EU đề xuất cấm trẻ dưới 13 tuổi dùng mạng xã hội, tài khoản riêng từ 15 tuổi
Ủy ban châu Âu vừa trình bày dự thảo luật mới nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, trong đó đề xuất cấm trẻ dưới 13 tuổi sử dụng mạng xã hội và chỉ cho phép trẻ từ 15 tuổi trở lên được lập tài khoản riêng. Đây là bước đi nhằm tăng cường an toàn cho trẻ em trong kỷ nguyên số, khi mà các nền tảng trực tuyến ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến cuộc sống của các em.
Bối cảnh
Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, trẻ em ngày càng tiếp xúc nhiều với các thiết bị số và mạng xã hội. Tuy nhiên, các nền tảng này chưa được thiết kế đầy đủ để bảo vệ quyền lợi và an toàn của trẻ nhỏ. Vì vậy, Ủy ban châu Âu (EK) đã đề xuất dự luật EU KIDS Act nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng trong toàn bộ Liên minh châu Âu (EU).
Ủy ban châu Âu là cơ quan hành pháp của EU, có nhiệm vụ đề xuất luật và giám sát việc thực thi. Dự luật này được công bố trong bài phát biểu của Chủ tịch EK Ursula von der Leyen (U-rsu-la vôn đơ Lây-en) tại Strasbourg, thủ phủ của Nghị viện châu Âu.
Diễn biến chính
Dự thảo luật quy định trẻ em dưới 13 tuổi sẽ không được phép sử dụng mạng xã hội. Thay vào đó, các em có thể sử dụng các nền tảng video được thiết kế riêng cho trẻ em, với tài khoản do cha mẹ hoặc người giám hộ quản lý. Đây là cách để bảo vệ trẻ khỏi các nội dung không phù hợp và các rủi ro trên mạng.
Trẻ từ 13 đến dưới 15 tuổi có thể sử dụng mạng xã hội nhưng dưới sự giám sát của cha mẹ hoặc người giám hộ thông qua các tài khoản phụ (mini-accounts) do phụ huynh tạo ra. Từ 15 tuổi trở lên, trẻ được phép tự lập tài khoản riêng mà không cần sự kiểm soát trực tiếp.
Chủ tịch EK Ursula von der Leyen nhấn mạnh: "Trẻ em ngày nay tiếp xúc với những công nghệ tinh vi nhất từng được tạo ra, nhưng những công nghệ này chưa từng được thiết kế với mục tiêu bảo vệ lợi ích của các em." Bà cho biết luật mới sẽ trao lại quyền kiểm soát cho phụ huynh, giúp họ dẫn dắt con em mình an toàn hơn trên mạng.
Dự luật cũng đặt ra yêu cầu các nền tảng trực tuyến phải chứng minh dịch vụ của mình phù hợp với độ tuổi người dùng và an toàn ngay từ đầu (safe by design). Điều này áp dụng cho mạng xã hội, dịch vụ chia sẻ video, trò chơi trực tuyến, các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI companions) và chatbot.
- Cấm các tính năng gây nghiện như cuộn trang vô tận (infinite scroll).
- Cấm gửi thông báo đẩy (push notifications) trong giờ ngủ của trẻ.
- AI và chatbot phải mặc định tắt và không được tạo ra sự phụ thuộc cảm xúc bằng cách giả lập quan hệ giữa người với người.
Động thái này của EU nối tiếp các sáng kiến tương tự tại Australia, Anh, Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và một số quốc gia EU khác, nhằm giải quyết mối lo ngại ngày càng tăng về ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội và công nghệ AI đối với sức khỏe tâm thần và an toàn của trẻ em.
Phân tích & Ý nghĩa
Dự luật EU KIDS Act đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ trẻ em trên môi trường số, đặc biệt là trong bối cảnh mạng xã hội và các ứng dụng số ngày càng len lỏi sâu vào đời sống hàng ngày của các em. Việc quy định độ tuổi tối thiểu sử dụng mạng xã hội và yêu cầu sự giám sát của phụ huynh giúp giảm thiểu rủi ro tiếp xúc với nội dung không phù hợp, bắt nạt trực tuyến hay nghiện công nghệ.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, dự luật này có thể ảnh hưởng đến cách phụ huynh quản lý việc sử dụng mạng xã hội của con em mình, nhất là các gia đình có trẻ em trong độ tuổi dưới 15. Việc hiểu rõ luật mới sẽ giúp các gia đình chuẩn bị tốt hơn trong việc giám sát và bảo vệ con trẻ khi sử dụng các nền tảng trực tuyến.
Kết luận
Dự thảo luật EU KIDS Act của Ủy ban châu Âu đề xuất cấm trẻ dưới 13 tuổi sử dụng mạng xã hội và chỉ cho phép trẻ từ 15 tuổi trở lên có tài khoản riêng, với sự giám sát của phụ huynh cho nhóm 13-15 tuổi. Đây là nỗ lực nhằm tăng cường an toàn cho trẻ em trên môi trường số, đồng thời đặt ra các tiêu chuẩn mới về thiết kế an toàn cho các nền tảng trực tuyến trong toàn EU.
EU đề xuất cấm trẻ dưới 13 tuổi dùng mạng xã hội, tài khoản riêng từ 15 tuổi