Đề xuất thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư trong nhiều trường hợp mới
Bộ Tư pháp Việt Nam đang lấy ý kiến về Dự thảo Luật Luật sư sửa đổi, với nhiều điểm mới đáng chú ý liên quan đến việc thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư. Những thay đổi này nhằm đảm bảo chứng chỉ chỉ được cấp cho những người thực sự hành nghề và đáp ứng các tiêu chuẩn về đạo đức, năng lực nghề nghiệp.
Bối cảnh
Luật Luật sư hiện hành quy định các trường hợp thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư khá dài, tạo điều kiện cho một số luật sư có tên trong danh sách nhưng không thực sự hành nghề. Cụ thể, luật sư chỉ bị xem xét thu hồi chứng chỉ nếu không gia nhập Đoàn luật sư trong 2 năm, không làm việc trong tổ chức hành nghề luật sư trong 3 năm, hoặc không hành nghề liên tục 5 năm kể từ khi được cấp thẻ luật sư.
Trước thực trạng này, Bộ Tư pháp đề xuất sửa đổi nhằm rút ngắn thời gian không hành nghề dẫn đến thu hồi chứng chỉ, đồng thời bổ sung các tiêu chuẩn đạo đức và năng lực để bảo đảm chất lượng nghề luật sư, cũng như bảo vệ quyền lợi khách hàng.
Diễn biến chính
Dự thảo Luật Luật sư sửa đổi có nhiều điểm mới đáng chú ý:
- Rút ngắn thời gian không hành nghề từ 5 năm xuống còn 12 tháng: Nếu luật sư không hành nghề dưới bất kỳ hình thức nào trong vòng 12 tháng, chứng chỉ hành nghề sẽ bị thu hồi. Đây là thay đổi lớn nhằm loại bỏ những người có tên trong danh sách nhưng không hoạt động thực tế.
- Bổ sung căn cứ thu hồi chứng chỉ khi không còn đáp ứng tiêu chuẩn luật sư: Theo Điều 11 dự thảo, người không còn đủ tiêu chuẩn luật sư theo Điều 7 sẽ bị thu hồi chứng chỉ. Các tiêu chuẩn này bao gồm bản lĩnh chính trị vững vàng, dũng cảm bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực.
- Đình chỉ hiệu lực chứng chỉ khi bị khởi tố hoặc kỷ luật: Bộ Tư pháp đề xuất cơ chế đình chỉ hiệu lực đương nhiên đối với chứng chỉ hành nghề luật sư ngay khi người đó bị khởi tố hoặc bị kỷ luật bằng hình thức xóa tên khỏi danh sách Đoàn luật sư. Mục đích là ngăn người có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc đạo đức nghề nghiệp tiếp tục hành nghề, bảo vệ quyền lợi khách hàng trong thời gian chờ xử lý.
- Thống kê giai đoạn 2010-2025: Có 1.601 luật sư bị xóa tên khỏi danh sách Đoàn luật sư, trong đó 1.301 người bị xóa tên do không đóng phí thành viên, số còn lại bị xóa do bị kết án hoặc vi phạm nghiêm trọng quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
- Giữ chứng chỉ cho giảng viên luật: Dự thảo đề xuất không thu hồi chứng chỉ hành nghề đối với viên chức giữ ngạch giảng viên tại các cơ sở đào tạo pháp luật, nhằm thu hút chuyên gia có trình độ cao tham gia thị trường dịch vụ pháp lý và giúp giảng viên tiếp cận thực tiễn.
- Bổ sung thu hồi chứng chỉ đối với luật sư kiêm nhiệm chức danh bổ trợ tư pháp: Ví dụ như công chứng viên hoặc thừa phát lại, nội dung chưa được quy định rõ trong luật hiện hành.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc rút ngắn thời gian không hành nghề từ 5 năm xuống còn 12 tháng thể hiện quyết tâm của Bộ Tư pháp trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, loại bỏ những người không hoạt động thực chất. Điều này giúp bảo vệ khách hàng tránh bị ảnh hưởng bởi các luật sư không còn năng lực hoặc không thực sự hành nghề.
Bổ sung tiêu chuẩn đạo đức và năng lực làm căn cứ thu hồi chứng chỉ cũng là bước tiến quan trọng, nhằm đảm bảo luật sư không chỉ có kiến thức pháp luật mà còn phải có bản lĩnh chính trị, trung thực và liêm chính. Cơ chế đình chỉ hiệu lực khi bị khởi tố hay kỷ luật giúp ngăn chặn những trường hợp vi phạm pháp luật nghiêm trọng tiếp tục hành nghề, bảo vệ uy tín nghề luật sư và quyền lợi khách hàng.
Đặc biệt, việc giữ chứng chỉ cho giảng viên luật tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển nguồn nhân lực pháp lý chất lượng cao, giúp giảng viên cập nhật thực tiễn và nâng cao chất lượng đào tạo, từ đó góp phần cải thiện hệ thống pháp luật và dịch vụ pháp lý tại Việt Nam.
Kết luận
Dự thảo Luật Luật sư sửa đổi với nhiều quy định mới về thu hồi và đình chỉ chứng chỉ hành nghề luật sư nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, bảo vệ quyền lợi khách hàng và phát triển thị trường dịch vụ pháp lý. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến nhiều luật sư đang hành nghề cũng như các giảng viên luật và những người kiêm nhiệm chức danh bổ trợ tư pháp.
Hình ảnh từ bài viết
Các luật sư tại phiên tòa ở TP HCM, tháng 4/2026. Ảnh: Thanh Tùng
Đề xuất thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư trong nhiều trường hợp mới