Hầm mỏ bạc lịch sử ở Jihlava hé lộ sau sụt lún đất, lối vào vẫn khóa
Ở rìa thành phố Jihlava, một hầm mỏ bạc cổ xưa vừa bất ngờ xuất hiện trở lại sau một vụ sụt lún đất. Điều gì khiến di tích này trở nên đặc biệt? Và tại sao lối vào hầm vẫn chưa được mở cửa cho công chúng? Câu chuyện về hầm mỏ bạc này không chỉ là dấu tích lịch sử mà còn là minh chứng cho công nghệ khai thác mỏ tiên tiến từ thế kỷ 16 tại vùng đất này.
Bối cảnh
Jihlava là thành phố khai thác mỏ lâu đời nhất trong các vùng đất Séc, nổi tiếng với các mạch bạc được phát hiện từ nửa đầu thế kỷ 13. Vùng Rudný, nơi hầm mỏ này tọa lạc, đã là trung tâm khai thác bạc từ ít nhất đầu thế kỷ 16, thậm chí có dấu hiệu cho thấy hoạt động khai thác có thể còn sớm hơn. Đây là một phần quan trọng trong lịch sử công nghiệp và kinh tế của vùng Vysočina, miền Trung Séc.
Hầm mỏ mang tên Thánh George (sv. Jiří) từng đạt thời kỳ hoàng kim vào những năm 1580 dưới sự quản lý của Veitt Parhoch, một nhà khai thác mỏ giàu có. Ông đã đầu tư lớn vào công nghệ khai thác tiên tiến thời bấy giờ, bao gồm một máy bơm piston chạy bằng bánh xe nước, cùng hệ thống kênh dẫn nước dài hơn một km từ suối Zborná để vận hành thiết bị này.
Diễn biến chính
Gần đây, sau một vụ sụt lún đất ở rìa Jihlava, hầm mỏ bạc lịch sử này bất ngờ lộ ra mặt đất. Đội ngũ kỹ thuật thuộc phòng dịch vụ kỹ thuật thành phố Jihlava đã nhanh chóng tiến hành khảo sát và bảo vệ hiện trường. Đến tháng 6, họ đã lắp đặt lan can và cầu thang tiếp cận, cho phép người ta có thể xuống sâu khoảng 6 mét đến cửa hầm được khóa kỹ càng, bên trong chứa đầy nước.
Điều quý giá nhất được phát hiện tại đây là một máy bơm nước cổ từ thế kỷ 16, được bảo quản rất tốt dưới lớp nước. Các chuyên gia sử dụng công nghệ hút bùn đặc biệt để làm sạch lớp trầm tích sâu tới 15 mét, qua đó phát hiện các bộ phận của máy bơm như ống dẫn nước, các thanh nối và guồng quay. Tất cả hiện vật được giữ nguyên vị trí và bảo quản trong môi trường nước nhằm tránh hư hại.
Tuy nhiên, lối vào đường hầm kéo dài vẫn đang được khóa và chỉ mở cửa cho các chuyến tham quan có hướng dẫn. Công nhân cũng đang làm việc để ổn định các sườn đồi xung quanh, tránh nguy cơ sạt lở, đồng thời hoàn thiện phần cửa vào với các vòm bê tông được trang trí giả gỗ nhằm giữ nguyên nét lịch sử.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc phát hiện và bảo tồn hầm mỏ bạc sv. Jiří không chỉ mang giá trị khảo cổ mà còn là minh chứng cho sự phát triển công nghệ khai thác mỏ thời kỳ Phục hưng tại Séc. Máy bơm piston chạy bằng bánh xe nước là một thiết bị kỹ thuật tiên tiến, giúp giải quyết vấn đề ngập nước trong các hầm mỏ sâu, từ đó tăng hiệu quả khai thác.
Đây cũng là minh chứng cho sự đầu tư lớn và rủi ro tài chính trong ngành khai thác mỏ thời xưa. Dù đạt độ sâu khoảng 48 mét, hoạt động khai thác của Veitt Parhoch cuối cùng vẫn thất bại do chi phí vận hành cao và chất lượng quặng bạc thấp. Những nỗ lực cuối cùng để khôi phục mỏ diễn ra vào đầu thế kỷ 18, sau đó hầm mỏ bị bỏ hoang.
Kết luận
Hầm mỏ bạc sv. Jiří ở Jihlava vừa được khai quật trở lại sau sự kiện sụt lún đất, hé lộ nhiều giá trị lịch sử và kỹ thuật quý giá. Mặc dù chưa mở cửa rộng rãi, di tích này đang được bảo vệ cẩn thận và sẽ là điểm đến hấp dẫn cho những ai quan tâm đến lịch sử khai thác mỏ và công nghệ cổ đại tại vùng Vysočina.
Hầm mỏ bạc lịch sử ở Jihlava hé lộ sau sụt lún đất, lối vào vẫn khóa