Dự thảo luật mới yêu cầu dự án hạ tầng lớn đầu tư văn hóa nghệ thuật
Việc phát triển văn hóa nghệ thuật không còn là chuyện riêng của các cơ quan văn hóa mà đang được đặt vào trung tâm của các dự án hạ tầng lớn. Một dự thảo luật mới tại Việt Nam đề xuất bắt buộc các dự án hạ tầng dân dụng quy mô lớn phải dành một phần kinh phí để đầu tư cho công nghiệp văn hóa. Điều này mở ra hướng đi mới cho sự phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế và văn hóa.
Bối cảnh
Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được Bộ Tư pháp Việt Nam thẩm định và dự kiến trình Quốc hội xem xét vào tháng 10 năm 2026. Luật này nhằm mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và tăng lên 9% GDP vào năm 2045. Đây là một bước đi chiến lược để nâng cao vai trò của văn hóa trong phát triển kinh tế xã hội, đồng thời tạo ra các sản phẩm văn hóa có giá trị kinh tế và bản sắc dân tộc.
Việc yêu cầu các dự án hạ tầng lớn dành kinh phí cho văn hóa nghệ thuật là một cách tiếp cận mới, nhằm đảm bảo rằng sự phát triển đô thị và kinh tế không làm lu mờ giá trị văn hóa, mà ngược lại còn thúc đẩy sự phát triển hài hòa, bền vững.
Diễn biến chính
Dự thảo luật quy định các chủ đầu tư dự án hạ tầng dân dụng có quy mô lớn, theo danh mục do Chính phủ quy định, phải dành một phần kinh phí của dự án để đầu tư cho công nghiệp văn hóa. Mức đầu tư cụ thể và các quy định liên quan sẽ do Chính phủ ban hành chi tiết sau khi luật được thông qua.
Các hạng mục văn hóa nghệ thuật cần được đầu tư trong các dự án này bao gồm:
- Xây dựng, lắp đặt, trưng bày các tác phẩm nghệ thuật công cộng.
- Tài trợ cho các cơ sở công nghiệp văn hóa công cộng.
- Đóng góp cho Quỹ văn hóa, nghệ thuật.
- Xây dựng, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp các công trình công nghiệp văn hóa.
Mặc dù luật không bắt buộc nhà đầu tư phải dành quỹ đất hoặc không gian cho công nghiệp văn hóa, nhưng có khuyến khích để đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, đô thị và văn hóa bền vững.
Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất cho phép sử dụng tài sản trí tuệ như game, kịch bản phim để thế chấp vay vốn ngân hàng, giúp các tài sản này lưu thông bình đẳng trên thị trường tài chính, mở ra cơ hội mới cho ngành công nghiệp văn hóa phát triển.
Về chính sách thuế, luật lần đầu tiên đề xuất cơ chế đồng đầu tư giữa nhà nước và doanh nghiệp trong các dự án phát triển công nghiệp văn hóa. Nhà nước sẽ cùng góp vốn, mua cổ phần hoặc chia sẻ doanh thu với khu vực tư nhân trong các dự án sản xuất sản phẩm văn hóa trọng điểm và tài sản trí tuệ gốc, nhằm giảm rủi ro và tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
Luật cũng xác định đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp văn hóa là ngành nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư. Các tổ hợp và khu công nghiệp sáng tạo sẽ được hưởng các chính sách miễn, giảm tiền thuê đất và thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức cao nhất hiện hành, tương đương với các địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn.
Đối với doanh nghiệp sản xuất và cung cấp sản phẩm văn hóa, nhà nước đề xuất miễn thuế nhập khẩu cho máy móc, thiết bị và vật tư chuyên dùng mà trong nước chưa sản xuất được, nhằm hỗ trợ quá trình sáng tạo và sản xuất nội dung số. Các chuyên gia quốc tế làm việc trong lĩnh vực này cùng gia đình họ cũng sẽ được cấp thẻ tạm trú 5 năm, hưởng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân trong 6 năm đầu.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc bắt buộc các dự án hạ tầng lớn dành kinh phí cho văn hóa nghệ thuật là một bước tiến quan trọng trong chính sách phát triển văn hóa của Việt Nam. Điều này không chỉ giúp tăng cường đầu tư cho các công trình văn hóa công cộng mà còn tạo điều kiện để văn hóa trở thành một phần không thể thiếu trong phát triển đô thị và kinh tế.
Cơ chế đồng đầu tư giữa nhà nước và doanh nghiệp sẽ giúp giảm bớt rủi ro vốn và thời gian thu hồi vốn vốn là những rào cản lớn khiến khu vực tư nhân ngần ngại đầu tư vào lĩnh vực văn hóa. Qua đó, luật tạo niềm tin và thu hút thêm nhiều nguồn lực cho ngành công nghiệp văn hóa, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của các sản phẩm văn hóa trong nước trên thị trường quốc tế.
Chính sách miễn giảm thuế, ưu đãi đất đai và hỗ trợ nhập khẩu thiết bị chuyên dùng sẽ giúp các doanh nghiệp văn hóa trong nước nâng cao công nghệ, sản xuất nội dung số chất lượng cao, đồng thời thu hút chuyên gia quốc tế, góp phần phát triển ngành công nghiệp văn hóa một cách bền vững và hiện đại.
Kết luận
Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa với các quy định bắt buộc dự án hạ tầng lớn trích kinh phí đầu tư văn hóa, cùng chính sách đồng đầu tư và ưu đãi thuế, thể hiện quyết tâm của nhà nước trong việc nâng tầm văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn. Đây là bước đi quan trọng để phát triển văn hóa hài hòa với kinh tế, góp phần làm giàu bản sắc dân tộc và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Hình ảnh từ bài viết
Triển lãm Mỹ thuật khu vực V - Nam miền Trung và Tây Nguyên lần thứ 30 khai mạc sáng 6/8, giới thiệu 257 tác phẩm hội họa, đồ họa và điêu khắc của 217 tác giả trong khu vực. Ảnh: Ngọc Oanh
Dự thảo luật mới yêu cầu dự án hạ tầng lớn đầu tư văn hóa nghệ thuật