Doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu kêu khó vì hoa hồng quá thấp, đề xuất giải pháp bền vững
Xăng dầu là mặt hàng thiết yếu trong đời sống và sản xuất, đòi hỏi hệ thống phân phối phải hoạt động liên tục quanh năm. Tuy nhiên, các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu hiện đang gặp khó khăn lớn do mức hoa hồng (chiết khấu) quá thấp, khiến họ kinh doanh thua lỗ nhưng không thể ngừng bán vì lo ngại đứt gãy nguồn cung. Vậy nguyên nhân và giải pháp cho tình trạng này là gì?
Bối cảnh
Xăng dầu là mặt hàng không thể thiếu, phục vụ cho giao thông, sản xuất và sinh hoạt hàng ngày. Do đó, hệ thống phân phối xăng dầu phải vận hành liên tục 365 ngày trong năm, đảm bảo không bị gián đoạn. Các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu cần duy trì bộ máy nhân sự, kho bãi và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn phòng chống cháy nổ để bảo vệ người lao động và khách hàng.
Tuy nhiên, theo phản ánh của các doanh nghiệp bán lẻ, thu nhập của họ hiện nay phụ thuộc hoàn toàn vào mức chiết khấu do các doanh nghiệp đầu mối (nhà cung cấp lớn) quyết định. Mức chiết khấu này có thể thay đổi liên tục, thậm chí theo giờ, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch tài chính và duy trì hoạt động kinh doanh ổn định.
Diễn biến chính
Ông Giang Chấn Tây, Giám đốc Công ty TNHH MTV Bội Ngọc tại tỉnh Trà Vinh, cho biết quan điểm "chiết khấu do các bên tự thỏa thuận" hiện vẫn mang tính hình thức. Thực tế, doanh nghiệp bán lẻ thường xuyên phải chấp nhận mức chiết khấu rất thấp, chỉ vài chục đồng mỗi lít xăng dầu, khiến họ càng bán càng lỗ.
Dù vậy, các doanh nghiệp không thể tự ý ngừng bán để bảo toàn vốn vì lo ngại sẽ gây đứt gãy nguồn cung cục bộ, ảnh hưởng đến đời sống xã hội và hoạt động kinh tế. Ông Tây đề xuất Bộ Công Thương nên cho phép doanh nghiệp bán lẻ có quyền ngưng nhập hàng nếu chưa đạt được thỏa thuận về mức chiết khấu. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận điều này sẽ gây ra những tác động không nhỏ đến thị trường xăng dầu, với nguy cơ đứt gãy nguồn cung ở nhiều nơi.
Ông nhấn mạnh: "Thỏa thuận phải có sự đồng thuận của cả hai bên. Không thể một bên đưa ra mức chiết khấu 0 đồng hoặc quá thấp, còn bên kia vẫn buộc phải nhập hàng về bán và liên tục chịu lỗ". Thông điệp này được ông gửi trong văn bản kiến nghị gửi Chính phủ và Bộ Công Thương ngày 11-7.
Đại diện một doanh nghiệp bán lẻ tại TP.HCM cũng kiến nghị trong dự thảo nghị định mới cần tách bạch rõ quyền lợi kinh tế giữa khâu bán buôn và bán lẻ. Cụ thể, Nhà nước nên quy định mức chiết khấu tối thiểu để doanh nghiệp bán lẻ đủ bù đắp chi phí vận hành và có lãi định mức, đảm bảo sự tồn tại của hệ thống phân phối.
Ngoài ra, trong trường hợp vận hành theo cơ chế thị trường hoàn toàn, Nhà nước nên trao quyền cho doanh nghiệp bán lẻ tự quyết định giá bán lẻ dựa trên giá bán buôn do đầu mối công bố. Điều này giúp mỗi chủ thể kinh doanh độc lập, tự chịu trách nhiệm về hiệu quả, từ đó tạo ra thị trường xăng dầu minh bạch, cạnh tranh và phát triển lành mạnh.
Phân tích & Ý nghĩa
Tình trạng chiết khấu quá thấp khiến các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu rơi vào thế khó, vì họ phải gánh chịu chi phí vận hành như nhân sự, kho bãi, an toàn phòng cháy chữa cháy mà không có lợi nhuận tương xứng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tài chính của doanh nghiệp mà còn tiềm ẩn nguy cơ đứt gãy nguồn cung xăng dầu nếu doanh nghiệp không thể tiếp tục duy trì hoạt động.
Việc chiết khấu thay đổi liên tục theo ngày hoặc giờ khiến doanh nghiệp bán lẻ không thể dự đoán chính xác chi phí và lợi nhuận, làm giảm khả năng lập kế hoạch kinh doanh hiệu quả. Trong khi đó, nguồn cung xăng dầu là yếu tố sống còn cho nền kinh tế và đời sống xã hội, nên việc đảm bảo sự ổn định của hệ thống phân phối là rất quan trọng.
Đề xuất của các doanh nghiệp về việc quy định mức chiết khấu tối thiểu và trao quyền tự quyết giá bán lẻ nhằm tạo ra sự cân bằng lợi ích giữa các bên, đồng thời giúp thị trường vận hành minh bạch và bền vững hơn. Đây cũng là tín hiệu cho thấy cần có sự can thiệp hợp lý của Nhà nước để bảo vệ các doanh nghiệp bán lẻ, tránh tình trạng họ phải chịu lỗ kéo dài gây ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi cung ứng.
Kết luận
Vấn đề chiết khấu quá thấp đang đặt các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu vào tình thế khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định nguồn cung mặt hàng thiết yếu này. Giải pháp cần thiết là có quy định rõ ràng về mức chiết khấu tối thiểu và quyền tự quyết giá bán lẻ, nhằm đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp và sự vận hành bền vững của thị trường xăng dầu. Đây cũng là thông điệp chính mà các doanh nghiệp đã gửi đến Bộ Công Thương và Chính phủ trong kiến nghị gần đây.
Hình ảnh từ bài viết
Nhiều doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu tại TP.HCM và phía Nam cho biết liên tục nhận được mức chiết khấu thấp, chỉ khoảng 50 đồng/lít xăng, dầu tùy thời điểm - Ảnh: C.T.
Doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu nêu giải pháp để hài hòa lợi ích khi liên tục nhận mức chiết khấu thấp - Ảnh 2.
Doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu kêu khó vì hoa hồng quá thấp, đề xuất giải pháp bền vững