Hải Phòng chuẩn bị khai quật hố chôn tập thể liệt sĩ thời chống Pháp
Khu vực Mả Chìa, một chứng tích lịch sử quan trọng ghi dấu những mất mát trong kháng chiến chống Pháp, sẽ được thành phố Hải Phòng tổ chức khai quật vào tháng 9 tới nhằm tìm kiếm và quy tập hài cốt của 8 liệt sĩ. Việc này không chỉ giúp làm sáng tỏ lịch sử mà còn thể hiện lòng tri ân sâu sắc với những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc.
Bối cảnh
Khu Mả Chìa thuộc thôn Mai Sơn, xã Vĩnh Bảo (trước đây là thôn Hưng Cường, xã Nhân Hòa cũ, huyện Vĩnh Bảo) là một địa điểm lịch sử quan trọng ghi lại những đau thương trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp từ năm 1945 đến 1954. Trong thời gian này, thực dân Pháp đã thiết lập bốt Mai Sơn và tiến hành tàn sát nhiều cán bộ, du kích và dân thường, sau đó chôn tập thể họ tại khu vực này với diện tích gần 5.000 m2.
Đây là một trong những minh chứng sống động cho sự tàn bạo của chiến tranh và sự hy sinh to lớn của những người lính, đồng bào Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập tự do.
Diễn biến chính
Ngày 14 tháng 8, trung tá Vũ Bá Trường, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự xã Vĩnh Bảo, cho biết công tác chuẩn bị khai quật khu vực Mả Chìa đang được hoàn thiện khẩn trương. Người dân địa phương đã được thông báo tạm dừng mọi hoạt động canh tác nông nghiệp để phục vụ cho việc khai quật.
Qua rà soát hồ sơ lưu trữ thuộc Đề án 1237, dữ liệu Lịch sử Đảng bộ huyện Vĩnh Bảo giai đoạn 1938-1954 và 1938-2018, cùng với thông tin từ nhân chứng, cơ quan chức năng đã xác định được danh tính 8 liệt sĩ hy sinh và chôn cất tại đây gồm: Nguyễn Văn Cảm, Hà Văn Rặc, Đỗ Ngọc Bích, Đỗ Văn Choát, Nguyễn Văn Gắng, Vũ Văn Hữu, Phạm Văn Choát và Vũ Văn Tuân. Các liệt sĩ này đều là cán bộ, du kích thuộc các xã Vinh Quang, Đồng Minh, Vĩnh Phong và Cao Minh cũ, nay thuộc các xã Vĩnh Bảo, Vĩnh Hải và Vĩnh Am.
Trải qua 75 năm, địa hình khu Mả Chìa đã biến dạng do các hoạt động đào đất làm gạch và cải tạo đồng ruộng. Trong nhiều năm qua, dựa trên thông tin truyền miệng từ các thế hệ trước, thân nhân các liệt sĩ đã tự nguyện xây dựng một khu mộ gió không có hài cốt và bia tưởng niệm rộng khoảng 250 m2, nhô cao hơn mặt ruộng 50-60 cm, làm nơi thắp hương tưởng nhớ.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc khai quật khu vực Mả Chìa không chỉ là công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ mà còn là nỗ lực bảo tồn và làm sáng tỏ những chứng tích lịch sử quan trọng của cuộc kháng chiến chống Pháp. Tuy nhiên, theo ông Đào Phú Thùy Dương, Bí thư Đảng ủy xã Vĩnh Bảo, quá trình này sẽ gặp nhiều khó khăn do thời gian đã lùi xa, địa điểm ban đầu là hố chôn tập thể, có thể phát hiện hàng chục hoặc hàng trăm bộ hài cốt. Điều này đòi hỏi sự cẩn trọng và kỹ thuật khai quật chuyên nghiệp để đảm bảo hài cốt được quy tập chính xác.
Đáng chú ý, trong số 8 liệt sĩ đã xác định danh tính, hiện chỉ có một gia đình có người thân đủ điều kiện lấy mẫu ADN để đối chiếu, điều này sẽ ảnh hưởng đến việc xác minh chính xác danh tính các hài cốt tìm được. Việc này cũng phản ánh những khó khăn chung trong công tác tìm kiếm, quy tập liệt sĩ tại nhiều địa phương khác ở Việt Nam.
Kết luận
Việc khai quật hố chôn tập thể liệt sĩ tại khu Mả Chìa, xã Vĩnh Bảo, Hải Phòng là một hoạt động có ý nghĩa sâu sắc, góp phần ghi nhận công lao của những người đã hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Đây cũng là dịp để thế hệ hôm nay và mai sau hiểu rõ hơn về lịch sử, đồng thời thể hiện lòng biết ơn và sự tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ.
Hình ảnh từ bài viết
Đoàn khảo sát làm việc thực địa tại khu Mả Chìa trước khi lên kế hoạch khai quật tìm hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Lê Trường
Khu mộ gió và bia tưởng niệm 8 liệt sĩ được thân nhân xây dựng. Ảnh: Lê Trường
Hải Phòng chuẩn bị khai quật hố chôn tập thể liệt sĩ thời chống Pháp