Đề xuất người về hưu tiếp tục làm việc phải đóng bảo hiểm tai nạn lao động
Người về hưu nếu tiếp tục làm việc theo hợp đồng sẽ phải đóng bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Đề xuất này đang được Bộ Nội vụ Việt Nam lấy ý kiến nhằm mở rộng phạm vi bảo hiểm, phù hợp với thực tế lao động hiện nay. Vậy chính sách mới này có ý nghĩa gì đối với người lao động, đặc biệt là nhóm người cao tuổi?
Bối cảnh
Luật An toàn vệ sinh lao động hiện hành quy định mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp do người sử dụng lao động chi trả, với tỷ lệ 0,5% trên tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) hàng tháng. Tuy nhiên, với sự thay đổi của thị trường lao động và sự gia tăng số người cao tuổi tiếp tục làm việc sau khi nghỉ hưu, Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi luật để mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm này.
Đề xuất nhằm thích ứng với nhiều hình thức làm việc mới, trong đó có người về hưu tiếp tục ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng từ đủ một tháng trở lên. Đây là nhóm người vẫn nhận lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hàng tháng nhưng vẫn tham gia lao động có trả công và chịu sự quản lý của người sử dụng lao động.
Diễn biến chính
Theo quy định hiện tại tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người về hưu ký hợp đồng lao động mới không phải đóng BHXH bắt buộc cho quãng thời gian làm việc thêm này, và người sử dụng lao động cũng không phải đóng. Tuy nhiên, người về hưu vẫn được hưởng quyền lợi tài chính từ các khoản bảo hiểm này, nhận trực tiếp tiền tương ứng vào thu nhập hàng tháng thay vì trích đóng vào quỹ.
Bộ Nội vụ dự kiến mở rộng phạm vi tham gia BHXH bắt buộc với chế độ tai nạn lao động cho các nhóm lao động không có quan hệ lao động truyền thống nhưng hoạt động qua nền tảng công nghệ, như lái xe công nghệ, giao hàng công nghệ, cùng một số nhóm khác do Chính phủ quy định. Đây là bước đi nhằm bảo vệ các nhóm lao động mới phát sinh trong thực tiễn, đồng thời hoàn thiện cơ chế sử dụng Quỹ bảo hiểm theo hướng nâng cao phòng ngừa và chia sẻ rủi ro.
Đáng chú ý, Bộ cũng đề xuất thay thế mức lương cơ sở hiện hành bằng mức lương tham chiếu, bằng 1,2 lần lương cơ sở, nhằm nâng cao mức hưởng bảo hiểm cho người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Nội dung này giao quyền cho Chính phủ quy định chi tiết.
Phân tích & Ý nghĩa
Đề xuất mở rộng đối tượng đóng bảo hiểm tai nạn lao động cho người về hưu tiếp tục làm việc là bước tiến quan trọng trong chính sách an sinh xã hội. Nó không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi tài chính và sức khỏe cho nhóm lao động cao tuổi mà còn phù hợp với xu hướng kéo dài tuổi lao động trong bối cảnh già hóa dân số.
Việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm cho các nhóm lao động mới như lái xe công nghệ, giao hàng công nghệ cũng phản ánh thực tế phát triển của nền kinh tế số và thị trường lao động hiện đại. Điều này giúp hoàn thiện hệ thống bảo hiểm xã hội, đảm bảo công bằng và chia sẻ rủi ro cho tất cả người lao động, dù hình thức làm việc có thay đổi.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, dù chính sách này áp dụng tại Việt Nam, nhưng những người về hưu có ý định trở về hoặc tiếp tục làm việc tại quê nhà cũng cần lưu ý những thay đổi này. Ngoài ra, các nhóm lao động làm việc qua nền tảng công nghệ cũng có thể tham khảo để hiểu rõ hơn về quyền lợi bảo hiểm khi làm việc tại Việt Nam.
Kết luận
Luật An toàn vệ sinh lao động sửa đổi với đề xuất mở rộng đối tượng đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bao gồm người về hưu tiếp tục làm việc và nhóm lao động công nghệ, sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10 và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2027. Đây là bước đi nhằm hoàn thiện chính sách bảo hiểm xã hội, thích ứng với thực tế lao động đa dạng và bảo vệ tốt hơn quyền lợi người lao động.
Hình ảnh từ bài viết
Người cao tuổi Hà Nội đạp xe trên quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Ảnh: Ngọc Thành
Đề xuất người về hưu tiếp tục làm việc phải đóng bảo hiểm tai nạn lao động