Hà Nội dự kiến mỗi xã, phường có điểm chăm sóc người cao tuổi
Già hóa dân số đang trở thành thách thức lớn với nhiều thành phố trên thế giới, trong đó có Hà Nội. Làm sao để người cao tuổi được chăm sóc chu đáo, vừa đảm bảo sức khỏe, vừa duy trì cuộc sống gia đình và cộng đồng? UBND TP Hà Nội vừa đưa ra kế hoạch phát triển các điểm chăm sóc người cao tuổi tại mỗi xã, phường, nhằm giải quyết nhu cầu này một cách thiết thực và hiệu quả.
Bối cảnh
Việt Nam đang bước vào giai đoạn dân số già với tốc độ nhanh. Năm 2025, cả nước có khoảng 16,5 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm 16% dân số. Dự báo đến năm 2036, Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn dân số già, và đến năm 2050, nhóm người cao tuổi có thể chiếm hơn 25% tổng dân số. Tuổi thọ trung bình của người Việt hiện là 74,7 tuổi, nhưng số năm sống khỏe mạnh chỉ khoảng 65,4 năm, nghĩa là có gần 10 năm cuối đời cần được chăm sóc đặc biệt về sức khỏe và phục hồi chức năng.
Trước thực trạng này, Hà Nội – thủ đô và thành phố lớn nhất Việt Nam – đã xây dựng kế hoạch phát triển các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi nhằm thích ứng với xu hướng già hóa dân số, đồng thời tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục tham gia các hoạt động xã hội, kinh tế phù hợp với sức khỏe.
Diễn biến chính
UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch phát triển sản phẩm, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, đồng thời hỗ trợ nhóm này tiếp tục làm việc, khởi nghiệp và phát triển kinh tế. Theo đó, mỗi xã, phường trên địa bàn sẽ tổ chức hoặc bố trí ít nhất một điểm, cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày. Đây là mô hình chăm sóc phù hợp với những người cao tuổi vẫn sống cùng gia đình nhưng cần được theo dõi sức khỏe, phục hồi chức năng hoặc giao lưu, hỗ trợ trong thời gian người thân đi làm.
Khác với các cơ sở dưỡng lão truyền thống, các điểm chăm sóc ban ngày cho phép người cao tuổi trở về nhà sau khi sử dụng dịch vụ, giúp họ duy trì sự gắn kết với gia đình và cộng đồng. Sở Y tế Hà Nội sẽ xây dựng tiêu chí thành lập, cơ chế vận hành và phương thức hoạt động của các điểm chăm sóc ban ngày cũng như câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng. Đồng thời, cơ quan này sẽ hướng dẫn chuyên môn về chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, chăm sóc giảm nhẹ và tổ chức tập huấn cho nhân viên phục vụ.
Thông tin về người cao tuổi và các cơ sở chăm sóc sẽ được cập nhật trên hệ thống dữ liệu điện tử, kết nối với trung tâm dữ liệu chung của Hà Nội và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc này giúp thành phố xác định nhu cầu từng địa bàn, điều phối dịch vụ và theo dõi hoạt động của các cơ sở chăm sóc.
Song song với phát triển dịch vụ chăm sóc, Hà Nội cũng công bố danh mục dự án, ngành nghề ưu đãi để thu hút đầu tư ngoài công lập vào các lĩnh vực như bệnh viện lão khoa, khu dưỡng lão sinh thái, trung tâm chăm sóc giảm nhẹ và dịch vụ chăm sóc tại nhà. Nhà đầu tư có thể được hưởng ưu đãi về tiền thuê đất, sử dụng trụ sở công dôi dư, tín dụng và lệ phí theo quy định.
Đáng chú ý, thành phố còn thống kê số người cao tuổi muốn làm việc, học nghề hoặc khởi nghiệp, xây dựng danh mục công việc phù hợp và đặt hàng dịch vụ kết nối việc làm. Người cao tuổi được hỗ trợ tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện, tiếp cận tín dụng và các chương trình khởi nghiệp. Cuối tháng 6 vừa qua, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội lần đầu tổ chức phiên giao dịch việc làm dành cho người cao tuổi với khoảng 250 vị trí phù hợp sức khỏe, kinh nghiệm và kỹ năng, gồm các công việc như bảo vệ, nhân viên an ninh, tư vấn, chăm sóc khách hàng, bếp, phụ bếp, tạp vụ, vệ sinh, sản xuất đồ thủ công, giúp việc theo giờ và bán thời gian.
Phân tích & Ý nghĩa
Mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại mỗi xã, phường là bước tiến quan trọng trong việc phát triển hệ thống chăm sóc cộng đồng, giúp người cao tuổi duy trì cuộc sống độc lập, gắn bó với gia đình và xã hội. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu điện tử kết nối thông tin sẽ giúp chính quyền quản lý hiệu quả, đáp ứng đúng nhu cầu từng khu vực, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ.
Chính sách ưu đãi thu hút đầu tư ngoài công lập vào lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi cũng mở ra cơ hội phát triển kinh tế, tạo việc làm và nâng cao chất lượng dịch vụ. Việc hỗ trợ người cao tuổi tiếp tục làm việc, học nghề và khởi nghiệp không chỉ giúp họ có thêm thu nhập mà còn phát huy kinh nghiệm, đóng góp cho xã hội, giảm gánh nặng an sinh xã hội trong tương lai.
Kết luận
Kế hoạch của UBND TP Hà Nội về phát triển các điểm chăm sóc người cao tuổi tại mỗi xã, phường cùng các chính sách hỗ trợ việc làm và khởi nghiệp cho nhóm này là bước đi thiết thực để ứng phó với già hóa dân số. Mô hình này không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi mà còn góp phần xây dựng cộng đồng bền vững, giàu sức sống.
Hình ảnh từ bài viết
Người cao tuổi Hà Nội thể dục bên hồ Hoàn Kiếm. Ảnh: Hoàng Giang
Hà Nội dự kiến mỗi xã, phường có điểm chăm sóc người cao tuổi