Hàng nghìn người biểu tình tại trung tâm Praha ủng hộ truyền hình và phát thanh công cộng
Ngày 24 tháng 5 năm 2026, tại Quảng trường Phố Cổ (Staroměstské náměstí) ở Praha, thủ đô Cộng hòa Séc, hàng nghìn người đã tụ tập để thể hiện sự ủng hộ đối với Česká televize (ČT - Truyền hình Séc) và Český rozhlas (ČRo - Phát thanh Séc). Họ phản đối dự luật mới chuyển nguồn tài chính của các cơ quan truyền thông công cộng từ phí bản quyền sang ngân sách nhà nước, đồng thời yêu cầu Bộ trưởng Văn hóa Ota Klempíř (thuộc đảng Motoristé) từ chức hoặc bị cách chức. Cuộc biểu tình sau đó đã diễu hành đến trụ sở Văn phòng Chính phủ Cộng hòa Séc vào khoảng 16:30 chiều.
Bối cảnh
Cuộc biểu tình do tổ chức Milion chvilek (Triệu Khoảnh Khắc) đứng ra tổ chức, một nhóm từng tổ chức nhiều cuộc biểu tình lớn tại Praha nhằm bảo vệ các giá trị dân chủ và tự do báo chí. Trước đó, đầu tháng 5 năm 2026, nhóm này đã tổ chức một cuộc biểu tình tương tự với tên gọi "Ruce pryč od médií" (Đừng Đụng Vào Truyền Thông), thu hút hàng chục nghìn người tham gia. Ngoài Praha, các cuộc biểu tình cũng diễn ra tại nhiều thành phố khác của Cộng hòa Séc trong tuần trước đó.
Dự luật gây tranh cãi do Bộ Văn hóa đề xuất nhằm thay đổi cơ chế tài chính của ČT và ČRo, chuyển từ hệ thống thu phí bản quyền (koncesionářské poplatky) sang cấp ngân sách cố định từ ngân sách nhà nước. Theo Bộ Văn hóa, mục tiêu là tạo ra một hệ thống tài chính ổn định, minh bạch và bền vững cho các cơ quan truyền thông công cộng. Tuy nhiên, dự luật đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các chuyên gia, phe đối lập, lãnh đạo các cơ quan truyền thông và nhiều bộ ngành khác, trong đó có Bộ Tài chính và Bộ Nội vụ.
Diễn biến chính
Ngày 24 tháng 5, tại Quảng trường Phố Cổ Praha, hàng nghìn người đã tập trung biểu tình với các biểu ngữ phản đối dự luật và yêu cầu Bộ trưởng Ota Klempíř từ chức. Chủ tịch Milion chvilek, ông Mikuláš Minář, phát biểu rằng thay vì bảo vệ văn hóa Séc, Bộ trưởng Klempíř lại liên tục gây tổn hại cho lĩnh vực này. Người biểu tình đồng thanh hô vang khẩu hiệu "Oto, zabal to" (Ota, hãy từ bỏ đi) và mang theo các tấm biển với những câu chữ châm biếm như "Vzdej to měkOto" (Từ bỏ đi, Ota mềm yếu), "Morální prázdnOta" (Sự trống rỗng về mặt đạo đức), "Co den, to bOta" (Ngày nào cũng là một sai lầm). Những biểu ngữ này chơi chữ dựa trên tên Bộ trưởng và phản ánh sự bất mãn sâu sắc của người dân.
Người biểu tình cũng phản đối các chính sách cắt giảm ngân sách, thay đổi cách phân bổ trợ cấp từ Quỹ Nhà nước về Audiovisual, và cách thức cách chức người tiền nhiệm của Klempíř là ông Martin Baxa (thuộc đảng ODS) khỏi Hội đồng Quản trị Liên hoan Âm nhạc Praha (Pražské jaro). Ngoài ra, họ còn phản đối việc chuyển giao một số nhiệm vụ từ Văn phòng Chính phủ sang Bộ Văn hóa, cho rằng điều này làm giảm tính độc lập và hiệu quả của các cơ quan truyền thông công cộng.
- Cuộc diễu hành sau đó đã tiến về trước trụ sở Văn phòng Chính phủ Cộng hòa Séc (Strakova akademie), nơi hàng nghìn người tiếp tục hô vang các khẩu hiệu phản đối và bắt đầu ký tên vào một bản kiến nghị yêu cầu Bộ trưởng Klempíř từ chức.
- Bản kiến nghị này dự kiến sẽ được gửi đến Văn phòng Chính phủ với hơn 180.000 chữ ký, phản đối dự luật truyền thông công cộng do Bộ Văn hóa soạn thảo.
- Milion chvilek nhận định rằng dự luật của Klempíř là một "paskvil" (một sản phẩm tồi tệ), bị nhiều bộ ngành, kể cả Bộ Tài chính thuộc chính phủ của đảng ANO, phản đối gay gắt. Họ cho rằng dự luật không chỉ thiếu sót nghiêm trọng mà còn nguy hiểm và không thể sửa chữa được.
Trước đó, ngày 22 tháng 4, nhân viên của ČT và ČRo đã tuyên bố trạng thái sẵn sàng đình công, yêu cầu chính phủ từ bỏ kế hoạch thay đổi này. Bộ Văn hóa khẳng định mục tiêu của dự luật không phải là làm suy yếu các tổ chức truyền thông công cộng mà nhằm thiết lập một hệ thống hoạt động ổn định và minh bạch hơn.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc chuyển nguồn tài chính của các cơ quan truyền thông công cộng từ phí bản quyền sang ngân sách nhà nước là một thay đổi lớn trong cách thức vận hành truyền thông công cộng tại Cộng hòa Séc. Phí bản quyền hiện nay được thu trực tiếp từ người dân sử dụng dịch vụ truyền hình và phát thanh, giúp đảm bảo tính độc lập tài chính và tránh sự can thiệp chính trị trực tiếp từ chính phủ.
Khi nguồn tài chính được chuyển sang ngân sách nhà nước, truyền thông công cộng có thể đối mặt với nguy cơ bị chi phối bởi các quyết định chính trị, làm giảm tính khách quan và độc lập trong hoạt động báo chí. Điều này giải thích vì sao dự luật bị phản đối mạnh mẽ từ nhiều phía, bao gồm cả các chuyên gia truyền thông, lãnh đạo các cơ quan và công chúng.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, những thay đổi này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến việc tiếp cận thông tin chính thống, đặc biệt là các chương trình truyền hình và phát thanh công cộng cung cấp tin tức, văn hóa và giáo dục bằng tiếng Séc. Ngoài ra, các cuộc biểu tình và sự kiện chính trị như thế này cũng phản ánh bối cảnh xã hội và chính trị mà cộng đồng đang sinh sống, góp phần nâng cao nhận thức về quyền tự do báo chí và dân chủ tại Séc.
Kết luận
Cuộc biểu tình ngày 24 tháng 5 tại trung tâm Praha là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự bất mãn sâu sắc của công chúng đối với dự luật chuyển đổi cơ chế tài chính của truyền hình và phát thanh công cộng. Yêu cầu Bộ trưởng Văn hóa Ota Klempíř từ chức thể hiện sự phản đối quyết liệt của người dân trước những chính sách được cho là gây tổn hại đến tự do và độc lập của truyền thông công cộng tại Cộng hòa Séc.
Hàng nghìn người biểu tình tại trung tâm Praha ủng hộ truyền hình và phát thanh công cộng