Hạ mức đóng bảo hiểm xã hội cho hộ kinh doanh: Hạ viện Séc chuẩn bị xem xét lại sau khi Thượng viện bác bỏ
Liệu việc giảm mức đóng bảo hiểm xã hội cho các hộ kinh doanh cá thể có được Hạ viện Cộng hòa Séc thông qua sau khi bị Thượng viện bác bỏ? Đây là một trong những vấn đề trọng tâm trong phiên họp ngày 26 tháng 5 năm 2026, bên cạnh các tranh luận về xung đột lợi ích của Thủ tướng và các đề xuất luật liên quan đến ngành y tế.
Bối cảnh
Trong hệ thống chính trị của Cộng hòa Séc, Hạ viện (Poslanecká sněmovna) và Thượng viện (Senát) cùng tham gia vào quá trình lập pháp. Tuy nhiên, Thượng viện có quyền phủ quyết các dự luật, nhưng Hạ viện có thể vượt qua quyền phủ quyết này bằng đa số phiếu của liên minh cầm quyền. Vào ngày 26 tháng 5 năm 2026, Hạ viện dự kiến sẽ xem xét lại đề xuất giảm mức đóng bảo hiểm xã hội cho các hộ kinh doanh cá thể (živnostníci) sau khi Thượng viện từ chối thông qua dự luật này.
Đề xuất này nhằm hạ mức đóng bảo hiểm xã hội từ mức hiện tại là 40% mức lương trung bình thô xuống lại mức 35% như năm trước. Mục tiêu là giảm gánh nặng tài chính cho các hộ kinh doanh nhỏ, một nhóm đóng góp quan trọng trong nền kinh tế Séc. Tuy nhiên, Thượng viện lo ngại việc giảm mức đóng sẽ làm giảm nguồn thu cho hệ thống hưu trí và khiến người đóng bảo hiểm nhận được mức lương hưu thấp hơn trong tương lai.
Diễn biến chính
Phiên họp chính thức của Hạ viện bắt đầu lúc 14 giờ ngày 26 tháng 5. Các đại biểu đã đồng ý cho phép kéo dài thời gian làm việc đến 19 và 21 giờ nếu cần thiết. Tuy nhiên, trong hai giờ đầu, Hạ viện vẫn chưa bắt đầu thảo luận về chương trình chính thức do các đại diện phe đối lập chiếm lĩnh diễn đàn.
Ông Zdeněk Hřib, Chủ tịch đảng Piráti (Đảng Cướp biển), đã lên tiếng chỉ trích Thủ tướng Andrej Babiš (đảng ANO) về xung đột lợi ích chưa được giải quyết, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của Séc trước Ủy ban châu Âu. Ông cáo buộc Thủ tướng lợi dụng các khoản tiền từ EU cho mục đích cá nhân. Thủ tướng Babiš đã xin phép vắng mặt tại phiên họp này.
Đồng thời, các đại biểu phe đối lập cũng chỉ trích dự luật sửa đổi luật xây dựng, cho rằng cần phải rút lại và soạn thảo lại vì lo ngại ảnh hưởng tiêu cực. Chủ tịch đảng STAN, ông Vít Rakušan, lên án chính phủ về việc chuyển giao các nhiệm vụ hành chính giữa các cơ quan nhà nước và cáo buộc chính phủ làm suy yếu các phương tiện truyền thông công cộng, nhằm kiểm soát ngân sách và hoạt động của họ.
Ông Jan Jakob, Chủ tịch nhóm đại biểu TOP 09, nhấn mạnh chính phủ đang tìm cách bù đắp thiếu hụt ngân sách bằng cách bán các doanh nghiệp chiến lược, ví dụ như nhà sản xuất thuốc nổ Explosia. Ông cho rằng điều này làm giảm niềm tin của công chúng vào sự công bằng và minh bạch của nhà nước. Ông Matěj Ondřej Havel, cũng thuộc TOP 09, cảnh báo việc bán Explosia là sai lầm chiến lược vì đây không phải là doanh nghiệp thua lỗ mà còn là công cụ quan trọng trong thời kỳ khủng hoảng.
Về đề xuất giảm mức đóng bảo hiểm xã hội, Thượng viện đã bác bỏ với lý do lo ngại giảm thu nhập cho hệ thống hưu trí và ảnh hưởng tiêu cực đến quyền lợi của người đóng bảo hiểm trong tương lai. Cụ thể, việc giảm mức đóng từ 40% xuống 35% có thể khiến các hộ kinh doanh đóng ít hơn khoảng 715 Kč mỗi tháng, dẫn đến mức lương hưu thấp hơn khoảng 1500 Kč mỗi tháng trong tương lai. Ngoài ra, nhà nước có thể mất đến 3,5 tỷ Kč mỗi năm từ nguồn thu bảo hiểm xã hội.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Hạ viện xem xét lại đề xuất giảm mức đóng bảo hiểm xã hội cho hộ kinh doanh phản ánh sự căng thẳng giữa nhu cầu hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và bảo đảm sự bền vững của hệ thống an sinh xã hội. Giảm mức đóng giúp các hộ kinh doanh giảm chi phí vận hành, có thể kích thích hoạt động kinh tế và tạo điều kiện thuận lợi cho người mới khởi nghiệp. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc nguồn thu bảo hiểm xã hội giảm, ảnh hưởng đến khả năng chi trả lương hưu trong tương lai.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, nhiều người kinh doanh nhỏ hoặc tự do có thể được hưởng lợi từ việc giảm mức đóng này, giúp giảm áp lực tài chính hàng tháng. Tuy nhiên, họ cũng cần lưu ý rằng việc đóng bảo hiểm thấp hơn có thể ảnh hưởng đến quyền lợi hưu trí về lâu dài. Ngoài ra, các thủ tục hành chính liên quan đến thay đổi mức đóng có thể ảnh hưởng đến giấy tờ liên quan đến hoạt động kinh doanh (živnostenský list) và hồ sơ thuế.
Kết luận
Phiên họp Hạ viện ngày 26 tháng 5 năm 2026 tập trung vào việc xem xét lại đề xuất giảm mức đóng bảo hiểm xã hội cho các hộ kinh doanh cá thể, sau khi Thượng viện bác bỏ dự luật này. Bên cạnh đó, các tranh luận chính trị xoay quanh xung đột lợi ích của Thủ tướng và các chính sách liên quan đến truyền thông công cộng, quản lý nhà nước cũng được đưa ra. Kết quả cuối cùng của phiên họp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các hộ kinh doanh nhỏ và hệ thống an sinh xã hội của Séc.
Hạ mức đóng bảo hiểm xã hội cho hộ kinh doanh: Hạ viện Séc chuẩn bị xem xét lại sau khi Thượng viện bác bỏ