Giá điện thoại tăng cao và khan hiếm linh kiện: Thách thức lớn cho thị trường smartphone toàn cầu
Thị trường điện thoại thông minh đang đối mặt với nhiều khó khăn chưa từng có khi giá bán tăng cao, đồng thời nguồn cung linh kiện quan trọng như chip nhớ DRAM và NAND ngày càng khan hiếm. Điều này khiến nhiều người tiêu dùng phải cân nhắc lại việc mua sắm điện thoại mới. Vậy nguyên nhân sâu xa và tác động của tình trạng này là gì?
Bối cảnh
Counterpoint Research, một công ty nghiên cứu thị trường công nghệ nổi tiếng, vừa công bố phân tích mới nhất cho thấy lượng điện thoại thông minh được bán ra toàn cầu trong quý 2 năm 2026 giảm 11% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu quý 2 yếu nhất kể từ năm 2013. Đây là tín hiệu cho thấy thị trường smartphone đang gặp nhiều thách thức lớn, không chỉ do nhu cầu người dùng giảm mà còn bởi các vấn đề về chuỗi cung ứng linh kiện.
Trong đó, nguyên nhân chính không phải là sự thiếu quan tâm đến công nghệ mới, mà là cuộc khủng hoảng sâu sắc trên thị trường chip nhớ DRAM và NAND – hai loại chip bộ nhớ quan trọng được sử dụng trong hầu hết các dòng điện thoại hiện đại. Sự thiếu hụt này làm giảm nguồn cung chip cho các nhà sản xuất điện thoại, đồng thời đẩy giá linh kiện lên cao.
Diễn biến chính
Điều đáng chú ý là vấn đề không xuất phát trực tiếp từ ngành điện thoại di động mà từ các nhà sản xuất chip nhớ. Theo Counterpoint, các nhà sản xuất chip ưu tiên cung cấp linh kiện cho các trung tâm dữ liệu và máy chủ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), nơi nhu cầu tăng vọt do sự phát triển nhanh chóng của công nghệ AI. Do đó, nguồn chip dành cho sản xuất điện thoại tiêu dùng bị hạn chế và giá thành tăng lên đáng kể.
Trước đó, cuối năm 2025, công ty IDC cũng đã cảnh báo rằng giá chip nhớ tăng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán smartphone, đặc biệt là các mẫu điện thoại Android ở phân khúc phổ thông và tầm trung. Dự báo này đang trở thành hiện thực khi giá bán trung bình của điện thoại thông minh tiếp tục tăng, trong khi số lượng thiết bị bán ra giảm.
Các nhà sản xuất điện thoại đang có nhiều cách ứng phó khác nhau với tình trạng này. Một số tăng giá bán sản phẩm mới và chấp nhận lợi nhuận thấp hơn, số khác kéo dài vòng đời sản phẩm cũ, đẩy mạnh quảng bá hoặc trì hoãn ra mắt các mẫu mới. Có hãng còn phải giảm sản lượng sản xuất. Đặc biệt, các mẫu điện thoại giá rẻ và tầm trung chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do chi phí linh kiện tăng cao làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc giá thành sản xuất, khiến việc bán ra với giá cũ không còn khả thi.
Phân tích & Ý nghĩa
Không chỉ ảnh hưởng đến nhà sản xuất, tình trạng khan hiếm chip và giá linh kiện tăng còn tác động rõ rệt đến người tiêu dùng. Theo Counterpoint, nhiều khách hàng đang trì hoãn việc mua điện thoại mới, chuyển sang chọn các mẫu cũ hoặc giữ lại thiết bị hiện tại lâu hơn trước đây. Điều này làm giảm tốc độ đổi mới thiết bị trên thị trường.
Bên cạnh đó, các yếu tố bên ngoài như chi phí vận chuyển tăng và giá dầu leo thang do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông cũng góp phần đẩy giá thành sản phẩm lên cao hơn. Kết hợp với lạm phát và tăng trưởng kinh tế chậm lại, áp lực lên giá bán điện thoại và các thiết bị điện tử tiêu dùng ngày càng lớn.
Những phân tích này cho thấy thị trường smartphone có thể tiếp tục gặp khó khăn trong năm tới, với khả năng thiếu hụt chip nhớ kéo dài. Các nhà sản xuất nhiều khả năng sẽ tập trung vào các dòng sản phẩm cao cấp có biên lợi nhuận lớn, trong khi các phân khúc giá thấp và trung bình sẽ chứng kiến nhiều mẫu máy cũ hoặc hàng đã qua sử dụng được bày bán nhiều hơn.
Kết luận
Thời kỳ mà người tiêu dùng có thể dễ dàng nâng cấp điện thoại mỗi năm với giá cả hợp lý đang có thể tạm thời kết thúc. Giá điện thoại tăng cao và sự khan hiếm linh kiện quan trọng như chip nhớ DRAM, NAND đang tạo ra một thách thức lớn cho cả nhà sản xuất và người dùng trên toàn cầu. Điều này cũng ảnh hưởng đến thị trường điện thoại tại các nước châu Âu, trong đó có Cộng hòa Séc, nơi cộng đồng người Việt sinh sống và làm việc cần lưu ý khi lên kế hoạch mua sắm thiết bị mới.
Giá điện thoại tăng cao và khan hiếm linh kiện: Thách thức lớn cho thị trường smartphone toàn cầu