Địa phương Việt Nam cần chuẩn bị gì để thu hút vốn đầu tư Mỹ?
Quan hệ Việt Nam - Mỹ đang đứng trước bước phát triển mạnh mẽ nhất kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1995. Việc nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện trong năm 2023 không chỉ có ý nghĩa chính trị mà còn mở ra cơ hội hợp tác kinh tế, đầu tư và công nghệ chưa từng có. Vậy các địa phương Việt Nam cần làm gì để tận dụng cơ hội này, thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chất lượng cao từ Mỹ?
Bối cảnh
Việt Nam và Mỹ thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1995, và đến năm 2023, quan hệ hai nước được nâng lên thành Đối tác chiến lược toàn diện. Đây là bước tiến quan trọng, tạo nền tảng cho hợp tác sâu rộng hơn trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là kinh tế và công nghệ. Mỹ hiện vẫn xem Việt Nam là đối tác chiến lược quan trọng trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, dù chính sách thương mại của Mỹ có điều chỉnh nhằm bảo vệ lợi ích sản xuất trong nước.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam không còn chỉ là điểm đến hấp dẫn nhờ chi phí lao động thấp mà đang thu hút các doanh nghiệp Mỹ xây dựng cơ sở sản xuất, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), thiết kế, dữ liệu và chuỗi cung ứng công nghệ cao. Đây là dòng vốn có giá trị gia tăng lớn, tạo ra việc làm chất lượng cao và thúc đẩy chuyển giao công nghệ hiện đại.
Diễn biến chính
Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Nguyễn Quốc Dũng cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn cải cách mạnh mẽ, với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và bộ máy tinh gọn giúp rút ngắn quy trình quyết định, tăng tính minh bạch. Mục tiêu tăng trưởng cao của Việt Nam dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tư nhân phù hợp với xu hướng đầu tư của doanh nghiệp Mỹ.
Tuy nhiên, quyết định đầu tư của các doanh nghiệp Mỹ hiện không chỉ dựa vào ưu đãi thuế mà còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác như chất lượng nhân lực, tính ổn định và minh bạch chính sách, khả năng cung ứng điện, logistics, hạ tầng số, tốc độ giải quyết thủ tục hành chính và sự đồng hành của chính quyền địa phương trong suốt vòng đời dự án.
Do đó, Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng kiến nghị các địa phương cần chủ động tiếp cận theo mục tiêu cụ thể, xây dựng danh mục dự án đầu tư sẵn sàng triển khai và phát triển đội ngũ chuyên trách hỗ trợ nhà đầu tư. Các địa phương cần xác định đúng "điểm rơi" của dòng vốn Mỹ, ưu tiên các lĩnh vực mà Mỹ có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu lớn như công nghệ số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, năng lượng sạch, logistics, công nghiệp hỗ trợ, y sinh và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc các địa phương chuẩn bị tốt quỹ đất, hạ tầng số và cơ chế hỗ trợ sẽ tạo lợi thế cạnh tranh trong thu hút dự án từ Mỹ. Việc xây dựng danh mục dự án đầu tư chi tiết, nêu rõ vị trí, diện tích, hạ tầng, khả năng cung cấp điện, nước, logistics và thời gian cấp phép giúp chứng minh năng lực tiếp nhận FDI chất lượng cao, không chỉ đơn thuần là mong muốn thu hút vốn.
Đồng thời, các địa phương cần nâng cao năng lực các đầu mối hỗ trợ nhà đầu tư chiến lược, rút ngắn thời gian chuẩn bị đất sạch, cấp phép và hỗ trợ sau cấp phép để tăng sức hấp dẫn với nhà đầu tư Mỹ. Chất lượng lao động được xem là yếu tố quyết định khi doanh nghiệp Mỹ lựa chọn địa điểm đầu tư, do đó cần gắn xúc tiến FDI với đào tạo nghề, liên kết đại học - doanh nghiệp và phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao.
Tiêu chuẩn quốc tế về an ninh dữ liệu, chuỗi cung ứng và truy xuất nguồn gốc ngày càng được các nhà đầu tư Mỹ quan tâm. Địa phương tạo được môi trường đầu tư minh bạch, dự đoán được và đáp ứng các tiêu chuẩn này sẽ có khả năng thu hút dòng vốn chất lượng cao hơn.
Đại sứ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng quan hệ với các bang của Mỹ có thế mạnh phù hợp, ví dụ Oregon về công nghệ xanh và nông nghiệp, Texas về năng lượng, California về đổi mới sáng tạo, AI và bán dẫn, Washington về hàng không, logistics và công nghệ, Maryland về công nghệ sinh học. Đây là cách để các địa phương Việt Nam đi trước một bước trong cuộc cạnh tranh thu hút FDI chất lượng cao.
Kết luận
Để tận dụng cơ hội hợp tác kinh tế và đầu tư từ Mỹ trong giai đoạn mới, các địa phương Việt Nam cần chủ động chuẩn bị hạ tầng, thể chế, nhân lực và danh mục dự án cụ thể. Việc này không chỉ giúp thu hút vốn đầu tư mà còn mang lại công nghệ, quản trị và chuỗi giá trị mới, nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế địa phương và toàn quốc.
Hình ảnh từ bài viết
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Jennifer Wicks hôm 6-7 - Ảnh: TTXVN
Ông Nguyễn Quốc Dũng, Đại sứ Việt Nam tại Mỹ, trình bày tham luận "Hiện thực hóa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Mỹ: Khuyến nghị cho các địa phương đón đầu dòng vốn FDI chất lượng cao" tại Hội nghị Ngoại vụ lần 22 - Ảnh: DANH KHANG
Đoàn đại biểu TP.HCM thăm và làm việc với Tập đoàn Marvell tại Santa Clara (Mỹ) hôm 17-7. Đây là một trong những tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới trong lĩnh vực thiết kế chip cho hạ tầng dữ liệu, AI và điện toán đám mây - Ảnh: SỞ NGOẠI VỤ TP.HCM
Địa phương Việt Nam cần chuẩn bị gì để thu hút vốn đầu tư Mỹ?