Dùng radar xuyên đất tìm mộ tập thể liệt sĩ tại Kon Tum từ ảnh cựu binh Mỹ
Việc tìm kiếm mộ tập thể liệt sĩ hy sinh trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tại Kon Tum đang được tỉnh Quảng Ngãi triển khai dựa trên những manh mối quý giá từ hai bức ảnh do một cựu binh Mỹ cung cấp. Liệu công nghệ hiện đại như radar xuyên đất có giúp xác định chính xác vị trí các hài cốt liệt sĩ, góp phần ghi nhận công lao của những người đã ngã xuống?
Bối cảnh
Kon Tum là tỉnh miền núi Tây Nguyên, nơi diễn ra nhiều trận đánh ác liệt trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, một chiến dịch lớn của quân giải phóng miền Nam Việt Nam nhằm giành thắng lợi quyết định trong cuộc chiến chống Mỹ. Tại đây, nhiều chiến sĩ đã anh dũng hy sinh và được cho là chôn cất tập thể trong các rãnh thoát nước hoặc khu vực biệt khu quân sự.
Việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ quan trọng nhằm tri ân công lao của các anh hùng liệt sĩ, đồng thời giúp gia đình và cộng đồng có thể tưởng nhớ, thờ cúng người thân đã mất. Tuy nhiên, do nhiều năm trôi qua, các dấu tích mộ phần thường bị che lấp hoặc biến đổi, nên việc xác định vị trí chính xác đòi hỏi sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại.
Diễn biến chính
Tối ngày 3 tháng 6, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi thông báo sẽ triển khai công tác thăm dò và khai quật tại khu vực phường Kon Tum và phường Đăk Cấm. Dự kiến từ ngày 5 tháng 6, việc tìm kiếm sẽ bắt đầu tại khu đất trống rộng khoảng 900m², nằm ở góc đông bắc nghĩa trang liệt sĩ phường Đăk Cấm và đoạn đường Trường Chinh, từ số nhà 206 đến 282.
Trước khi đào bới, toàn bộ khu vực nghi vấn sẽ được khảo sát bằng công nghệ radar xuyên đất. Đây là phương pháp kỹ thuật dùng sóng radar để phát hiện các dị vật hoặc dấu hiệu bất thường nằm dưới lòng đất mà mắt thường không thể nhìn thấy. Nhờ đó, lực lượng chức năng có thể khoanh vùng chính xác các vị trí cần khai quật, tránh đào bới lan man gây tổn hại đến hiện trạng khu vực.
Sau khi xác định điểm nghi vấn, máy xúc sẽ được sử dụng để bóc tách từng lớp đất bề mặt. Nếu phát hiện dấu hiệu sinh học hoặc di vật liên quan đến liệt sĩ, công tác tìm kiếm sẽ chuyển sang đào thủ công do lực lượng công binh và đội K53 thực hiện nhằm bảo đảm không bỏ sót hài cốt hoặc hiện vật quý giá.
Phạm vi tìm kiếm sẽ được mở rộng dọc hai bên đường Trường Chinh tại các vị trí nghi là rãnh chôn cất, kéo dài hơn 300m về phía bắc từ giao lộ Trương Đăng Quế đến Đinh Công Tráng, và khoảng 125m về phía nam từ giao lộ Trương Đăng Quế đến Lê Hồng Phong. Do khu vực nằm trong đô thị với nhiều hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm như điện, viễn thông, cấp thoát nước và cây xanh, việc sử dụng radar xuyên đất giúp hạn chế tối đa tác động đến hiện trạng.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc sử dụng radar xuyên đất trong tìm kiếm mộ tập thể liệt sĩ là bước tiến quan trọng, thể hiện sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và công tác tri ân lịch sử. Phương pháp này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian và công sức mà còn giảm thiểu rủi ro làm hư hại các di vật, hài cốt trong quá trình khai quật.
Đáng chú ý, manh mối dẫn đến cuộc tìm kiếm xuất phát từ năm 2021 khi ông Bob Connor, cựu trung sĩ cảnh sát bảo vệ sân bay Biên Hòa, nhận được thông tin từ một cựu binh Mỹ từng tham chiến tại Kon Tum tháng 2 năm 1968. Nhân chứng này kể lại rằng sau một trận đánh trong dịp Tết Mậu Thân, quân đội Mỹ đã chôn cất khoảng 70-90 chiến sĩ quân giải phóng trong một rãnh thoát nước giữa biệt khu 24 và trại MACV Kon Tum, nay thuộc tuyến đường Trường Chinh.
Hai bức ảnh quý giá do nhân chứng cung cấp ghi lại cảnh chôn cất và toàn cảnh biệt khu 24 với vị trí hố chôn được đánh dấu, giúp cơ quan chức năng có cơ sở xác định vị trí khu mộ tập thể. Qua hội thảo phối hợp với Ban Chỉ đạo Quân khu 5, các đơn vị thống nhất vị trí nghi vấn có cơ sở và quyết định triển khai công tác tìm kiếm, quy tập.
Kết luận
Việc triển khai tìm kiếm mộ tập thể liệt sĩ tại Kon Tum dựa trên dấu tích từ ảnh cựu binh Mỹ và ứng dụng radar xuyên đất là minh chứng cho sự trân trọng và nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc bảo tồn lịch sử, tri ân những người đã hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc. Đây cũng là hành động ý nghĩa giúp các gia đình liệt sĩ có thể tìm lại phần mộ thân nhân, đồng thời góp phần giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước.
Hình ảnh từ bài viết
Khu liên hợp MACV ở Kon Tum, bên phải là Khu liên hợp biệt khu 24. Nơi nghi ngờ là mộ tập thể liệt sĩ nằm ở khu vực rãnh nước có nét bút màu xanh - Ảnh: Cựu binh Mỹ cung cấp cho cơ quan chức năng
Dùng radar xuyên đất tìm mộ tập thể liệt sĩ ở Kon Tum từ 2 bức ảnh cựu binh Mỹ cung cấp - Ảnh 2.
Bức ảnh cận cảnh vị trí chôn cất khoảng 70 - 90 liệt sĩ - Ảnh: Cựu binh Mỹ cung cấp cho cơ quan chức năng
Dùng radar xuyên đất tìm mộ tập thể liệt sĩ tại Kon Tum từ ảnh cựu binh Mỹ