EU khuyên Séc tăng thuế bất động sản để cải thiện thị trường nhà ở
Liệu việc tăng thuế bất động sản có phải là giải pháp giúp Séc giải quyết khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở? Ủy ban châu Âu (European Commission) mới đây đã đưa ra khuyến nghị tăng thuế bất động sản, đồng thời đề xuất điều chỉnh các chính sách hỗ trợ vay mua nhà, nhằm thúc đẩy thị trường nhà ở phát triển bền vững hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng biện pháp này có thể gây ra những tác động ngược, như tăng giá thuê nhà.
Bối cảnh
Ủy ban châu Âu hàng năm thực hiện đánh giá kinh tế cho các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU), trong đó có Cộng hòa Séc. Báo cáo năm nay chỉ ra rằng mức thuế bất động sản tại Séc vẫn còn thấp so với nhiều quốc gia khác trong EU. Cụ thể, dù chính phủ Séc đã tăng thuế này cách đây ba năm dưới thời Thủ tướng Petr Fiala (ODS), tổng số tiền thu được từ thuế bất động sản chỉ chiếm khoảng 0,4% GDP, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 1,8% GDP của EU. Trong khi đó, thuế đánh vào lao động ở Séc lại cao hơn mức trung bình châu Âu.
Điều này cho thấy hệ thống thuế của Séc đang ưu tiên đánh thuế thu nhập lao động hơn là tài sản, trong khi các chuyên gia và tổ chức như OECD đã nhiều lần cảnh báo về sự cần thiết phải cân bằng lại để hỗ trợ thị trường bất động sản phát triển lành mạnh hơn.
Diễn biến chính
Ủy ban châu Âu đề xuất nếu Séc tăng thuế bất động sản và liên kết mức thuế này với giá trị thị trường thực tế của bất động sản, đồng thời bãi bỏ các ưu đãi thuế dành cho các hợp đồng cho thuê ngắn hạn, sẽ tạo động lực để chuyển đổi các căn hộ bỏ trống hoặc cho thuê ngắn hạn sang thị trường cho thuê dài hạn. Điều này cũng sẽ thúc đẩy việc xây dựng nhà ở mới với mật độ cao hơn, góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt nhà ở.
Tuy nhiên, theo ông Petr Dufek, kinh tế trưởng của Ngân hàng Creditas, việc tăng thuế bất động sản không phải là giải pháp duy nhất và cũng chưa chắc đã hiệu quả. Ông lưu ý rằng chưa rõ số lượng căn hộ bỏ trống thực tế tại Séc là bao nhiêu, do đó khó xác định được mức độ ảnh hưởng của việc tăng thuế đến việc đưa thêm nhà vào thị trường cho thuê.
Ông Dufek cũng cảnh báo rằng nếu mức tăng thuế quá cao, chi phí này có thể được chủ nhà chuyển sang người thuê dưới hình thức tăng giá thuê, khiến người dân càng khó tiếp cận nhà ở hơn.
Bên cạnh đó, Ủy ban châu Âu còn đề nghị Séc xem xét lại chính sách hỗ trợ vay mua nhà. Hiện tại, người vay thế chấp tại Séc được phép khấu trừ lãi suất vay lên đến 150.000 Kč mỗi năm khỏi thu nhập chịu thuế. EU cho rằng nếu Séc giảm bớt ưu đãi này, nhu cầu mua bất động sản có thể hạ nhiệt, góp phần ổn định giá nhà.
Điều này trái ngược với kế hoạch của chính phủ dưới thời Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (ANO), người vừa đề xuất tăng mức hỗ trợ thuế cho người trẻ dưới 36 tuổi nhằm giảm gánh nặng tài chính khi vay mua nhà. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc tăng ưu đãi thuế có thể làm tăng nhu cầu mua nhà và đẩy giá nhà lên cao hơn, khiến người trẻ phải trả nhiều tiền hơn cho cùng một căn hộ.
Ông Tom Kadeřábek từ công ty tư vấn Swiss Life Select nhận xét: "Người trẻ có thể nhận được vài nghìn korun hỗ trợ thêm, nhưng giá nhà lại tăng hàng trăm nghìn korun."
Cuối cùng, ông Dufek nhấn mạnh rằng nguyên nhân chính khiến nhà ở khó tiếp cận là do tốc độ xây dựng nhà mới còn quá chậm. Báo cáo của Ủy ban châu Âu cũng khuyến nghị Séc cần rút ngắn thời gian lập quy hoạch và cấp phép xây dựng để thúc đẩy xây dựng nhanh hơn.
Chính phủ Séc đang có kế hoạch sửa đổi luật xây dựng, trong đó sẽ chuyển quyền quản lý các cơ quan cấp phép xây dựng về nhà nước, đồng thời trao thêm quyền cho các địa phương trong việc lập quy hoạch. Đây được xem là bước đi nhằm tăng cường hiệu quả quản lý và đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà ở.
Ủy ban châu Âu cũng khuyến khích sự tham gia nhiều hơn của khu vực công và phi lợi nhuận trong việc phát triển nhà ở, một hướng đi mà nhiều thành phố và địa phương tại Séc đang tích cực thực hiện.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc EU khuyến nghị tăng thuế bất động sản và điều chỉnh chính sách hỗ trợ vay mua nhà phản ánh một xu hướng chung trong các nước phát triển nhằm cân bằng thị trường bất động sản, tránh tình trạng đầu cơ và khan hiếm nhà ở. Ở Séc, mức thuế bất động sản thấp khiến nhiều người có thể giữ nhà bỏ trống hoặc cho thuê ngắn hạn, làm giảm nguồn cung nhà cho thuê dài hạn và góp phần đẩy giá nhà lên cao.
Tuy nhiên, việc tăng thuế cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh gây áp lực tài chính lớn lên người sở hữu nhà và người thuê nhà, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và giá nhà đang tăng cao. Đồng thời, chính sách hỗ trợ vay mua nhà cũng cần được thiết kế sao cho không làm tăng nhu cầu ảo, khiến giá nhà càng leo thang.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến chi phí thuê nhà và khả năng mua nhà, đặc biệt với những ai kinh doanh bất động sản hoặc đang vay thế chấp. Việc cải thiện quy trình cấp phép xây dựng và tăng cường xây dựng nhà ở mới cũng sẽ giúp tăng nguồn cung, từ đó hỗ trợ ổn định thị trường nhà ở lâu dài.
Kết luận
Ủy ban châu Âu khuyến nghị Séc nên tăng thuế bất động sản và điều chỉnh chính sách hỗ trợ vay mua nhà để giải quyết vấn đề thiếu hụt nhà ở và ổn định thị trường bất động sản. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng biện pháp này cần được thực hiện thận trọng để tránh làm tăng giá thuê nhà và gây khó khăn cho người dân. Song song đó, việc cải cách quy trình xây dựng và tăng cường xây dựng nhà ở mới được xem là yếu tố then chốt để cải thiện tình hình nhà ở tại Séc.
EU khuyên Séc tăng thuế bất động sản để cải thiện thị trường nhà ở