El Nino 2026-2027 đạt cường độ rất mạnh, cảnh báo nắng nóng và hạn hán kéo dài
Hiện tượng El Nino năm 2026-2027 đang gây chú ý khi nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm xích đạo Thái Bình Dương tăng lên mức rất mạnh, đạt ngưỡng +2 độ C. Liệu điều này sẽ ảnh hưởng thế nào đến khí hậu và cuộc sống của người dân, đặc biệt là tại Việt Nam? Những dự báo mới nhất cho thấy El Nino sẽ tiếp tục duy trì cường độ cao trong thời gian tới, mang theo nhiều rủi ro về thời tiết cực đoan.
Bối cảnh
El Nino là hiện tượng khí hậu toàn cầu xảy ra khi nhiệt độ mặt nước biển ở khu vực trung tâm và phía đông xích đạo Thái Bình Dương tăng cao hơn mức bình thường. Khu vực NINO3.4, nằm ở trung tâm xích đạo Thái Bình Dương, là vùng được theo dõi kỹ lưỡng để đánh giá cường độ El Nino thông qua chỉ số chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển (SSTA). Khi SSTA đạt từ +1,5 độ C trở lên, El Nino được xem là mạnh, và khi vượt ngưỡng +2 độ C thì được xếp vào nhóm rất mạnh.
Hiện tượng này có ảnh hưởng sâu rộng đến thời tiết toàn cầu, gây ra các biến đổi khí hậu như nắng nóng, hạn hán, thay đổi lượng mưa và hoạt động bão. Việt Nam, nằm trong khu vực chịu tác động của El Nino, thường trải qua mùa khô khắc nghiệt hơn, với nguy cơ thiếu nước và hạn hán gia tăng.
Diễn biến chính
Ngày 19 tháng 9, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia công bố thông tin cho biết trong tuần thứ hai của tháng 9, chỉ số SSTA tại khu vực NINO3.4 đã đạt khoảng +2 độ C, đưa El Nino 2026-2027 lên ngưỡng rất mạnh. Trước đó, từ đầu tháng 8, chỉ số này đã tăng từ +1,7 độ C và duy trì quanh mức +1,8 độ C trong bốn tuần liên tiếp.
Các dự báo khí tượng cho thấy El Nino sẽ tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh với xác suất lên tới 98% trong giai đoạn tháng 10 đến tháng 12 năm 2026. Sang quý đầu năm 2027, hiện tượng này vẫn có khả năng duy trì cường độ cao, dù xác suất giảm dần.
Tại Việt Nam, El Nino mạnh thường kéo theo nền nhiệt tăng cao, nắng nóng gay gắt và khô hạn nghiêm trọng, đặc biệt trong mùa khô. Sự thay đổi hoàn lưu khí quyển cũng ảnh hưởng đến phân bố mưa và hoạt động bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc El Nino đạt cường độ rất mạnh đồng nghĩa với việc các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể xuất hiện với tần suất và mức độ nghiêm trọng hơn. Cơ quan khí tượng dự báo số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông từ nay đến cuối năm sẽ thấp hơn trung bình nhiều năm, tuy nhiên điều này không loại trừ khả năng xuất hiện những cơn bão mạnh hoặc mưa lớn cục bộ gây lũ lụt, lũ quét và sạt lở đất.
Mùa đông 2026-2027 được dự báo có không khí lạnh hoạt động yếu hơn bình thường, dẫn đến rét đậm, rét hại xuất hiện muộn và ít hơn. Nhiệt độ trung bình trên cả nước sẽ cao hơn mức trung bình nhiều năm khoảng 1-2,5 độ C. Đầu năm 2027, nắng nóng có thể xuất hiện sớm và kéo dài hơn, với khả năng nhiệt độ vượt qua các giá trị lịch sử.
Lượng mưa từ nay đến cuối năm 2026 có xu hướng thiếu hụt, đặc biệt ở duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, với mức thiếu hụt phổ biến từ 20-40%. Mùa mưa tại các khu vực này có thể kết thúc sớm, tiếp tục ít mưa trong những tháng đầu năm 2027, làm tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô.
Kết luận
El Nino 2026-2027 đã đạt ngưỡng rất mạnh, dự báo duy trì cường độ cao trong thời gian tới, gây ra những tác động rõ rệt đến khí hậu và thời tiết Việt Nam. Các địa phương cần chuẩn bị đối phó với hai nhóm rủi ro: các hiện tượng cực đoan như mưa lớn, bão, lũ lụt trong những thời điểm nhất định; đồng thời ứng phó với nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn kéo dài trong mùa khô 2026-2027.
Hình ảnh từ bài viết
Hạn hán ở Bình Thuận năm 2020. Ảnh: Việt Quốc
El Nino 2026-2027 đạt cường độ rất mạnh, cảnh báo nắng nóng và hạn hán kéo dài