Hơn 12 nghìn tỷ tấn băng tan ở Greenland và Nam Cực trong 47 năm qua
Trong gần nửa thế kỷ qua, các tảng băng khổng lồ tại Greenland và Nam Cực đã liên tục thu nhỏ, mất đi lượng băng khổng lồ. Vậy nguyên nhân thực sự là gì và hậu quả của hiện tượng này đối với Trái Đất và con người ra sao?
Bối cảnh
Greenland và Nam Cực là hai vùng cực của Trái Đất, nơi tích tụ lượng băng lớn nhất hành tinh. Các tảng băng tại đây đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu toàn cầu và duy trì mực nước biển ổn định. Tuy nhiên, từ năm 1970 trở lại đây, tình trạng nóng lên toàn cầu đã khiến các tảng băng này tan chảy với tốc độ ngày càng nhanh.
Việc theo dõi sự thay đổi của các tảng băng này chủ yếu dựa vào dữ liệu vệ tinh do các cơ quan không gian châu Âu và Mỹ cung cấp. Nhờ sự hợp tác quốc tế này, các nhà khoa học có thể phân tích chính xác hơn về mức độ mất băng trong gần 50 năm qua.
Diễn biến chính
Theo nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Scientific Data, từ năm 1979, Greenland và Nam Cực đã mất đi khoảng 12,5 nghìn tỷ tấn băng. Phần lớn lượng băng này tan chảy trực tiếp vào đại dương, góp phần làm tăng mực nước biển toàn cầu.
Điều đáng chú ý là nguyên nhân chính không phải là do nhiệt độ không khí tăng cao mà là do nước biển ấm lên. Nước ấm xâm nhập vào dưới và hai bên các tảng băng, làm tan chảy băng từ dưới lên và từ các cạnh, sau đó chảy ra đại dương.
- Toàn bộ lượng băng tan chảy đã làm mực nước biển tăng khoảng 3,1 cm trên phạm vi toàn cầu.
- Bên cạnh đó, sự ấm lên của nước biển còn khiến các phân tử nước chuyển động nhanh hơn, chiếm nhiều không gian hơn, làm thể tích nước biển tăng lên, góp phần làm mực nước biển dâng cao dù không có thêm nước mới từ băng tan.
- Trong những thập niên 70, 80 và đầu 90, các tảng băng tương đối ổn định, nhưng từ khoảng năm 2010, tốc độ tan chảy đã tăng nhanh đáng kể.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc mực nước biển dâng cao dù chỉ vài centimet cũng có tác động lớn đến cuộc sống con người. Nghiên cứu cho thấy cứ mỗi centimet mực nước biển tăng lên, sẽ có thêm khoảng 2 đến 3 triệu người trên thế giới phải đối mặt với nguy cơ bị ngập lụt ít nhất một lần mỗi năm.
Đây là vấn đề toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến các vùng ven biển, trong đó có nhiều khu vực đông dân cư và phát triển kinh tế. Với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, hiện tượng này cũng là lời cảnh báo về biến đổi khí hậu toàn cầu, có thể ảnh hưởng gián tiếp đến nguồn cung thực phẩm, giá cả và an ninh môi trường trong tương lai.
Đáng chú ý, nghiên cứu này là kết quả của sự hợp tác quốc tế giữa Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) và NASA, sử dụng dữ liệu vệ tinh từ nhiều nguồn để có cái nhìn toàn diện và chính xác nhất về sự thay đổi của các tảng băng trong gần 50 năm qua.
Kết luận
Trong vòng 47 năm, Trái Đất đã mất đi hơn 12 nghìn tỷ tấn băng từ Greenland và Nam Cực, chủ yếu do nước biển ấm lên làm tan chảy băng từ dưới lên. Hậu quả là mực nước biển toàn cầu tăng lên, đe dọa nhiều khu vực ven biển trên thế giới. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của các biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu để bảo vệ môi trường và cộng đồng toàn cầu.
Hơn 12 nghìn tỷ tấn băng tan ở Greenland và Nam Cực trong 47 năm qua