Hà Nội khởi công đục thông 131 vòm cầu đá cổ hơn 100 năm
Hà Nội đang tiến hành dự án đục thông và chỉnh trang 131 vòm cầu đá cổ trên tuyến phố Phùng Hưng, một trong những công trình kiến trúc độc đáo còn sót lại từ thời Pháp thuộc. Liệu dự án này sẽ mang lại diện mạo mới như thế nào cho khu vực phố cổ và ảnh hưởng ra sao đến đời sống văn hóa, thương mại của người dân?
Bối cảnh
Phố Phùng Hưng và khu vực phố Gầm Cầu nằm ở phía tây của khu phố cổ Hà Nội, nơi đây nổi bật với hệ thống cầu dẫn đường sắt trên cao do người Pháp xây dựng từ đầu thế kỷ 20, khoảng năm 1900-1902. Hệ thống này gồm hơn 131 vòm cầu đá hộc với kết cấu vòm cuốn theo phong cách kiến trúc châu Âu, tạo nên một nét đặc trưng riêng biệt cho khu vực phía bắc phố cổ.
Đây là tuyến phố kết nối từ cầu Long Biên, ga Long Biên sang khu vực phía bắc thành phố, đóng vai trò quan trọng trong giao thương và giao thông của Hà Nội. Tuy nhiên, nhiều vòm cầu đã bị che khuất hoặc sử dụng không hiệu quả, khiến giá trị kiến trúc và văn hóa chưa được phát huy hết.
Diễn biến chính
Ngày 11-8, UBND phường Hoàn Kiếm công bố đồ án thiết kế chỉnh trang khu vực vòm cầu Phùng Hưng. Theo đó, sau khi đục thông, tuyến phố này sẽ được chia thành 5 đoạn với các phân khu chức năng rõ ràng:
- Không gian thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống.
- Không gian văn hóa, nghệ thuật cộng đồng.
- Không gian văn hóa ẩm thực.
- Khu chợ truyền thống.
- Công viên công cộng kết hợp bảo tồn kiến trúc ga Long Biên.
Phố Phùng Hưng có lòng đường rộng trung bình từ 10 đến 12 mét, với vỉa hè sát tường vòm cầu được mở rộng từ 3 đến 5 mét để phục vụ người đi bộ và các hoạt động văn hóa. Trong khi đó, phố Gầm Cầu có lòng đường hẹp hơn, mật độ hoạt động thương mại nhỏ lẻ cao.
Trước đó, năm 2017, UBND quận Hoàn Kiếm phối hợp với Quỹ Giao lưu quốc tế Hàn Quốc (KF) và Chương trình Định cư con người Liên hợp quốc (UN-Habitat) đã triển khai dự án bảo tồn và tôn tạo 25 vòm cầu dẫn lên cầu Long Biên. Đến năm 2020, quận Hoàn Kiếm thí điểm đục thông 5 vòm cầu đá trên phố Gầm Cầu, tạo tiền đề cho việc xây dựng không gian văn hóa, thương mại, du lịch tại khu vực này.
Dự án chỉnh trang 131 vòm cầu dự kiến hoàn thành thiết kế đô thị trong tháng 8-2026, sau đó sẽ triển khai các bước tiếp theo theo quy định pháp luật.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc đục thông và chỉnh trang các vòm cầu đá cổ không chỉ giúp phục hồi giá trị kiến trúc nguyên bản của công trình hơn 100 tuổi mà còn tạo ra một không gian đô thị đa chức năng, kết hợp văn hóa, thương mại và du lịch. Điều này góp phần nâng cao chất lượng đời sống người dân, đồng thời thu hút khách tham quan, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Phân khu chức năng được quy hoạch rõ ràng sẽ giúp bảo tồn các nghề thủ công truyền thống, tạo điểm nhấn văn hóa đặc sắc, đồng thời phát triển các hoạt động thương mại phù hợp với không gian lịch sử. Khu vực công viên công cộng kết hợp bảo tồn ga Long Biên cũng sẽ tạo ra không gian xanh, góp phần cải thiện môi trường sống trong lòng thành phố.
Kết luận
Dự án đục thông và chỉnh trang 131 vòm cầu đá cổ trên phố Phùng Hưng là bước đi quan trọng trong việc bảo tồn di sản kiến trúc Pháp tại Hà Nội, đồng thời phát triển không gian đô thị đa dạng, phục vụ cộng đồng và du khách. Đây cũng là minh chứng cho nỗ lực kết hợp giữa bảo tồn và phát triển bền vững trong quy hoạch đô thị hiện đại.
Hình ảnh từ bài viết
Hiện trạng vòm cầu đá đoạn gần ga Long Biên - Ảnh: UBND phường Hoàn Kiếm
Khu vực vòm cầu đá giao với phố Hàng Mã dự kiến sau khi được đục thông - Ảnh: UBND phường Hoàn Kiếm
Trong 131 vòm cầu, hiện có 6 vòm dành cho giao thông - Ảnh: UBND phường Hoàn Kiếm
Hà Nội khởi công đục thông 131 vòm cầu đá cổ hơn 100 năm