tuyến thoát lũ chính cho khu vực phía bắc TP Vinh (cũ). Năm 2016, dự án cải tạo kênh được hoàn thành với việc xây dựng bờ kè hai bên và hệ thống thu gom nước thải riêng biệt, nhằm chấm dứt tình trạng ô nhiễm kéo dài. Tuy nhiên, chỉ vài năm sau, ô nhiễm tái diễn nghiêm trọng, đặc biệt ở đoạn 3,4 km chưa được ngầm hóa.
Kênh Bắc hiện là điểm nóng ô nhiễm với nước đen kịt, bốc mùi hôi thối, nhất là trong những ngày nắng nóng. Người dân sống gần kênh ví nơi đây như "hầm vệ sinh lộ thiên" do nước thải đọng lại, nổi bọt và mùi khó chịu kéo dài.
Diễn biến chính
Theo Đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung TP Vinh (cũ) do Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An lấy ý kiến, toàn bộ tuyến kênh Bắc từ đường Nguyễn Văn Cừ, phường Trường Vinh, đến hồ điều hòa Hưng Hòa, phường Vinh Lộc, sẽ được ngầm hóa. Hiện tại, khoảng 1,2 km đầu tuyến đã được ngầm hóa bằng cống hộp, giúp cải thiện phần nào tình trạng ô nhiễm.
Nguyên nhân chính khiến ô nhiễm tái phát là do các cửa xả tự động của hệ thống thu gom nước thải song song với kênh bị hư hỏng. Theo thiết kế, nước thải được thu gom riêng và chỉ xả ra kênh khi mưa lớn thông qua các cửa van tự động. Tuy nhiên, khi các cửa xả này hỏng, nước thải chảy trực tiếp xuống kênh ngay cả khi trời không mưa, gây ô nhiễm nghiêm trọng.
Phía cuối kênh, hồ điều hòa rộng hơn 40 ha mặt nước được xây dựng để tiếp nhận toàn bộ nước từ kênh Bắc. Nhưng do hệ thống cửa xả hỏng, nước thải không được kiểm soát, làm nước kênh chuyển màu đen và nổi bọt trắng, ảnh hưởng xấu đến môi trường sống và sức khỏe người dân.
Phân tích & Ý nghĩa
Ngầm hóa kênh Bắc là giải pháp kỹ thuật đưa dòng chảy vào hệ thống cống hoặc đường hầm kín dưới mặt đất, giúp loại bỏ mùi hôi, cải thiện vệ sinh môi trường và giải phóng mặt bằng cho phát triển đô thị. Đây là phương pháp đã được nhiều thành phố lớn trên thế giới như Tokyo (Nhật Bản), Seoul (Hàn Quốc) áp dụng thành công để xử lý kênh mương ô nhiễm và cải thiện giao thông.
Tại Việt Nam, các đô thị lớn như TP HCM, Hà Nội, Hải Phòng cũng đã thực hiện ngầm hóa kênh mương để xử lý ô nhiễm, thoát nước và tạo mặt bằng giao thông. Việc áp dụng tại TP Vinh sẽ góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống, giảm thiểu ô nhiễm kéo dài, đồng thời tăng năng lực giao thông đô thị.
Bên cạnh đó, việc mở rộng đường Nguyễn Sỹ Sách lên 60 m với 10 làn xe sẽ giải quyết các bất cập giao thông hiện tại do mặt cắt đường chưa đồng bộ. Đây là trục giao thông đối ngoại quan trọng, kết nối trung tâm TP Vinh (cũ) với các khu vực phát triển mới phía đông, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.
Kết luận
Phương án ngầm hóa toàn bộ kênh Bắc còn ô nhiễm và mở rộng đường Nguyễn Sỹ Sách được đánh giá là giải pháp đồng bộ, vừa nâng cao năng lực thoát lũ, cải thiện môi trường, vừa mở rộng không gian giao thông đô thị tại TP Vinh (cũ). Đây là bước đi cần thiết để giải quyết tình trạng ô nhiễm kéo dài và phát triển hạ tầng giao thông, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Hình ảnh từ bài viết
Hiện trạng kênh Bắc đoạn qua phường Vinh Lộc. Ảnh: Đức Hùng
Dòng nước đen ngòm, nổi bọt tại kênh Bắc. Ảnh: Đức Hùng
Đường Nguyễn Sỹ Sách. Ảnh: Đức Hùng
Đề xuất ngầm hóa 3,4 km kênh Bắc ô nhiễm nhất tại TP Vinh