Giảm tiền đặt cọc bảo hiểm xã hội cho người kinh doanh tự do tại Séc
Từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, nhiều người kinh doanh tự do tại Cộng hòa Séc sẽ nhận được tin vui khi tiền đặt cọc bảo hiểm xã hội giảm đáng kể. Đồng thời, những ai đã đóng thừa từ đầu năm sẽ được hoàn trả số tiền này. Vậy chính sách mới này có điểm gì đáng chú ý và ảnh hưởng thế nào đến cộng đồng doanh nhân, trong đó có người Việt tại Séc?
Bối cảnh
Luật mới về tiền đặt cọc bảo hiểm xã hội cho người kinh doanh tự do (živnostník) được ban hành dựa trên một sửa đổi luật đã được các đại diện của liên minh cầm quyền trình bày từ năm ngoái sau cuộc bầu cử. Séc có khoảng hơn một triệu người kinh doanh tự do, trong đó có nhiều người Việt đang hoạt động trong các lĩnh vực như làm móng, nhà hàng, buôn bán nhỏ lẻ. Tiền đặt cọc bảo hiểm xã hội là khoản tiền mà người kinh doanh tự do phải đóng hàng tháng để được hưởng các quyền lợi về bảo hiểm xã hội, bao gồm cả hưu trí và bảo hiểm y tế.
Trước đó, từ năm 2023, chính phủ cựu Thủ tướng Petr Fiala (thuộc đảng ODS - Đảng Dân chủ Dân tộc Cộng hòa Séc) đã áp dụng một gói cải cách tài chính nhằm củng cố ngân sách nhà nước, trong đó có việc tăng mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu lên 40% mức lương trung bình thô. Điều này khiến nhiều người kinh doanh tự do phải đóng nhiều tiền hơn mỗi tháng.
Diễn biến chính
Luật sửa đổi mới đây đã hủy bỏ mức tăng này, đưa mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu trở lại 35% mức lương trung bình thô năm trước. Như vậy, người kinh doanh tự do sẽ tiết kiệm được khoảng 715 Kč mỗi tháng so với mức đóng trước đó.
Đặc biệt, với những người áp dụng hình thức thuế khoán (paušální daň) trong nhóm đầu tiên, mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu sẽ giảm từ 5720 Kč xuống còn 5005 Kč. Với người áp dụng thuế khoán, họ chỉ phải đóng một khoản duy nhất bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và thuế thu nhập, giúp thủ tục đơn giản hơn. Tuy nhiên, mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu của họ lại được tăng thêm 15% so với người đóng bảo hiểm xã hội bình thường, nên việc giảm này sẽ giúp họ tiết kiệm nhiều hơn.
Những người đã đóng tiền đặt cọc bảo hiểm xã hội theo mức cũ từ đầu năm 2026 sẽ được hoàn trả phần đóng thừa. Cụ thể, nếu đã đóng đủ tiền từ tháng 1 đến tháng 6, họ có thể giảm số tiền phải đóng trong tháng 7 hoặc yêu cầu hoàn trả qua kênh chính thức, ví dụ qua hộp thư dữ liệu (datová schránka). Người phát ngôn của Tổng cục Tài chính (Generální finanční ředitelství) Patrik Madle cho biết: "Thay vì đóng mức chuẩn 9162 Kč, người kinh doanh chỉ cần đóng 4230 Kč trong tháng 7 nếu đã đóng đủ từ đầu năm."
Ông František Boháček, giám đốc Trung tâm Bảo hiểm xã hội Séc (Česká správa sociálního zabezpečení), cho biết những người không thuộc diện thuế khoán nhưng vẫn đóng mức tối thiểu sẽ không cần làm gì, vì phần đóng thừa sẽ được ghi nhận và hoàn trả khi họ nộp báo cáo thuế năm tới. Tuy nhiên, nếu muốn, họ cũng có thể yêu cầu hoàn trả ngay từ bây giờ.
Luật mới ảnh hưởng tới khoảng 360.000 người kinh doanh tự do trong tổng số hơn một triệu người đang hoạt động tại Séc. Thông tin chi tiết về mức đóng mới sẽ được cập nhật trên cổng thông tin điện tử của Trung tâm Bảo hiểm xã hội vào giữa tháng 7.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giảm tiền đặt cọc bảo hiểm xã hội cho người kinh doanh tự do là một động thái nhằm hỗ trợ nhóm doanh nhân nhỏ lẻ, giúp họ giảm bớt gánh nặng tài chính trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và kinh doanh ngày càng tăng. Đây cũng là cách chính phủ thể hiện sự linh hoạt trong chính sách tài chính, điều chỉnh các khoản đóng góp sao cho phù hợp với thực tế kinh tế và khả năng chi trả của người dân.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, nhiều người trong số họ hoạt động kinh doanh tự do trong các ngành như dịch vụ làm đẹp, nhà hàng, buôn bán nhỏ, nên chính sách này sẽ giúp giảm chi phí cố định hàng tháng, góp phần cải thiện lợi nhuận và ổn định cuộc sống. Đồng thời, việc hoàn trả số tiền đóng thừa cũng giúp họ có thêm nguồn vốn lưu động trong ngắn hạn.
Kết luận
Luật giảm tiền đặt cọc bảo hiểm xã hội có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 mang lại lợi ích thiết thực cho hàng trăm nghìn người kinh doanh tự do tại Séc, trong đó có nhiều người Việt. Đây là bước điều chỉnh quan trọng giúp giảm gánh nặng tài chính và hỗ trợ phát triển kinh doanh nhỏ lẻ trong nền kinh tế hiện nay.
Giảm tiền đặt cọc bảo hiểm xã hội cho người kinh doanh tự do tại Séc