Giảm mức đóng bảo hiểm xã hội cho người kinh doanh tự do tại Séc về mức năm trước
Người kinh doanh tự do (OSVČ) tại Cộng hòa Séc sắp được hưởng chính sách giảm mức đóng bảo hiểm xã hội trở lại mức của năm trước, sau khi Hạ viện Séc (Poslanecká sněmovna) bỏ phiếu vượt qua quyết định của Thượng viện (Senát). Liệu điều này sẽ giúp giảm áp lực tài chính cho các doanh nhân nhỏ và vừa như thế nào? Và ảnh hưởng ra sao đến hệ thống an sinh xã hội của Séc?
Bối cảnh
Trong những năm gần đây, chính phủ Séc dưới thời Thủ tướng Petr Fiala (đảng ODS) đã áp dụng một gói chính sách tài chính nhằm củng cố ngân sách nhà nước, trong đó có việc tăng mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu cho người kinh doanh tự do (OSVČ). Mức tối thiểu này được nâng lên thành 40% mức lương trung bình, khiến nhiều người kinh doanh nhỏ phải chịu gánh nặng tài chính lớn hơn.
Đây là một phần trong nỗ lực của chính phủ nhằm tăng thu ngân sách và đảm bảo quỹ an sinh xã hội, tuy nhiên cũng gây ra nhiều phản ứng trái chiều từ cộng đồng OSVČ, đặc biệt là những người có thu nhập thấp hoặc trung bình.
Diễn biến chính
Ngày 26 tháng 5 năm 2026, Hạ viện Séc đã bỏ phiếu vượt qua quyết định của Thượng viện, đồng ý giảm mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu cho OSVČ trở lại mức 35% mức lương trung bình như năm trước. Theo đó, mức đóng thấp hơn sẽ giúp giảm áp lực tài chính cho người kinh doanh tự do.
- Người kinh doanh tự do ngoài chế độ thuế khoán (paušální režim) có thể nộp đơn xin hoàn trả số tiền đóng thừa cho cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương vào cuối năm, và sẽ được nhận lại tiền sau khi hồ sơ được duyệt, theo thông tin từ phát ngôn viên Bộ Tài chính Gabriela Krušinová.
- Đối với khoảng 125.000 người áp dụng chế độ thuế khoán, mức đóng hàng tháng sẽ giảm khoảng 822 Kč, giúp họ giảm chi phí ngay từ tháng 6 nếu luật được tổng thống ký ban hành và công bố kịp thời.
- Người kinh doanh trong chế độ thuế khoán có thể ngay lập tức điều chỉnh giảm các khoản tạm ứng đóng bảo hiểm xã hội để bù trừ số tiền đóng thừa trong năm 2026. Nếu không, họ có thể yêu cầu hoàn trả khi làm quyết toán thuế cuối năm.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giảm mức đóng bảo hiểm xã hội cho OSVČ được nhìn nhận là một sự hỗ trợ cần thiết cho những người kinh doanh nhỏ, giúp họ giảm bớt gánh nặng tài chính, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và kinh doanh ngày càng tăng cao. Bộ trưởng Bộ Tài chính Aleš Juchelka (đảng ANO) cho rằng mức đóng cao trước đây là quá sức đối với nhiều người kinh doanh và có thể khiến họ rời khỏi hệ thống bảo hiểm xã hội.
Tuy nhiên, việc giảm mức đóng cũng đồng nghĩa với việc giảm nguồn thu cho quỹ hưu trí và bảo hiểm xã hội, ảnh hưởng đến quyền lợi về lâu dài của người đóng bảo hiểm. Bản thân các chuyên gia kinh tế cũng cảnh báo rằng chính sách này không chỉ giúp người có thu nhập thấp mà còn có lợi cho những người có thu nhập trung bình và cao, đặc biệt là những người sử dụng chi phí khoán hoặc thuế khoán, dẫn đến sự mất cân đối trong hệ thống.
Chuyên gia kinh tế Petr Vilím từ PAQ Research cho biết nhà nước sẽ mất khoảng 4,2 đến 4,7 tỷ Kč mỗi năm do giảm thu từ bảo hiểm xã hội của hàng trăm nghìn người kinh doanh tự do và giảm thu từ thuế khoán.
Kết luận
Quyết định giảm mức đóng bảo hiểm xã hội cho người kinh doanh tự do tại Séc trở lại mức năm ngoái là một bước đi nhằm giảm áp lực tài chính cho nhóm đối tượng này, giúp họ duy trì hoạt động kinh doanh và tiếp tục tham gia hệ thống bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, chính sách cũng đặt ra thách thức về cân bằng tài chính cho quỹ an sinh xã hội trong dài hạn, đồng thời cần được theo dõi sát sao để đảm bảo công bằng và hiệu quả.
Giảm mức đóng bảo hiểm xã hội cho người kinh doanh tự do tại Séc về mức năm trước