Giá dầu diesel tiếp tục tăng, cảnh báo từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế
Giá dầu diesel tại châu Âu đang có xu hướng tăng mạnh trong tuần tới, có thể đạt mức gần 49 korun mỗi lít. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho chi phí vận tải và sinh hoạt tại Séc cũng như các nước EU khác. Liệu người tiêu dùng và doanh nghiệp có thể ứng phó ra sao với đà tăng giá này?
Bối cảnh
Giá nhiên liệu, đặc biệt là dầu diesel, luôn là chỉ số quan trọng phản ánh tình hình kinh tế và ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận tải, sản xuất và sinh hoạt. Tại Cộng hòa Séc, chính phủ đã hai lần trong năm nay can thiệp để điều chỉnh giá nhiên liệu, nhằm giảm áp lực lên người tiêu dùng và doanh nghiệp. Từ đầu tháng 10, chính phủ đã giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel xuống 2,35 Kč có VAT và giới hạn mức lợi nhuận tối đa của các trạm xăng là 2,50 Kč mỗi lít đối với nhiên liệu không cao cấp.
Đây là biện pháp nhằm kiểm soát giá bán lẻ nhiên liệu, tránh tình trạng tăng giá quá nhanh gây khó khăn cho người dân và các ngành kinh tế sử dụng nhiều nhiên liệu như vận tải, nông nghiệp, xây dựng và công nghiệp.
Diễn biến chính
Theo phân tích của Petr Lajsek, chuyên gia của công ty Purple Trading, giá xăng và dầu diesel sẽ tăng thêm vài chục haléř (đơn vị tiền tệ nhỏ của korun) trong tuần tới. Đặc biệt, giá dầu diesel có thể chạm mức gần 49 Kč mỗi lít.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết nguyên nhân chính dẫn đến việc tăng giá dầu diesel là chi phí vận chuyển tăng cao. Giá cước thuê tàu chở dầu trên biển đã tăng mạnh, khiến việc vận chuyển dầu diesel giữa các khu vực trên thế giới trở nên đắt đỏ hơn. Điều này làm giảm khả năng chuyển dầu diesel từ những vùng có nguồn cung dư thừa sang những nơi thiếu hụt, gây áp lực lên giá tại các thị trường như châu Âu, châu Phi và Mỹ Latinh.
- Giá dầu diesel bán buôn tại châu Âu và Mỹ đã lên tới khoảng 220 USD mỗi thùng, tương đương gần 4800 Kč, cao gấp đôi so với trước khi xảy ra chiến tranh ở Trung Đông.
- Dù giá cao, nhu cầu sử dụng dầu diesel vẫn không giảm đáng kể vì nó là nhiên liệu thiết yếu cho vận tải hàng hóa, nông nghiệp, xây dựng và công nghiệp, các lĩnh vực không thể ngừng sử dụng ngay lập tức.
- Kho dự trữ dầu diesel toàn cầu giảm do xung đột ở Trung Đông và các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu của Nga tại Ukraine, làm gián đoạn nguồn cung.
- Mặc dù Mỹ và Nga đã đạt được thỏa thuận giảm nhẹ các lệnh trừng phạt và khôi phục xuất khẩu dầu diesel của Nga, nhưng do các nhà máy lọc dầu bị hư hại, Nga không thể nhanh chóng tăng sản lượng.
- Các nhà máy lọc dầu châu Âu đang chịu áp lực chi phí dầu thô và cước vận tải tăng cao, khiến biên lợi nhuận giảm sút. Nếu một số nhà máy giảm công suất, nguồn cung dầu diesel có thể càng hạn chế hơn.
Tại Mỹ, giá dầu diesel trung bình đạt khoảng 6,28 USD mỗi gallon (tương đương 36 Kč mỗi lít), trở thành vấn đề nhạy cảm trong bối cảnh cuộc bầu cử Quốc hội sắp tới.
Châu Á - Thái Bình Dương và châu Phi cũng bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt châu Phi vốn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu xăng dầu, rất dễ bị tổn thương trước các đợt tăng giá nhiên liệu.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giá dầu diesel tăng cao không chỉ ảnh hưởng đến chi phí vận tải mà còn tác động lan tỏa đến nhiều ngành kinh tế khác. Tại Séc và các nước EU, dầu diesel là nhiên liệu chủ yếu cho xe tải, máy móc nông nghiệp và thiết bị xây dựng. Giá nhiên liệu tăng sẽ làm tăng chi phí vận chuyển hàng hóa, từ đó kéo theo giá cả các mặt hàng thiết yếu tăng lên, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt của người dân, trong đó có cộng đồng người Việt đang sinh sống và làm việc tại đây.
Đối với các doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt là các cửa hàng, nhà hàng, dịch vụ vận tải do người Việt quản lý, chi phí nhiên liệu tăng có thể làm giảm lợi nhuận hoặc buộc phải điều chỉnh giá bán, gây áp lực lên hoạt động kinh doanh. Ngoài ra, chi phí vận chuyển tăng cũng ảnh hưởng đến nguồn cung hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam và các nước khác.
Kết luận
Giá dầu diesel dự kiến còn tiếp tục tăng do chi phí vận chuyển cao và nguồn cung bị hạn chế bởi các yếu tố địa chính trị và kỹ thuật. Chính phủ Séc đã có những biện pháp kiểm soát giá nhiên liệu nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến người tiêu dùng và doanh nghiệp. Tuy nhiên, người dân và cộng đồng doanh nghiệp Việt tại Séc cần chuẩn bị ứng phó với chi phí nhiên liệu tăng cao, ảnh hưởng đến sinh hoạt và kinh doanh trong thời gian tới.
Giá dầu diesel tiếp tục tăng, cảnh báo từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế