Đồng Nai cần mở rộng cao tốc lên 8 làn để đón đô thị sân bay Long Thành
TP Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lớn trở thành đô thị sân bay và trung tâm công nghiệp công nghệ cao theo Nghị quyết số 16 của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, hệ thống giao thông, đặc biệt là các tuyến cao tốc kết nối vùng, hiện vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu phát triển, đặt ra thách thức lớn cho việc mở rộng và nâng cấp hạ tầng.
Bối cảnh
Nghị quyết số 16 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065, xác định địa phương này sẽ trở thành đô thị sân bay, trung tâm công nghiệp công nghệ cao và cửa ngõ chiến lược của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đây là một bước tiến quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực Đông Nam Bộ.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, hệ thống giao thông, đặc biệt là các tuyến cao tốc kết nối TP Đồng Nai với các vùng lân cận và sân bay quốc tế Long Thành, cần được đầu tư đồng bộ và nâng cấp kịp thời. Hiện nay, nhiều tuyến cao tốc mới chỉ được xây dựng với quy mô 4 làn xe, chưa đáp ứng đủ lưu lượng giao thông ngày càng tăng nhanh.
Diễn biến chính
Đến thời điểm Nghị quyết 16 được ban hành, mạng lưới cao tốc kết nối TP Đồng Nai đã cơ bản hoàn thành theo quy hoạch. Một số tuyến như cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đã đưa vào khai thác. Cao tốc Bến Lức - Long Thành dự kiến thông xe toàn tuyến vào tháng 9 năm 2026.
Song song đó, dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành từ 4 lên 8-10 làn xe dự kiến hoàn thành cuối năm 2026, riêng cầu Long Thành mới sẽ xong trong quý 1 năm 2027. Cao tốc Hồ Tràm nối sân bay Long Thành với quy mô 6 làn xe đã được khởi công, còn đường vành đai 4 TP.HCM (giai đoạn 1) với 4 làn dự kiến khởi công cuối năm nay.
Tuy nhiên, phần lớn các tuyến cao tốc hiện mới chỉ được đầu tư theo quy mô 4 làn xe. Trong bối cảnh sân bay Long Thành sắp đi vào khai thác, tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp, logistics tăng nhanh, nhu cầu vận tải dự báo sẽ vượt xa năng lực hiện tại, dẫn đến nguy cơ quá tải chỉ sau một thời gian ngắn khai thác.
UBND TP Đồng Nai cho biết các tuyến cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây và Dầu Giây - Long Thành đang khai thác với quy mô 4 làn xe, tương tự cao tốc Bến Lức - Long Thành. Dù nhiều đoạn mới đưa vào sử dụng, lượng xe tăng nhanh, thường xuyên xảy ra ùn tắc vào các dịp cuối tuần, lễ, Tết và tại các nút giao, trạm thu phí.
Việc mở rộng ba tuyến cao tốc này sẽ góp phần giảm chi phí vận tải, rút ngắn thời gian lưu thông, tăng cường kết nối liên vùng, đồng thời phát huy hiệu quả của hàng loạt dự án hạ tầng đang được đầu tư. UBND TP Đồng Nai nhấn mạnh đây là điều kiện quan trọng để hỗ trợ phát triển công nghiệp, logistics, dịch vụ, đô thị và các khu vực sản xuất dọc hành lang tuyến; khai thác hiệu quả sân bay quốc tế Long Thành, tăng cường kết nối các khu công nghiệp, cảng biển với sân bay.
Tương tự, đường vành đai 3 TP.HCM dài khoảng 92km, trong đó đoạn cao tốc Bến Lức - Long Thành dài 38,5km, có ý nghĩa đặc biệt với sự phát triển vùng Đông Nam Bộ và kết nối sân bay Long Thành. Giai đoạn 1 của tuyến được hình thành từ nhiều dự án độc lập, nhưng mới chỉ có đoạn cao tốc Bến Lức - Long Thành được đầu tư theo tiêu chuẩn cao tốc 4 làn xe hoàn chỉnh, còn lại 76,34km thi công từ năm 2023 theo quy mô 4 làn xe với làn dừng khẩn cấp không liên tục.
Đoạn Tân Vạn - Bình Chuẩn dài 15,3km thuộc đường Mỹ Phước - Tân Vạn đang khai thác 6 làn xe nhưng có nhiều giao cắt, lưu lượng lớn, thường xuyên ùn tắc. UBND TP.HCM cho rằng quy mô đầu tư hiện nay chưa đồng bộ, chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn đường bộ cao tốc. Trong bối cảnh mở rộng địa giới hành chính, tốc độ đô thị hóa và nhu cầu vận tải tăng mạnh, việc đầu tư hoàn chỉnh vành đai 3 TP.HCM lên 8 làn xe cùng làn dừng khẩn cấp liên tục là cần thiết để đáp ứng phát triển sau năm 2030.
Phân tích & Ý nghĩa
TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, nhận định Đồng Nai giữ vai trò cửa ngõ hạ tầng của vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Với sự quan tâm của Trung ương và hợp lực của các địa phương trong vùng, hệ thống cao tốc kết nối qua TP Đồng Nai đang được đầu tư đồng bộ.
Tuy nhiên, khi sân bay Long Thành đi vào khai thác, nhiều tuyến cao tốc quy mô 4 làn xe sẽ nhanh chóng quá tải. Do đó, việc đầu tư mở rộng các tuyến cao tốc lên tối thiểu 8 làn xe là cấp thiết để đáp ứng nhu cầu phát triển lâu dài, tránh tình trạng phải chờ đến khi quá tải mới mở rộng, gây tốn kém và ảnh hưởng đến lưu thông.
Ông Thuận nhấn mạnh cần chuyển từ tư duy “đủ dùng” sang “đi trước một bước”, nhất là với các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội và TP Đồng Nai. Quy mô 8 làn xe là tiêu chuẩn phổ biến ở nhiều đô thị lớn trên thế giới.
Việc mở rộng cao tốc cần đồng bộ, tránh tình trạng tuyến chính được mở rộng nhưng các đường dẫn và nút giao vẫn là điểm nghẽn, làm giảm hiệu quả khai thác. Ngoài ra, TP Đồng Nai cũng cần nâng cấp các quốc lộ và trục đường chính thành các tuyến tốc độ nhanh, ít dừng đèn đỏ, hạn chế giao cắt cùng mức bằng cầu vượt, hầm chui hoặc đường trên cao. Hệ thống này sẽ bổ trợ cho mạng lưới cao tốc, tăng khả năng kết nối sân bay Long Thành, các khu công nghiệp, trung tâm logistics, cảng biển và các đô thị.
Kết luận
Việc mở rộng và nâng cấp hệ thống cao tốc qua TP Đồng Nai lên quy mô tối thiểu 8 làn xe là bước đi cần thiết để đáp ứng mục tiêu trở thành đô thị sân bay và trung tâm công nghiệp công nghệ cao. Đây cũng là điều kiện quan trọng để khai thác hiệu quả sân bay quốc tế Long Thành và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng Đông Nam Bộ trong tương lai gần.
Hình ảnh từ bài viết
Nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành với quốc lộ 51 đang trong quá trình hoàn thiện - Ảnh: THUẬN VĂN
Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu vừa đưa vào khai thác tạm giảm tải cho quốc lộ 51. Hiện giới hạn tốc độ và loại xe nhưng lưu lượng đã rất đông - Ảnh: H.MI
Đoạn vành đai 3 TP.HCM đang thi công ở khu vực phường Long Bình, TP.HCM - Ảnh: HÀ MI
Cao tốc TP.HCM - Long Thành đang được mở rộng từ 4 lên 8-10 làn xe - Ảnh: THUẬN VĂN
Một số dự án cầu đường kết nối TP.HCM - Đồng Nai đã được hai địa phương thống nhất khẩn trương thực hiện để tăng kết nối cho 2 sân bay - Đồ họa: TUẤN ANH
Nghị quyết 16 của Bộ Chính trị đặt ra nhiều mục tiêu để phát triển TP Đồng Nai, trong đó đến năm 2035 phải trở thành đô thị sân bay và có hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại, kết nối với TP.HCM và vùng Đông Nam Bộ - Ảnh: H.M.
Đồng Nai cần mở rộng cao tốc lên 8 làn để đón đô thị sân bay Long Thành