Hậu Brexit: Anh Quốc Gặp Khó Khăn, Trở Về Liên Minh Thuế Không Giải Quyết Được
Brexit đã ảnh hưởng sâu sắc đến kinh tế Anh, đặc biệt là trong quan hệ thương mại với Liên minh châu Âu (EU). Liệu việc Anh trở lại liên minh thuế có thể cứu vãn tình hình? Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng giải pháp này chỉ là tạm thời và không đủ để khắc phục những khó khăn do Brexit gây ra.
Bối cảnh
Brexit là thuật ngữ chỉ việc Vương quốc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu, sự kiện chính thức diễn ra vào năm 2020 sau cuộc trưng cầu dân ý năm 2016. EU là khối liên minh gồm 27 quốc gia châu Âu, trong đó có thị trường chung cho phép tự do lưu thông hàng hóa, dịch vụ, vốn và người lao động giữa các nước thành viên. Việc Anh rời khỏi EU đồng nghĩa với việc nước này mất quyền tiếp cận thị trường chung và phải thiết lập các quy định thương mại mới với EU.
Trong bối cảnh này, các nhà kinh tế đã tiến hành nghiên cứu để đánh giá tác động thực tế của Brexit lên kinh tế Anh, đặc biệt là xuất khẩu sang EU, vốn là thị trường lớn nhất của Anh.
Diễn biến chính
Theo nghiên cứu của John Springford và Anton Spisak, xuất khẩu của Anh sang EU đã giảm tổng cộng 12% so với kịch bản nếu Anh vẫn ở lại EU. Trong đó, xuất khẩu hàng hóa giảm 16%, còn dịch vụ giảm 7%. Đáng chú ý, phần lớn sự sụt giảm này không phải do thuế quan mà do việc Anh rời khỏi thị trường chung EU.
- Rời khỏi thị trường chung đồng nghĩa với việc Anh không còn được hưởng lợi từ các quy định thống nhất, dẫn đến việc phải tuân thủ các quy định, kiểm tra và chứng nhận mới khi giao thương với EU.
- Những thủ tục này làm tăng chi phí và gây khó khăn cho doanh nghiệp Anh, đặc biệt là các ngành như du lịch, tài chính, bảo hiểm, hóa chất, dược phẩm và thực phẩm.
- Ngành dịch vụ chịu tác động nặng nề khi mất đi không chỉ vị thế trước đây mà còn cả đà tăng trưởng mà EU có được sau đại dịch COVID-19.
Chính phủ của Thủ tướng Keir Starmer, thuộc Đảng Lao động, dù mong muốn cải thiện quan hệ thương mại với EU, vẫn kiên quyết không quay lại thị trường chung hay liên minh thuế, cũng như không chấp nhận tự do đi lại giữa Anh và EU.
Các nhà kinh tế cho rằng việc trở lại liên minh thuế chỉ giúp giảm bớt một phần thủ tục hành chính liên quan đến chứng minh xuất xứ hàng hóa để được miễn thuế nhập khẩu vào EU. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần nhỏ trong tổng thể các rào cản thương mại hiện nay.
Thêm vào đó, liên minh thuế không hỗ trợ được ngành dịch vụ, vốn là một trong những lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nhất. Đồng thời, Anh sẽ mất một phần quyền tự do trong việc ký kết các hiệp định thương mại với các nước khác do phải tuân thủ chính sách thuế quan chung của EU.
Phân tích & Ý nghĩa
Giải pháp duy nhất có thể giúp Anh cải thiện tình hình là tái gia nhập thị trường chung EU, dù là một phần hay toàn bộ. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi Anh phải chấp nhận các quy định của EU mà không có quyền tham gia quyết định, đóng góp vào ngân sách EU và có thể phải cho phép tự do đi lại của người dân giữa Anh và EU.
Đề xuất "điều chỉnh động" của Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves nhằm cho phép Anh áp dụng các quy tắc EU trong một số ngành để đổi lấy quyền tiếp cận thị trường tốt hơn đang gặp nhiều hoài nghi, đặc biệt về khả năng EU chấp nhận mà không yêu cầu tự do đi lại và đóng góp ngân sách.
Ngoài ra, nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng các lập luận chính của phe ủng hộ Brexit, cho rằng Anh sẽ bù đắp được thiệt hại thương mại với EU bằng các quan hệ thương mại mạnh mẽ hơn với phần còn lại của thế giới, chưa được chứng minh rõ ràng.
Những kết quả này phù hợp với các nghiên cứu khác cho thấy Brexit đã làm giảm GDP của Anh khoảng 4-8%.
Kết luận
Brexit đã tạo ra những khó khăn đáng kể cho kinh tế Anh, đặc biệt trong quan hệ thương mại với EU. Việc trở lại liên minh thuế chỉ giúp giảm nhẹ phần nào các rào cản hành chính nhưng không thể giải quyết tận gốc vấn đề. Tái gia nhập thị trường chung EU là lựa chọn duy nhất có thể mang lại sự cải thiện đáng kể, nhưng đây lại là vấn đề chính trị phức tạp và nhạy cảm đối với Anh.
Hậu Brexit: Anh Quốc Gặp Khó Khăn, Trở Về Liên Minh Thuế Không Giải Quyết Được