Học sinh Việt Nam sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm 2029
Từ năm học 2029-2030, tất cả học sinh trên toàn quốc sẽ được miễn phí sách giáo khoa thông qua hình thức mượn trả để tái sử dụng nhiều lần. Chính sách này không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí học tập cho gia đình mà còn hướng tới sự bình đẳng trong giáo dục, đặc biệt với học sinh vùng khó khăn.
Bối cảnh
Việc miễn phí sách giáo khoa được quy định trong Nghị định 271/2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chính sách giáo dục của Việt Nam. Trước đây, học sinh và gia đình phải tự mua sách giáo khoa với chi phí không nhỏ, gây áp lực tài chính, nhất là với những vùng kinh tế khó khăn như biên giới, hải đảo, miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số.
Chính sách này cũng nằm trong Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, với mục tiêu nâng cao chất lượng và sự công bằng trong giáo dục phổ thông. Từ năm học 2026-2027, cả nước đã thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa duy nhất thay cho nhiều bộ sách như trước, tạo thuận lợi cho việc quản lý và triển khai chính sách miễn phí.
Diễn biến chính
Theo Nghị định 271, từ năm học 2029-2030, mỗi học sinh sẽ được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học. Việc mượn sách được thực hiện vào đầu năm học hoặc đầu học kỳ, phù hợp với chương trình học tại lớp. Học sinh có trách nhiệm hoàn trả sách cho thư viện nhà trường sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ.
Đặc biệt, học sinh chuyển trường phải trả lại sách đã mượn tại trường cũ trước khi sang trường mới, nơi các em sẽ tiếp tục được mượn sách để không bị gián đoạn việc học. Bộ sách giáo khoa miễn phí do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc, hiện là bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, có giá từ 200.000 đến 300.000 đồng, chưa bao gồm sách tiếng Anh.
Chính sách ưu tiên triển khai trước tại các vùng biên giới, hải đảo, đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhằm hỗ trợ những nơi có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn. Đồng thời, chính phủ khuyến khích các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc xã hội hóa để thực hiện miễn phí sách giáo khoa sớm hơn thời điểm quy định.
Việc miễn phí sách giáo khoa áp dụng cho chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông, cũng như chương trình xóa mù chữ. Hình thức mượn trả nhằm tái sử dụng sách nhiều lần, ưu tiên tận dụng số sách hiện có và điều chuyển qua cơ chế liên thông thư viện giữa các trường trong cùng địa bàn, giảm áp lực ngân sách và bảo vệ môi trường.
Trước ngày 15/6 hàng năm, các trường phải hoàn thành nhập kho, kiểm kê số lượng sách giáo khoa, đảm bảo đủ cho học sinh năm học mới và cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý thư viện. Chủ tịch các tỉnh thành có quyền điều chuyển sách giữa các thư viện trường trong địa bàn để tối ưu hiệu quả sử dụng, ưu tiên sách còn mới, tránh ảnh hưởng đến việc học của học sinh.
Nhà nước sẽ mua sắm sách giáo khoa trang bị cho thư viện các trường, đồng thời khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và tài liệu học tập số, phù hợp xu hướng công nghệ hiện nay.
Phân tích & Ý nghĩa
Chính sách miễn phí sách giáo khoa không chỉ giảm chi phí học tập cho gia đình mà còn góp phần tạo điều kiện bình đẳng hơn trong giáo dục, đặc biệt cho học sinh ở vùng khó khăn hoặc có hoàn cảnh kinh tế hạn chế. Việc mượn trả sách giúp tiết kiệm ngân sách nhà nước và hạn chế lãng phí tài nguyên, đồng thời bảo vệ môi trường bằng cách tái sử dụng sách nhiều lần.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, chính sách này là một minh chứng cho sự quan tâm của chính phủ Việt Nam tới giáo dục, có thể tạo động lực cho các gia đình có con em học tập ở trong nước. Đồng thời, việc phát triển sách giáo khoa điện tử cũng phù hợp với xu hướng số hóa toàn cầu, có thể hỗ trợ học sinh Việt Nam ở nước ngoài tiếp cận tài liệu học tập dễ dàng hơn.
Kết luận
Chính sách miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029-2030 là bước tiến quan trọng trong giáo dục Việt Nam, giúp giảm gánh nặng tài chính cho học sinh và gia đình, đồng thời thúc đẩy sự công bằng và nâng cao chất lượng học tập trên toàn quốc. Việc triển khai đồng bộ, nhất là tại các vùng khó khăn, sẽ góp phần tạo nền tảng vững chắc cho thế hệ tương lai.
Hình ảnh từ bài viết
Học sinh Hòa Vang trong ngày công bố chính sách miễn phí sách giáo khoa. Ảnh: Hồ Đệ
Học sinh Việt Nam sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm 2029