Giảm Đóng Góp Xã Hội: OSVČ Tiết Kiệm Gần 10.000 Kč Năm Nay
Năm 2026, những người làm nghề kinh doanh tự do tại Cộng hòa Séc sẽ được hưởng lợi từ việc giảm mức đóng góp xã hội, giúp họ tiết kiệm gần 10.000 korun mỗi năm. Vậy thay đổi này có ý nghĩa gì đối với cộng đồng người Việt đang kinh doanh, làm việc tự do tại Séc? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết.
Bối cảnh
OSVČ (osoba samostatně výdělečně činná) là thuật ngữ trong tiếng Séc chỉ những người kinh doanh tự do, không thuộc hệ thống doanh nghiệp lớn hoặc công ty. Họ phải đóng các khoản bảo hiểm xã hội và y tế theo quy định của nhà nước. Từ năm 2023, chính phủ dưới thời Thủ tướng Petr Fiala (đảng ODS - Đảng Dân chủ Dân tộc Cộng hòa Séc) đã áp dụng một gói chính sách tài chính nhằm tăng mức đóng góp xã hội để cải thiện ngân sách công. Theo đó, mức cơ sở tính đóng góp tối thiểu được nâng dần từ 25% lên 30-40% mức lương trung bình trong các năm 2024-2026.
Tuy nhiên, năm 2026, liên minh cầm quyền mới gồm các đảng ANO (dân túy, của cựu Thủ tướng Andrej Babiš), SPD và Motoristé đã thông qua một sửa đổi luật nhằm giảm lại mức đóng góp xã hội cho OSVČ về mức của năm trước, tức là thấp hơn so với kế hoạch tăng trước đó.
Diễn biến chính
Đối với những người làm nghề kinh doanh tự do không áp dụng chế độ thuế khoán (paušální daň), mức đóng góp xã hội được giảm xuống, giúp họ tiết kiệm khoảng 715 Kč mỗi tháng, tương đương 8.580 Kč mỗi năm. Khoản tiền đóng góp thừa trong nửa đầu năm 2026 sẽ được hoàn trả hoặc có thể dùng để trừ vào các khoản đóng góp tiếp theo.
Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (đảng ANO) khuyên người dân có thể yêu cầu hoàn trả số tiền đóng góp thừa này qua các kênh điện tử như datová schránka (hộp thư dữ liệu điện tử chính thức của Séc) hoặc qua ứng dụng Moje daně (Thuế của tôi) của Cơ quan Thuế Séc. Ngoài ra, những người áp dụng thuế khoán trong nhóm đầu tiên đã đóng 9.984 Kč mỗi tháng từ tháng 1 đến tháng 6, nhưng từ tháng 7 trở đi sẽ chỉ phải đóng 9.162 Kč, tiết kiệm 822 Kč mỗi tháng, tương đương 9.864 Kč mỗi năm. Bộ trưởng Schillerová còn khuyên họ có thể trừ số tiền đóng thừa nửa năm đầu ngay từ tháng 7, khiến khoản đóng góp tháng này giảm còn 4.230 Kč.
Đây là một phần trong nỗ lực của chính phủ nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và cá nhân kinh doanh tự do, giúp họ giữ lại nhiều tiền hơn để đầu tư hoặc chi tiêu, đồng thời tránh sự tăng đột biến trong các khoản đóng góp bắt buộc.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giảm mức đóng góp xã hội cho OSVČ có tác động trực tiếp đến chi phí hoạt động của các cá nhân kinh doanh tự do, trong đó có nhiều người Việt tại Séc hoạt động trong các ngành nghề như nail, nhà hàng, bán lẻ hoặc dịch vụ nhỏ. Mức tiết kiệm gần 10.000 Kč mỗi năm giúp giảm áp lực tài chính, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và giá cả tăng cao.
Tuy nhiên, theo các nhà phê bình, việc giảm đóng góp này cũng đồng nghĩa với việc giảm nguồn thu cho quỹ hưu trí quốc gia, dẫn đến dự báo rằng người kinh doanh tự do có thể nhận được mức lương hưu thấp hơn khoảng 1.600 Kč mỗi tháng trong tương lai. Điều này cũng gây ra thiệt hại cho ngân sách nhà nước khoảng 3,5 tỷ korun mỗi năm. Mặc dù Thượng viện Séc từng phủ quyết sửa đổi này, nhưng Hạ viện đã bác bỏ quyết định đó và thông qua luật.
Bộ trưởng Bộ Lao động và Xã hội Aleš Juchelka (đảng ANO) cho biết mục tiêu chính của việc giảm đóng góp là ngăn chặn sự tăng quá nhanh của các khoản đóng góp bắt buộc, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp nhỏ phát triển và để người dân có nhiều tiền hơn để đầu tư cho bản thân và nền kinh tế. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích vẫn còn hoài nghi về hiệu quả thực tế của chính sách này.
Kết luận
Việc giảm mức đóng góp xã hội cho OSVČ năm 2026 là một bước đi nhằm hỗ trợ người kinh doanh tự do, giúp họ tiết kiệm chi phí và tăng khả năng đầu tư. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra thách thức về cân bằng tài chính cho quỹ hưu trí quốc gia và tương lai của người lao động tự do khi về già. Với cộng đồng người Việt tại Séc, đây là thông tin quan trọng cần lưu ý để điều chỉnh kế hoạch tài chính và kinh doanh phù hợp.
Giảm Đóng Góp Xã Hội: OSVČ Tiết Kiệm Gần 10.000 Kč Năm Nay