Du khách ùn ùn đổ về Dolomity vì bánh krapfen, vùng núi đối mặt nguy cơ suy thoái kinh tế
Ngôi chata mang tên Friedrich August III, nằm ở thung lũng Val di Fassa trên độ cao 2300 mét, đang trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách chỉ vì món bánh krapfen nổi tiếng. Hiện tượng này không chỉ gây ra cảnh chen chúc mà còn làm dấy lên những lo ngại về tác động tiêu cực đến kinh tế và môi trường của vùng núi Dolomity, Ý.
Bối cảnh
Dolomity là một dãy núi nổi tiếng ở miền Bắc nước Ý, thu hút hàng triệu khách du lịch mỗi năm nhờ cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và các hoạt động ngoài trời. Trong đó, thung lũng Val di Fassa là một trong những khu vực được yêu thích nhất, với dân số chỉ khoảng 10 nghìn người nhưng lại đón hơn 5 triệu đêm lưu trú khách du lịch trong năm 2025. Du lịch là động lực kinh tế chính của vùng này, chiếm hơn 80% lực lượng lao động trong ngành dịch vụ.
Ngôi chata Friedrich August III, được đặt theo tên vị vua Sachsen từng yêu thích nơi này đầu thế kỷ 20, nằm trên độ cao 2300 mét. Nơi đây nổi tiếng với món bánh krapfen – một loại bánh rán nhân ngọt, được bán với giá khoảng 4 euro mỗi chiếc. Món bánh này vốn đã có mặt ở đây hơn 30 năm nhưng chỉ mới gần đây trở nên nổi tiếng nhờ các video và bài đăng trên mạng xã hội.
Diễn biến chính
Trong những ngày gần đây, lượng khách đổ về chata Friedrich August III tăng đột biến. Nhiều người dậy từ sáng sớm hoặc thậm chí qua đêm ở khu vực lân cận để có thể thưởng thức những chiếc krapfen mới ra lò trước khi hết hàng. Theo báo The Guardian của Anh, nguyên nhân chính là các video của những food blogger và influencer trên mạng xã hội, quảng bá món bánh này với khung cảnh Dolomity hùng vĩ làm nền.
Hiện tượng này dẫn đến những hàng dài người xếp hàng trên con đường mòn hẹp dẫn lên chata. Một du khách chia sẻ với đài Rai News rằng: "Chúng tôi đến đây chỉ vì món bánh này." Người khác thừa nhận bị thu hút bởi một bài đăng trên Instagram kèm theo nhạc nền "thiên đường".
Tuy nhiên, nhân viên chata không mấy hào hứng với sự náo nhiệt bất ngờ này. Họ cho biết bánh krapfen đã được làm tại đây suốt 30 năm mà chưa từng có cảnh tượng đông đúc như vậy. Một nhân viên mô tả tình hình hiện tại là "hỗn loạn" và đổ lỗi cho các influencer đã gây ra cơn sốt.
Phân tích & Ý nghĩa
Hiện tượng overturismus – tức là tình trạng quá tải khách du lịch tại một điểm đến – đang trở thành vấn đề nghiêm trọng ở nhiều khu vực núi của Ý, trong đó có Dolomity. Các tổ chức đại diện cho cộng đồng vùng núi như Uncem cảnh báo rằng mạng xã hội có thể biến những nơi vốn yên bình thành điểm đến đông đúc, gây áp lực lớn lên hạ tầng và môi trường.
Marco Bussone, chủ tịch Uncem, nhấn mạnh: "Núi không phải là sân chơi." Francesco Abbruscato từ câu lạc bộ Alps Ý cũng cho biết cách đây 5-6 năm, Dolomity chưa từng gặp tình trạng quá tải tại những điểm cụ thể hay vào những thời điểm nhất định. Giờ đây, nhiều nơi đã trở nên quá đông đúc, khiến du khách khó có thể tận hưởng vẻ đẹp tự nhiên mà không bị bao quanh bởi đám đông chụp ảnh selfie.
OECD và Cơ quan Môi trường châu Âu cũng cảnh báo rằng áp lực từ du lịch quá mức không chỉ gây tắc nghẽn đường đi mà còn làm tăng nhu cầu sử dụng nước, phát sinh nhiều rác thải và gây xói mòn đất đai. Nếu tình trạng này kéo dài, vùng núi có thể mất đi sức hấp dẫn, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của các doanh nghiệp phụ thuộc vào ngành du lịch.
Đáng chú ý, mạng xã hội ngày càng ảnh hưởng lớn đến lựa chọn điểm đến của du khách. Ví dụ, hồi tháng 1 năm 2025, khu nghỉ dưỡng Roccaraso trên dãy núi Apennines cũng từng chứng kiến lượng khách đột biến sau khi được một ngôi sao TikTok quảng bá.
Toàn bộ ngành du lịch núi của Ý đã tạo ra doanh thu lên tới 12 tỷ euro trong mùa 2024/25, tương đương 290 tỷ Kč. Dolomity là một trong những trung tâm kinh tế quan trọng của ngành này, với du lịch chiếm phần lớn hoạt động kinh tế tại nhiều khu vực trong vùng.
Kết luận
Hiện tượng du khách đổ về Dolomity chỉ vì món bánh krapfen, được khuếch đại bởi mạng xã hội, đã làm lộ rõ thách thức của overturismus tại các điểm đến thiên nhiên nổi tiếng. Vùng núi Val di Fassa và Dolomity nói chung đang đứng trước nguy cơ suy thoái kinh tế và môi trường nếu không có giải pháp quản lý du lịch bền vững. Đây cũng là bài học cảnh tỉnh cho các cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu khi lựa chọn điểm đến du lịch, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và hạ tầng du lịch tại các điểm đến nổi tiếng.
Du khách ùn ùn đổ về Dolomity vì bánh krapfen, vùng núi đối mặt nguy cơ suy thoái kinh tế