El Nino rất mạnh và tác động sâu rộng đến khí hậu Việt Nam
Hiện tượng El Nino được xác định đã bắt đầu với cường độ mạnh, gây ảnh hưởng đáng kể đến thời tiết và khí hậu Việt Nam trong thời gian tới. Liệu những thay đổi này sẽ tác động thế nào đến đời sống và sản xuất của người dân? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua các số liệu và phân tích mới nhất.
Bối cảnh
El Nino là một hiện tượng khí hậu toàn cầu, xuất hiện khi nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm xích đạo Thái Bình Dương tăng cao hơn mức bình thường. Hiện tượng này ảnh hưởng sâu rộng đến các điều kiện thời tiết trên khắp thế giới, trong đó có Việt Nam. Tại nước ta, El Nino thường đi kèm với các đợt nắng nóng kéo dài, lượng mưa giảm sút và số lượng bão trên Biển Đông ít hơn so với trung bình nhiều năm.
Theo số liệu quan trắc mới nhất, chuẩn sai nhiệt độ bề mặt nước biển (SSTA) tại vùng Nino3.4 – khu vực trung tâm xích đạo Thái Bình Dương – đã tăng lên 0,7 độ C trong tuần đầu tháng 6 năm 2026, chính thức xác nhận sự khởi đầu của hiện tượng El Nino. Đây là mức tăng đáng kể so với trung bình nhiều năm và cho thấy El Nino năm nay có cường độ mạnh.
Diễn biến chính
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia Việt Nam nhận định các đợt El Nino mạnh thường gây ra những tác động rõ nét đến thời tiết trong nước. Điển hình là đợt El Nino 2015-2016, một trong những sự kiện mạnh nhất kể từ năm 1950, có cường độ tương đương các đợt El Nino năm 1982-1983 và 1997-1998.
Tác động nổi bật nhất của El Nino 2015-2016 là nắng nóng kéo dài và khốc liệt. Năm 2015 ghi nhận nhiều đợt nắng nóng diện rộng với thời gian kỷ lục, như đợt nắng nóng dài nhất kéo dài tới 39 ngày ở Bắc Trung Bộ, 36 ngày ở Trung Trung Bộ và 32 ngày ở Nam Trung Bộ. Nhiệt độ cao nhất trong các đợt này phổ biến ở mức 39-41 độ C, trong đó trạm khí tượng Con Cuông (Nghệ An) ghi nhận mức nhiệt 42,7 độ C – một trong những giá trị cao nhất từng được ghi nhận tại Việt Nam.
Không chỉ gây nắng nóng gay gắt, El Nino còn làm giảm lượng mưa trên diện rộng. Từ cuối năm 2015 sang đầu năm 2016, dòng chảy trên nhiều hệ thống sông ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ suy giảm nghiêm trọng, dẫn đến hạn hán kéo dài. Hiện tượng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm và lấn sâu vào nội đồng, ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.
Đáng chú ý, hoạt động bão trên Biển Đông trong các năm El Nino cũng giảm rõ rệt. Năm 2015 chỉ ghi nhận 5 cơn bão và 2 áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, bằng khoảng 50% so với trung bình nhiều năm. Chỉ có hai cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam, và cường độ khi đổ bộ không mạnh.
Các nghiên cứu khí hậu cho thấy trong điều kiện El Nino, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông thường ít hơn bình thường. Đồng thời, số đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến Việt Nam cũng giảm và kết thúc sớm hơn so với trung bình nhiều năm.
Phân tích & Ý nghĩa
El Nino không chỉ làm tăng nhiệt độ trung bình các tháng, mà còn tác động rõ nét hơn vào mùa đông và khu vực phía Nam Việt Nam. Trong các năm có El Nino mạnh, nhiều địa phương đã lập kỷ lục mới về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày, sức khỏe cộng đồng và sản xuất nông nghiệp.
Nếu El Nino tiếp tục duy trì và phát triển trong những tháng tới, Việt Nam có thể đối mặt với nguy cơ gia tăng nắng nóng diện rộng, thiếu hụt mưa, hạn hán và xâm nhập mặn. Mặc dù số lượng bão có xu hướng giảm, nhưng diễn biến của từng cơn bão vẫn có thể phức tạp và khó lường, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ càng của các cơ quan chức năng và người dân.
Kết luận
Hiện tượng El Nino năm 2026 đã chính thức bắt đầu với cường độ mạnh, dự báo sẽ gây ra nhiều tác động sâu rộng đến thời tiết và khí hậu Việt Nam. Những ảnh hưởng này không chỉ là thách thức đối với ngành nông nghiệp mà còn tác động đến đời sống sinh hoạt và an toàn của người dân. Việc theo dõi sát sao và có các biện pháp ứng phó kịp thời là rất cần thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Hình ảnh từ bài viết
Khô hạn ở Tây Nguyên năm 2024. Ảnh: Trần Hóa
Nắng nóng ở Hà Nội 25/5. Ảnh: Tùng Đinh
El Nino rất mạnh và tác động sâu rộng đến khí hậu Việt Nam