Hoàn thiện đề cương nghiên cứu sửa đổi Điều lệ Đảng trong năm 2026
Việc sửa đổi Điều lệ Đảng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Ban Chấp hành Trung ương Đảng xác định trong năm 2026. Đây không chỉ là công việc mang tính kỹ thuật mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho Đại hội Đảng lần thứ 15, nhằm đảm bảo Điều lệ phù hợp với thực tiễn cách mạng và nguyên tắc tổ chức của Đảng.
Bối cảnh
Ngày 13 tháng 10, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành kết luận tại Hội nghị lần thứ tư về Đề cương tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng. Điều lệ Đảng là văn kiện quan trọng quy định các nguyên tắc tổ chức, hoạt động và phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Việc sửa đổi Điều lệ nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới, nâng cao hiệu quả lãnh đạo và quản lý trong bối cảnh đất nước phát triển và hội nhập sâu rộng.
Quá trình sửa đổi được đặt trong tổng thể công tác chuẩn bị Đại hội Đảng lần thứ 15, đồng thời gắn với các sự kiện quan trọng như tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, 40 năm thực hiện Cương lĩnh chính trị và các nhiệm vụ nghiên cứu lý luận lớn của nhiệm kỳ. Việc này cũng liên quan chặt chẽ đến công tác nghiên cứu bổ sung, sửa đổi Cương lĩnh chính trị và Hiến pháp.
Diễn biến chính
Theo lộ trình được xác định, trong năm 2026, các cơ quan liên quan phải hoàn thiện đề cương nghiên cứu, bao gồm phương pháp nghiên cứu, hệ thống chuyên đề, hướng dẫn và các điều kiện thực hiện. Giai đoạn 2027-2028 sẽ tiến hành khảo sát, tổng kết thực tiễn, đánh giá các mô hình thí điểm, xây dựng dự thảo báo cáo tổng thể và lấy ý kiến rộng rãi.
Đến năm 2029, báo cáo tổng thể sẽ được tiếp thu, cập nhật, chỉnh lý và hoàn thiện. Các kết quả nghiên cứu sau đó sẽ bàn giao cho Tiểu ban Điều lệ Đảng Đại hội 15 khi cơ quan này được thành lập, nhằm tiếp tục hoàn thiện và trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Ban Chấp hành Trung ương yêu cầu quá trình sửa đổi phải tiến hành khoa học, dân chủ, khách quan và thận trọng, kết hợp tổng kết thực tiễn với nghiên cứu lý luận. Phạm vi, mức độ và nội dung sửa đổi không được ấn định trước nhưng cũng không được né tránh những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn.
- Mọi đề xuất sửa đổi phải giữ vững bản chất, mục tiêu, nền tảng tư tưởng và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động cơ bản của Đảng, đặc biệt là nguyên tắc tập trung dân chủ.
- Điều lệ Đảng cần được xây dựng chặt chẽ, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện và có tính ổn định lâu dài.
- Tổng kết thực tiễn phải được thực hiện từ cơ sở, từng chi bộ, đảng viên, phản ánh trung thực những khó khăn, vướng mắc trong thi hành Điều lệ.
- Nội dung tổng kết tập trung vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; phương thức lãnh đạo, cầm quyền; vận hành mô hình tổ chức mới và chính quyền địa phương hai cấp; phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; quan hệ giữa tập thể, cá nhân và người đứng đầu.
- Các vấn đề về công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát, kỷ luật; chuyển đổi số, dữ liệu và tác động của khoa học, công nghệ đối với tổ chức, hoạt động của Đảng cũng thuộc diện nghiên cứu.
- Đánh giá các nội dung đang thí điểm và các vấn đề mới đặt ra trong thực tiễn.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc sửa đổi Điều lệ Đảng là một nhiệm vụ hệ trọng, đòi hỏi sự thận trọng và khoa học, nhằm đảm bảo Đảng tiếp tục giữ vững vai trò lãnh đạo trong bối cảnh đất nước và thế giới có nhiều biến động. Qua tổng kết thực tiễn từ cơ sở, các cơ quan có thể phân biệt rõ đâu là những vướng mắc do Điều lệ, đâu là do văn bản hướng dẫn thi hành hoặc quá trình tổ chức thực hiện.
Điều này giúp tránh việc sửa đổi Điều lệ một cách tùy tiện, mà thay vào đó tập trung vào những vấn đề thật sự cần thiết, đã được kiểm nghiệm thực tiễn và có tính nguyên tắc, phổ biến, ổn định, khả thi và giá trị lâu dài. Những vấn đề chưa đủ cơ sở thực tiễn hoặc còn nhiều ý kiến khác nhau sẽ được tiếp tục nghiên cứu, thí điểm trước khi xem xét sửa đổi.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, quá trình này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến các chính sách liên quan đến tổ chức, hoạt động của các tổ chức đảng, đoàn thể người Việt ở nước ngoài, cũng như các quy định về công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát trong cộng đồng. Việc nghiên cứu kỹ lưỡng và dân chủ cũng góp phần tạo sự minh bạch, ổn định trong các hoạt động cộng đồng.
Kết luận
Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã giao Bộ Chính trị chỉ đạo tiếp thu, hoàn thiện đề cương và tổ chức thực hiện, đồng thời lấy ý kiến rộng rãi, thực chất từ các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, chuyên gia và nhà khoa học. Đây là bước chuẩn bị quan trọng, đảm bảo việc sửa đổi Điều lệ Đảng được thực hiện một cách bài bản, khoa học và phù hợp với thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn mới.
Hình ảnh từ bài viết
Đại biểu dự phiên khai mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa 14, sáng 5/10. Ảnh: Phạm Thắng
Hoàn thiện đề cương nghiên cứu sửa đổi Điều lệ Đảng trong năm 2026