Hành trình kỳ thú của nông dân Morava theo dấu chân các thánh truyền giáo đến tận Caspi
Liệu có thể đi bộ hàng nghìn cây số để theo dấu chân các thánh truyền giáo thời Trung cổ? Jiří Novotný, một nông dân từ Bohdalice-Pavlovice thuộc vùng Morava, đã chứng minh điều đó bằng chuyến hành trình dài 4500 km, trong đó có 1000 km đi bộ, để truy tìm dấu vết của các thánh Cyril và Methodius cùng đoàn tùy tùng. Hành trình này không chỉ là một chuyến đi mà còn là sự kết nối lịch sử và văn hóa sâu sắc với quá khứ châu Âu và vùng Caucasus.
Bối cảnh
Chuyến hành trình của Jiří Novotný bắt nguồn từ niềm đam mê lịch sử, khảo cổ và dân tộc học. Ông là một nông dân hiện đang làm việc trên trang trại của mình ở Morava, nhưng lại dành nhiều thời gian cho việc nghiên cứu và thực hiện các chuyến đi theo dấu chân các thánh truyền giáo Cyril và Methodius, những nhân vật quan trọng trong lịch sử Kitô giáo và văn hóa Slav. Các thánh này được biết đến với sứ mệnh truyền giáo và sáng tạo ra chữ cái Glagolitic, tiền thân của chữ Cyrillic, góp phần quan trọng trong việc phát triển văn hóa và ngôn ngữ Slav.
Chuyến đi của ông không chỉ là hành trình thể chất mà còn là cuộc thám hiểm lịch sử, bởi các tài liệu cổ không ghi chép chi tiết về con đường mà các thánh truyền giáo đã đi. Vì vậy, ông phải dựa vào các ghi chép ít ỏi trong tác phẩm "Život Konstantinův" (Cuộc đời của Constantin), do các đệ tử của thánh Cyril viết, cùng với sự suy luận logic và cảm nhận về cảnh quan để xác định lộ trình phù hợp.
Diễn biến chính
Trước đó, Jiří Novotný đã từng thực hiện chuyến hành trình dài 1600 km trong 41 ngày từ Istanbul (thành phố từng là Constantinopolis, thủ đô của đế chế Byzantine) về Morava, để tỏ lòng kính trọng các thánh truyền giáo. Mới đây, ông tiếp tục chuyến đi đến vùng đất của người Chazar, một dân tộc từng cai trị một đế chế rộng lớn ở vùng Caucasus và phía bắc Biển Caspi.
Chuyến đi đến Chazar không hề dễ dàng, đặc biệt trong bối cảnh chiến tranh tại Ukraine khiến việc đi qua Nga và bán đảo Crimea trở nên phức tạp. Do đó, ông phải bay tới Gruzia rồi tiếp tục hành trình bằng ô tô. Tại hẻm núi Darial ở dãy Caucasus, sau khi giải thích kỹ lưỡng về mục đích chuyến đi, ông mới được phép vào lãnh thổ Nga.
Điểm quan trọng nhất trong chuyến đi là thành phố cổ Chersones gần Sevastopol ở Crimea, nơi các thánh truyền giáo đã tìm thấy hài cốt của thánh Kliment vào cuối năm 860. Mùa xuân năm 861, họ lên đường đi về phía đông qua Biển Azov để gặp kagan (vua) của người Chazar nhằm ký kết hòa bình cho đế chế Byzantine. Tuy nhiên, vị vua này thường di chuyển trên lưng ngựa khắp các thủ phủ nên họ không gặp được ông ở thủ đô Itil mà phải tiếp tục hành trình.
Theo ghi chép, cuộc gặp gỡ đã diễn ra tại "Cổng Caspi" – một địa danh có ba vị trí được gọi như vậy. Giải thích hợp lý nhất là pháo đài Naryn-Kala nằm bên bờ Biển Caspi gần thành phố Derbent thuộc vùng Dagestan, Nga ngày nay.
Trong suốt 31 ngày, ông đã đi tổng cộng 4500 km, trong đó có 1000 km đi bộ, sử dụng các phương tiện công cộng, đi nhờ xe và thậm chí chèo thuyền cùng ngư dân trên sông Volga. Trên đường đi, ông luôn gặp những người bạn mới sẵn lòng giúp đỡ và chia sẻ thông tin. Một trong những khoảnh khắc cảm động nhất là khi ông nhìn thấy hình ảnh thánh Cyril và Methodius trên các biểu tượng tôn giáo trong nhà thờ ở Astrakhan, khiến ông cảm nhận như đang trở về nhà.
Phân tích & Ý nghĩa
Hành trình của Jiří Novotný không chỉ là một chuyến đi thể chất mà còn là hành trình tìm hiểu lịch sử, văn hóa và tôn giáo của vùng đất rộng lớn trải dài từ Morava đến Biển Caspi. Việc ông đi theo dấu chân các thánh truyền giáo giúp tái hiện lại những con đường lịch sử vốn không được ghi chép rõ ràng, đồng thời kết nối các vùng văn hóa khác nhau trong lịch sử châu Âu và Á-Âu.
Đặc biệt, chuyến đi còn cho thấy sự kiên trì và lòng đam mê nghiên cứu lịch sử của một người nông dân bình thường, minh chứng cho việc lịch sử không chỉ dành cho các học giả mà còn là di sản sống động của cộng đồng. Với những người Việt đang sinh sống tại Séc và châu Âu, câu chuyện này cũng có thể truyền cảm hứng về sự gắn bó với nguồn cội và khám phá văn hóa, dù đang ở xa quê hương.
Kết luận
Jiří Novotný đã hoàn thành một hành trình phi thường, vượt qua nhiều thử thách để theo dấu chân các thánh truyền giáo từ Morava đến Biển Caspi. Chuyến đi không chỉ là sự tôn vinh lịch sử mà còn là minh chứng cho sức mạnh của niềm tin và đam mê khám phá. Năm tới, ông dự định sẽ tiếp tục hành trình từ Morava đến mộ thánh Cyril tại Rome, mở ra những khám phá mới về lịch sử và văn hóa châu Âu.
Hình ảnh từ bài viết
Jiří Novotný s jedním z hlubokých údolí v Dagestánu
Farmář Jiří Novotný z Bohdalic-Pavlov na Vyškovsku poputuje ve stopách věrozvěstů.
Hành trình kỳ thú của nông dân Morava theo dấu chân các thánh truyền giáo đến tận Caspi