Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tăng vốn lên gần 290 nghìn tỷ đồng
Việc nâng vốn đầu tư cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng vừa được Quốc hội Việt Nam thông qua đã thu hút sự chú ý lớn. Liệu những thay đổi này sẽ mang lại lợi ích gì cho hệ thống giao thông và phát triển kinh tế khu vực? Dự án có điểm gì mới so với phương án trước đây?
Bối cảnh
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là một trong những công trình giao thông trọng điểm của Việt Nam, kết nối vùng Tây Bắc với thủ đô Hà Nội và cảng biển Hải Phòng. Đây là tuyến đường sắt quan trọng nhằm thúc đẩy vận tải hành khách và hàng hóa, góp phần phát triển kinh tế vùng và giảm tải cho các tuyến đường bộ.
Ban đầu, dự án được phê duyệt với tổng mức đầu tư khoảng 203.231 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu vận tải tăng cao, cùng với yêu cầu nâng cao chất lượng công trình và thích ứng với biến đổi khí hậu, Chính phủ đã đề xuất điều chỉnh tăng vốn đầu tư lên 289.339 tỷ đồng, tức tăng thêm hơn 86.100 tỷ đồng so với kế hoạch ban đầu.
Diễn biến chính
Quốc hội đã chính thức thông qua nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án vào sáng ngày 24 tháng 8 năm 2026. Theo đó, phần vốn tăng thêm chủ yếu dành cho các hạng mục xây lắp, thiết bị, bồi thường và giải phóng mặt bằng.
- Chi phí xây lắp và thiết bị tăng khoảng 51.200 tỷ đồng, trong đó đáng chú ý nhất là khoản 22.800 tỷ đồng để nâng cấp đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng từ đường đơn sang đường đôi, giúp tăng năng lực vận tải.
- Dự án bổ sung tuyến nhánh Yên Viên - Gia Lâm và cải tạo ga Gia Lâm, làm tăng chi phí thêm 7.750 tỷ đồng.
- Hai tuyến nhánh kết nối với các tuyến đường sắt hiện hữu cần thêm 400 tỷ đồng.
- Thiết kế công trình được điều chỉnh nhằm tăng độ bền vững, bảo đảm khả năng thoát lũ và thích ứng với biến đổi khí hậu, khiến chi phí tăng thêm 3.800 tỷ đồng.
- Bổ sung đường điện 22 kV dọc tuyến và các hạng mục bảo đảm an toàn chạy tàu cần thêm 1.000 tỷ đồng.
- Chi phí đầu máy, toa xe tăng 2.700 tỷ đồng, cùng với các thiết bị khác tăng 12.500 tỷ đồng do điều chỉnh số lượng và tỷ giá.
- Khoản bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tăng khoảng 34.000 tỷ đồng, do cập nhật khối lượng, đơn giá hiện hành và mở rộng mặt bằng cho mỏ vật liệu, bãi đổ thải.
- Chi phí quản lý dự án và tư vấn đầu tư xây dựng tăng nhẹ 160 tỷ đồng, trong khi chi phí dự phòng giảm 110 tỷ đồng.
Sau điều chỉnh, tuyến chính dài khoảng 363 km, giảm 26 km so với phương án trước, trong khi tổng chiều dài các tuyến nhánh tăng lên gần 63 km. Dự án đi qua 6 tỉnh thành gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.
Tốc độ thiết kế cho đoạn Lào Cai - Nam Hải Phòng là 160 km/h, qua khu vực đầu mối Hà Nội là 120 km/h, còn các đoạn khác là 80 km/h. Đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn Yên Viên - Gia Lâm được đầu tư mới đường đôi, với khổ ray 1.435 mm, phục vụ vận chuyển hành khách và hàng hóa.
Chính phủ cho biết việc đầu tư ngay đường đôi trên tuyến Yên Viên - Gia Lâm giúp rút ngắn khoảng 8 phút di chuyển từ trung tâm Hà Nội, mang lại lợi ích kinh tế khoảng 10,5 tỷ đồng mỗi năm. Đoạn Hà Nội - Hải Phòng khi xây dựng đường đôi ngay từ đầu sẽ giảm được khoảng 12.500 tỷ đồng so với đầu tư từng giai đoạn, đồng thời tăng tốc độ khai thác từ 95 km/h lên 120 km/h, rút ngắn thời gian đi lại khoảng 14 phút và mang lại lợi ích kinh tế khoảng 50 tỷ đồng mỗi năm.
Tuyến chính và tuyến nhánh Yên Viên - Gia Lâm sử dụng sức kéo điện, trong khi các tuyến nhánh kết nối cảng biển trước mắt sử dụng đầu máy diesel, sau đó chuyển sang đầu máy sử dụng năng lượng sạch nhằm giảm thiểu tác động môi trường.
Dự án được lập báo cáo nghiên cứu khả thi từ năm 2025 và phấn đấu hoàn thành cơ bản chậm nhất vào năm 2030. Tuyến nhánh kết nối ga Nam Hải Phòng với ga Nam Đồ Sơn được đầu tư đồng bộ với khu bến Nam Đồ Sơn, góp phần nâng cao hiệu quả vận tải hàng hóa qua cảng biển.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc tăng vốn đầu tư cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng phản ánh nhu cầu cấp thiết nâng cấp hạ tầng giao thông đường sắt để đáp ứng sự phát triển kinh tế và vận tải ngày càng tăng. Việc chuyển đổi một số đoạn đường đơn sang đường đôi sẽ giúp tăng công suất vận tải, giảm ùn tắc và nâng cao an toàn giao thông.
Đặc biệt, các điều chỉnh về thiết kế nhằm tăng độ bền vững và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu là bước đi quan trọng, giúp công trình có thể vận hành ổn định trong điều kiện thời tiết ngày càng khắc nghiệt. Điều này cũng phù hợp với xu hướng phát triển bền vững và giảm thiểu rủi ro thiên tai trong khu vực.
Đối với cộng đồng người Việt, dự án này không chỉ cải thiện kết nối giao thông giữa các vùng mà còn có thể tạo ra cơ hội phát triển kinh doanh, vận tải hàng hóa và dịch vụ liên quan, đặc biệt là trong các ngành như logistics, du lịch và thương mại.
Kết luận
Quyết định tăng vốn đầu tư cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của tuyến đường sắt chiến lược này. Việc bổ sung các tuyến nhánh, nâng cấp đường đôi và cải tiến kỹ thuật sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, đồng thời tăng cường khả năng vận tải hành khách và hàng hóa trong tương lai gần.
Hình ảnh từ bài viết
Hướng tuyến được điều chỉnh của dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh: Ban quản lý dự án đường sắt
Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh tại phiên họp Quốc hội sáng 24/8. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tăng vốn lên gần 290 nghìn tỷ đồng