Đề xuất phân bổ khoản lỗ 45.000 tỷ đồng vào giá điện: Giải pháp hay gánh nặng?
Bộ Công Thương vừa đề xuất một cơ chế mới nhằm phân bổ dần khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng của EVN vào giá điện. Liệu đây có phải là giải pháp hợp lý để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành điện Việt Nam hay chỉ là cách để đẩy gánh nặng lên người tiêu dùng?
Bối cảnh
Ngành điện Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, đặc biệt là trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu tăng cao. Theo báo cáo, EVN (Tập đoàn Điện lực Việt Nam) đã ghi nhận khoản lỗ lên đến 50.029 tỷ đồng trong giai đoạn 2022-2023. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá điện không được điều chỉnh kịp thời để phản ánh đúng chi phí đầu vào, đặc biệt là giá than và khí đốt nhập khẩu tăng cao do các yếu tố địa chính trị như xung đột Nga - Ukraine.
Trong năm 2022, Chính phủ đã quyết định giữ nguyên giá điện nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế và an sinh xã hội sau đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, điều này đã dẫn đến việc EVN không thể bù đắp chi phí, tạo ra gánh nặng tài chính lớn cho tập đoàn này. Đến năm 2023, mặc dù giá điện đã tăng nhưng vẫn chưa đủ để bù đắp cho các chi phí thực tế phát sinh, dẫn đến tình trạng lỗ lũy kế gia tăng.
Diễn biến chính
Trong hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương đã đề xuất một cơ chế mới cho phép phân bổ các khoản chi phí sản xuất và cung ứng điện chưa được tính đủ vào giá điện. Cụ thể, các khoản chi phí này sẽ được cộng dồn và phân bổ vào các lần điều chỉnh giá điện tiếp theo. Điều này có nghĩa là người tiêu dùng sẽ phải chịu một phần gánh nặng từ các khoản lỗ trước đó.
Bộ Công Thương khẳng định rằng việc phân bổ chi phí sẽ được thực hiện một cách cẩn trọng, theo từng thời điểm và với biên độ nhỏ nhằm tránh tác động đột ngột đến người dân và doanh nghiệp. Họ cũng nhấn mạnh rằng trong những điều kiện thuận lợi, như việc nước về các hồ thủy điện tốt, việc phân bổ chi phí này không nhất thiết sẽ làm tăng giá điện.
- Khoản lỗ lũy kế của EVN đã giảm xuống còn khoảng 44.792 tỷ đồng vào năm 2024 nhờ vào việc có lãi trở lại.
- Bộ Công Thương đã từng đưa ra cơ chế tương tự khi sửa đổi Nghị định 72 về chính sách giá bán lẻ điện bình quân.
- Nhiều ý kiến cho rằng cần có cơ sở pháp lý vững chắc trước khi áp dụng cơ chế này.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc phân bổ khoản lỗ vào giá điện không chỉ là một giải pháp tài chính mà còn phản ánh những thách thức lớn mà ngành điện đang phải đối mặt. Nếu không có sự điều chỉnh kịp thời, tình trạng lỗ lũy kế sẽ tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng đến khả năng đầu tư và phát triển của ngành điện trong tương lai. Hơn nữa, việc này có thể tạo ra tâm lý lo ngại trong người tiêu dùng về sự ổn định của giá điện.
Đáng chú ý, cơ chế này có thể tạo ra một tiền lệ trong việc điều chỉnh giá điện trong tương lai. Nếu không được thực hiện một cách minh bạch và hợp lý, nó có thể dẫn đến sự phản đối từ người tiêu dùng và các doanh nghiệp, gây ra những hệ lụy không mong muốn cho nền kinh tế.
Kết luận
Đề xuất phân bổ khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng vào giá điện của Bộ Công Thương mở ra một cuộc tranh luận lớn về tính hợp lý và khả thi của nó. Liệu đây có phải là giải pháp cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành điện hay chỉ là một cách để đẩy gánh nặng lên người tiêu dùng? Câu hỏi này vẫn đang chờ lời giải đáp từ các cơ quan chức năng và xã hội.
Đề xuất phân bổ khoản lỗ 45.000 tỷ đồng vào giá điện: Giải pháp hay gánh nặng?