Đổi mới sáng tạo mở ra cơ hội mới cho Đồng bằng sông Cửu Long
Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với thực trạng lao động rời khỏi vùng để tìm kiếm việc làm tại các thành phố lớn và khu vực Đông Nam Bộ. Liệu đổi mới sáng tạo có thể trở thành chìa khóa giúp vùng đất này giữ chân người lao động và phát triển kinh tế bền vững? Hội thảo tại Cần Thơ đã đưa ra những góc nhìn sâu sắc về vấn đề này.
Bối cảnh
Đồng bằng sông Cửu Long là vùng kinh tế trọng điểm của Việt Nam, nổi tiếng với nông nghiệp và thủy sản. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, khu vực này chứng kiến dòng lao động di cư mạnh mẽ lên các thành phố lớn như TP.HCM và các tỉnh Đông Nam Bộ, nơi có nhiều cơ hội việc làm hơn. Điều này gây ra áp lực về nguồn nhân lực cho địa phương và ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế bền vững của vùng.
Đổi mới sáng tạo, hiểu đơn giản là việc áp dụng các ý tưởng, công nghệ mới để nâng cao hiệu quả sản xuất và kinh doanh, được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp tạo ra việc làm và thu hút lao động trở lại vùng nông thôn.
Diễn biến chính
Chiều ngày 27 tháng 7, Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ tổ chức hội thảo với chủ đề "Giải pháp thúc đẩy nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo thành phố Cần Thơ". Tại đây, PGS.TS Phan Anh Tú, Phó hiệu trưởng Trường Kinh tế (Đại học Cần Thơ), đã trình bày về tình trạng xuất cư lao động khỏi Đồng bằng sông Cửu Long do thiếu việc làm phù hợp.
- Ông Tú chỉ ra rằng tỷ lệ tốt nghiệp đại học có việc làm đúng chuyên môn đã giảm từ 86% xuống còn 74%, cho thấy sự thiếu hụt các doanh nghiệp đủ năng lực tạo việc làm tương xứng với nguồn nhân lực được đào tạo.
- Ông gọi đây là "nỗi đau" của vùng khi tạo ra nguồn nhân lực nhưng không đủ việc làm, dẫn đến dòng di cư lao động lên các thành phố lớn.
- Ông bày tỏ hy vọng đổi mới sáng tạo sẽ giúp tạo ra dòng di cư ngược, tức là từ các thành phố lớn trở về nông thôn thông qua các hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
PGS.TS Vũ Văn Tích, Phó giám đốc Viện Chiến lược Khoa học Công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), cũng chia sẻ cảm giác "hơi buồn" khi Cần Thơ có nhiều trường đại học, cao đẳng với hơn 100.000 sinh viên ra trường mỗi năm, nhưng phần lớn sinh viên không ở lại địa phương mà chuyển đến các thành phố khác để tìm kiếm cơ hội.
Ông Tích đề xuất phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ, kết hợp với Quỹ đổi mới sáng tạo để hình thành các doanh nghiệp startup nhỏ, từ đó phát triển các doanh nghiệp lớn hơn. Ông nhấn mạnh rằng không có doanh nghiệp thì không có "trái tim" của nền kinh tế địa phương.
Ông cũng lưu ý rằng hoạt động đổi mới sáng tạo cần sự kết nối chặt chẽ giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Nếu để các hoạt động này rời rạc, Cần Thơ sẽ khó phát triển và chỉ số PII (chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương) sẽ không được cải thiện.
Đáng chú ý, ông Tích đề xuất cần có 100 dự án đổi mới sáng tạo cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trong đó Cần Thơ sẽ làm đầu mối và mạnh dạn đề xuất với trung ương để thực hiện.
Phân tích & Ý nghĩa
Thực trạng lao động rời khỏi Đồng bằng sông Cửu Long phản ánh sự mất cân đối giữa nguồn nhân lực được đào tạo và cơ hội việc làm tại địa phương. Việc giảm tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đại học có việc làm đúng chuyên môn từ 86% xuống 74% cho thấy các doanh nghiệp trong vùng chưa đủ sức hấp thụ lực lượng lao động chất lượng cao.
Đổi mới sáng tạo không chỉ là việc áp dụng công nghệ mới mà còn là cách thức tạo ra các mô hình kinh doanh mới, thúc đẩy khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ. Đây là hướng đi giúp tạo ra việc làm, giữ chân lao động và thu hút người trẻ trở về quê hương, từ đó góp phần phát triển kinh tế địa phương bền vững.
Việc kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp là yếu tố then chốt để chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm mới và tạo ra các doanh nghiệp startup. Điều này cũng đồng nghĩa với việc tăng chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), một chỉ số quan trọng đánh giá năng lực đổi mới của từng vùng.
Kết luận
Hội thảo tại Cần Thơ đã làm rõ những thách thức và cơ hội của Đồng bằng sông Cửu Long trong việc phát triển kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo. Việc thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ và kết nối các bên liên quan được kỳ vọng sẽ tạo ra dòng di cư ngược, giúp vùng đất này phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Hình ảnh từ bài viết
PGS.TS Phan Anh Tú trình bày tại hội thảo - Ảnh: CHÍ QUỐC
Chuyên gia hy vọng đổi mới sáng tạo có thể tạo ra dòng di cư mới về Đồng bằng sông Cửu Long - Ảnh 2.
Đổi mới sáng tạo mở ra cơ hội mới cho Đồng bằng sông Cửu Long