Doanh nghiệp than phiền về hệ thống báo cáo tháng mới tại Séc
Hệ thống báo cáo tháng thống nhất dành cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Cộng hòa Séc (Česká republika) được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt thủ tục hành chính. Tuy nhiên, thực tế triển khai lại khiến nhiều công ty cảm thấy bức xúc và gặp khó khăn. Liệu hệ thống này có thực sự mang lại lợi ích như mong đợi hay chỉ là gánh nặng mới cho doanh nghiệp?
Bối cảnh
Để đơn giản hóa việc báo cáo thuế và các nghĩa vụ liên quan đến lao động, chính phủ Séc đã triển khai hệ thống jednotné měsíční hlášení (báo cáo tháng thống nhất) dành cho các doanh nghiệp. Theo đó, các công ty sẽ gửi một báo cáo điện tử duy nhất thay cho nhiều báo cáo rời rạc trước đây. Hệ thống này được vận hành qua các cổng điện tử như ePortál của Česká správa sociálního zabezpečení (Cơ quan An sinh Xã hội Séc), hộp thư dữ liệu (datová schránka) hoặc giao diện dữ liệu của ČSSZ.
Việc báo cáo phải được gửi hàng tháng, trong khoảng thời gian từ ngày 1 đến ngày 20 của tháng tiếp theo. Các doanh nghiệp cần đảm bảo phần mềm kế toán của mình hỗ trợ định dạng mới này và có thể chỉnh sửa, gửi lại báo cáo nếu phát hiện lỗi. Mục tiêu là giảm thiểu giấy tờ và tăng tính hiệu quả trong quản lý hành chính.
Diễn biến chính
Tuy nhiên, khảo sát do Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Séc (AMSP ČR) thực hiện cho thấy 98,4% doanh nghiệp tham gia không thấy hệ thống mới giúp đơn giản hóa thủ tục. Thậm chí, nhiều công ty phải dành thêm thời gian và chi phí để xử lý các vấn đề phát sinh.
- Chỉ khoảng 10% doanh nghiệp có thể gửi báo cáo đầu tiên mà không gặp trục trặc. Phần lớn còn lại phải sửa đi sửa lại nhiều lần hoặc nhờ hỗ trợ kỹ thuật từ bộ ngành vì hệ thống từ chối nhận báo cáo.
- Nhiều công ty phản ánh rằng họ nhận được xác nhận báo cáo đã gửi thành công, nhưng sau đó vài tuần lại nhận được thông báo có lỗi và phải làm lại toàn bộ báo cáo.
- Có doanh nghiệp cho biết việc chỉnh sửa file XML báo cáo bằng trình soạn thảo văn bản đơn giản như Notepad là điều không thể chấp nhận, nhất là khi nhà nước chưa xử lý kịp thời các báo cáo gửi đến.
- Khoảng 75% doanh nghiệp mất thêm trung bình 8 giờ làm việc để thích nghi với hệ thống mới, trong khi 55% phải chi hơn 5.000 Kč cho việc nâng cấp phần mềm kế toán hoặc thuê thêm dịch vụ kế toán bên ngoài.
- Gần 40% doanh nghiệp cho rằng các thông báo lỗi không rõ ràng, gây khó hiểu, còn gần 60% gặp phải sự cố kỹ thuật, khiến việc gửi báo cáo trở nên căng thẳng và mất thời gian.
Khảo sát của công ty tuyển dụng Předvýběr.CZ cũng cho thấy 63% nhân viên kế toán và nhân sự gặp khó khăn với việc báo cáo do hệ thống thường trả về lỗi nhỏ, buộc phải chỉnh sửa nhiều lần. Thời gian xử lý báo cáo tăng lên đáng kể, với một số công ty mất từ 1 đến hơn 10 giờ làm việc thêm mỗi tháng.
Phân tích & Ý nghĩa
Hệ thống báo cáo tháng thống nhất được thiết kế nhằm giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty nhỏ và vừa, vốn chiếm phần lớn nền kinh tế Séc. Tuy nhiên, việc triển khai thiếu ổn định và nhiều lỗi kỹ thuật đã khiến mục tiêu này chưa đạt được. Thay vì đơn giản, thủ tục trở nên phức tạp hơn, gây áp lực về thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.
Đặc biệt, các doanh nghiệp nhỏ thường không có bộ phận IT hoặc kế toán chuyên sâu, nên việc phải sửa file XML thủ công hoặc liên tục liên hệ hỗ trợ kỹ thuật là điều rất khó khăn. Điều này cũng ảnh hưởng đến cộng đồng người Việt kinh doanh tại Séc, vốn chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ trong các lĩnh vực như nhà hàng, nail, siêu thị, khi họ phải đối mặt với quy trình hành chính phức tạp hơn và chi phí phát sinh tăng.
Kết luận
Khảo sát của AMSP ČR cho thấy hệ thống báo cáo tháng thống nhất hiện tại chưa đáp ứng được kỳ vọng về sự đơn giản và hiệu quả. Doanh nghiệp vẫn đang phải gánh chịu nhiều khó khăn về kỹ thuật và thủ tục, khiến họ cảm thấy như "chuột thí nghiệm" trong dự án này. Chính phủ cần cải tiến hệ thống để thực sự hỗ trợ doanh nghiệp, tránh gây thêm gánh nặng không cần thiết.
Doanh nghiệp than phiền về hệ thống báo cáo tháng mới tại Séc