Giá dầu khó giảm ngay dù chiến tranh kết thúc, Vùng Vịnh trở lại bình thường cuối năm
Chiến tranh tại Vùng Vịnh đã kết thúc, nhưng giá dầu thế giới vẫn chưa thể giảm ngay lập tức. Tại sao thị trường dầu mỏ lại phản ứng chậm như vậy? Liệu nguồn cung dầu có nhanh chóng trở lại bình thường? Đây là những câu hỏi được nhiều người quan tâm, đặc biệt với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu đang theo dõi sát sao diễn biến kinh tế toàn cầu.
Bối cảnh
Vùng Vịnh Ba Tư (Perský záliv) là khu vực chiến lược quan trọng trong ngành dầu mỏ toàn cầu, chiếm phần lớn nguồn cung dầu thô thế giới. Chiến tranh và các xung đột tại đây ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng và vận chuyển dầu, khiến giá dầu biến động mạnh. Sau nhiều tháng căng thẳng, tình hình chính trị tại khu vực đã có dấu hiệu hạ nhiệt, mở ra cơ hội để các nước như Iran tăng trở lại xuất khẩu dầu.
Tuy nhiên, thị trường dầu mỏ toàn cầu vẫn còn nhiều thách thức do các yếu tố kỹ thuật và sản xuất. Giá dầu Brent, chuẩn mực quốc tế cho giá dầu, đã giảm từ mức đỉnh khoảng 126 USD/thùng xuống dưới 82 USD/thùng, nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với mức trung bình năm ngoái là khoảng 69 USD/thùng.
Diễn biến chính
Theo báo The Wall Street Journal, xuất khẩu dầu của Iran trong tháng 5 đã giảm xuống còn 260.000 thùng/ngày, thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình 1,85 triệu thùng/ngày trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 4. Mặc dù ba tàu chở dầu đầu tiên với tổng cộng 4,8 triệu thùng đã rời cảng và hướng về Đông Nam Á, cùng với thỏa thuận bán 10 triệu thùng dầu cho Trung Quốc, quá trình phục hồi xuất khẩu vẫn diễn ra chậm chạp.
Nguyên nhân chính là sự thiếu hụt các tàu chở dầu lớn (tanker). Phần lớn các tàu này đã chuyển sang vịnh Mexico để vận chuyển dầu Mỹ, thay thế nguồn cung thiếu hụt từ Vùng Vịnh. Việc các tàu này quay trở lại Vùng Vịnh sẽ mất nhiều tuần, trong khi kho chứa dầu của Iran đang gần đầy và không còn chỗ lưu trữ. Thêm vào đó, theo dữ liệu của công ty Lloyd's List, có hơn 160 tàu chở dầu bị kẹt tại Vùng Vịnh trong hơn 100 ngày do hạn chế về luồng đi qua eo biển Hormuz hẹp.
Chiến tranh cũng khiến sản lượng dầu tại các nước trong khu vực giảm mạnh. Ở Iran, sản lượng giảm từ 3,2 triệu thùng/ngày trước chiến tranh xuống còn 2,3 triệu thùng/ngày. Ả Rập Xê Út giảm từ 10 triệu xuống 6,9 triệu thùng/ngày. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Iraq cũng chứng kiến sự sụt giảm đáng kể, trong đó Iraq giảm tới 52% sản lượng. Những quốc gia không thể xuất khẩu qua eo biển Hormuz đã phải hạn chế khai thác do kho chứa đầy và không thể vận chuyển kịp.
Phân tích & Ý nghĩa
Mặc dù tình hình chính trị đã ổn định, việc khôi phục sản lượng và xuất khẩu dầu mỏ tại Vùng Vịnh sẽ mất thời gian. Các chuyên gia của Wood Mackenzie ước tính rằng các mỏ dầu bị ảnh hưởng có thể phục hồi lên khoảng 70% sản lượng ban đầu trong vòng ba tháng và đạt 90% trong vòng sáu tháng. Tuy nhiên, để đạt mức sản lượng đầy đủ còn mất nhiều thời gian hơn, đặc biệt với những mỏ lớn và phức tạp.
Điều này có nghĩa là giá dầu thế giới sẽ không giảm ngay lập tức dù chiến tranh đã kết thúc. Với mức giá Brent vẫn duy trì cao hơn nhiều so với năm trước, chi phí năng lượng và vận chuyển tại châu Âu, trong đó có cộng đồng người Việt tại Séc, vẫn chịu áp lực. Các ngành kinh doanh nhỏ như nhà hàng, cửa hàng, dịch vụ nail vốn phụ thuộc vào chi phí nhiên liệu và vận chuyển cũng sẽ cảm nhận rõ tác động này.
Kết luận
Chiến tranh tại Vùng Vịnh kết thúc mở ra triển vọng ổn định nguồn cung dầu mỏ, nhưng quá trình trở lại bình thường sẽ kéo dài nhiều tháng. Giá dầu vẫn duy trì ở mức cao do các vấn đề kỹ thuật, thiếu hụt tàu chở dầu và sản lượng chưa phục hồi hoàn toàn. Người tiêu dùng và doanh nghiệp tại châu Âu, trong đó có cộng đồng người Việt, cần chuẩn bị cho tình hình chi phí năng lượng còn nhiều biến động trong thời gian tới.
Giá dầu khó giảm ngay dù chiến tranh kết thúc, Vùng Vịnh trở lại bình thường cuối năm