Hiện tượng El Niño đe dọa sản xuất đường toàn cầu, từ thặng dư mùa xuân đến thiếu hụt mùa thu
Giá đường đang tăng vọt trên thị trường quốc tế, khiến nhiều người đặt câu hỏi về nguyên nhân và hậu quả của hiện tượng này. Liệu thặng dư đường vào đầu năm có thể biến thành thiếu hụt nghiêm trọng vào mùa thu? Hiện tượng El Niño, vốn ảnh hưởng sâu rộng đến khí hậu toàn cầu, đang được xem là nguyên nhân chính gây ra những biến động này.
Bối cảnh
El Niño là một hiện tượng tự nhiên xảy ra khi nhiệt độ nước biển ở một phần của Thái Bình Dương tăng lên bất thường. Hiện tượng này không xảy ra đều đặn mà thường xuất hiện cách nhau từ hai đến bảy năm, ảnh hưởng đến thời tiết trên diện rộng toàn cầu. Người dân Nam Mỹ đã nhận biết El Niño từ hàng thế kỷ trước, trong khi các nhà khoa học bắt đầu nghiên cứu kỹ hơn từ cuối thế kỷ 19.
Đường là một trong những mặt hàng nhạy cảm nhất với biến đổi khí hậu do El Niño gây ra. Trên thế giới, đường chủ yếu được sản xuất từ cây mía, trong khi ở châu Âu, bao gồm cả Cộng hòa Séc, đường chủ yếu được làm từ củ cải đường. Vì vậy, sự thay đổi khí hậu ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất của các loại cây này, từ đó tác động đến nguồn cung đường toàn cầu.
Diễn biến chính
Trong năm nay, giá đường đã tăng mạnh, góp phần đẩy giá thực phẩm toàn cầu lên mức cao nhất trong nhiều năm qua. Đầu năm, thị trường đường còn đang đối mặt với tình trạng thặng dư, nhưng từ tháng 7 trở đi, giá hợp đồng tương lai của đường đã tăng hơn 25%.
- Tại Brazil, quốc gia sản xuất mía hàng đầu thế giới, lượng mưa quá nhiều do El Niño gây ra đã làm chậm quá trình thu hoạch và chế biến mía.
- Ngược lại, ở Ấn Độ, nông dân than phiền về lượng mưa monsoon yếu, làm giảm năng suất cây trồng.
- Ở Thái Lan, các đồn điền mía lại phải chịu đựng hạn hán kéo dài.
Ba khu vực này cùng với châu Âu chiếm hơn một nửa sản lượng mía đường toàn cầu, do đó những biến động thời tiết ở đây có ảnh hưởng lớn đến nguồn cung.
Tại châu Âu, các đợt nắng nóng kéo dài đã làm cháy rụi các cánh đồng củ cải đường, khiến sản lượng đường giảm xuống mức thấp nhất trong ít nhất một thập kỷ. Ở Pháp, nước sản xuất đường lớn nhất châu Âu, sản lượng có thể giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1980 do mùa hè nóng kỷ lục tại khu vực này. Các nhà phân tích dự báo giá đường trắng có thể tăng khoảng 20% trong 12 tháng tới.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giá đường tăng không chỉ ảnh hưởng đến ngành sản xuất và kinh doanh đường mà còn tác động rộng rãi đến chi phí sinh hoạt và giá thực phẩm trên toàn cầu. Đặc biệt, các cộng đồng kinh doanh nhỏ như siêu thị, nhà hàng và các ngành dịch vụ liên quan tại Séc và châu Âu cũng sẽ cảm nhận rõ sự biến động này qua chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao.
Mặc dù nhu cầu tiêu thụ đường có thể giảm do các nhà sản xuất thực phẩm điều chỉnh công thức sản phẩm và sự gia tăng sử dụng thuốc giảm cân nhóm GLP-1, một số chuyên gia vẫn lo ngại giá đường sẽ tiếp tục tăng nếu tác động của El Niño kéo dài và nguồn dự trữ đường toàn cầu tiếp tục giảm. Ngân hàng Citi cảnh báo rằng lượng dự trữ đường trên thế giới thấp hơn nhiều so với con số chính thức, khiến thị trường đường trở nên dễ tổn thương.
Không chỉ đường, El Niño còn ảnh hưởng đến nhiều loại nông sản khác như gạo ở Đông Nam Á, cacao ở Tây Phi, cà phê và dầu cọ. Những tác động này cùng với các yếu tố địa chính trị như xung đột ở Trung Đông và chiến tranh tại Ukraine càng làm tăng nguy cơ tăng giá thực phẩm toàn cầu.
Kết luận
Hiện tượng El Niño đang tạo ra những biến động lớn trong sản xuất và giá cả đường trên thế giới, từ thặng dư vào đầu năm đến nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng vào mùa thu. Tác động của nó không chỉ giới hạn ở ngành đường mà còn lan rộng đến nhiều loại nông sản khác, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt và kinh doanh của cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu.
Hiện tượng El Niño đe dọa sản xuất đường toàn cầu, từ thặng dư mùa xuân đến thiếu hụt mùa thu