Hơn 800.000 tỷ đồng đầu tư phát triển nông thôn và vùng dân tộc đến 2030
Quốc hội Việt Nam vừa thông qua chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa, xã hội, nông thôn và vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2026-2035 với tổng nguồn lực lên tới 808.558 tỷ đồng. Chương trình ưu tiên các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo, nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.
Bối cảnh
Việt Nam là quốc gia có đa dạng các dân tộc thiểu số và nhiều vùng nông thôn còn khó khăn, đặc biệt là ở miền núi, biên giới và hải đảo. Những khu vực này thường chịu nhiều thách thức về phát triển kinh tế, giáo dục, y tế và hạ tầng cơ sở. Để giải quyết những bất cập này, Quốc hội đã phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia nhằm tập trung nguồn lực phát triển toàn diện các vùng này trong giai đoạn 2026-2035.
Chương trình mới được hình thành từ việc hợp nhất bốn chương trình quốc gia trước đây về phát triển văn hóa; hiện đại hóa giáo dục và đào tạo; xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững; và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi cùng chăm sóc sức khỏe và dân số. Việc hợp nhất này nhằm tăng hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực, đồng thời không làm thay đổi phạm vi, đối tượng thụ hưởng hay mức độ ưu tiên của từng lĩnh vực.
Diễn biến chính
Chương trình đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030, trong đó:
- Thu nhập bình quân của người dân nông thôn sẽ tăng gấp 2,5 đến 3 lần so với năm 2020.
- Thu nhập của người dân tộc thiểu số đạt bằng một nửa mức bình quân chung cả nước.
- Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giảm xuống dưới 10%.
- Khoảng 65% số xã trên toàn quốc đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó khoảng 10% đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.
Trong lĩnh vực văn hóa, chương trình tập trung nâng cao đời sống tinh thần, bảo tồn di sản và phát triển ngành công nghiệp văn hóa, với mục tiêu đến năm 2030 đạt tu bổ 100% di tích quốc gia đặc biệt và ít nhất 80% di tích quốc gia. Ngành công nghiệp văn hóa cũng được kỳ vọng đóng góp khoảng 7% GDP.
Về giáo dục và đào tạo, chương trình hướng tới nâng cấp cơ sở vật chất, mở rộng đào tạo nghề, hiện đại hóa các trường đại học và trung tâm nghiên cứu. Tiếng Anh được xác định sẽ trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Đến năm 2035, 100% cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông phấn đấu đạt chuẩn về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học tối thiểu.
Chăm sóc sức khỏe cũng được chú trọng với mục tiêu nâng cao năng lực y tế cơ sở, phòng bệnh, cải thiện dinh dưỡng và quản lý sức khỏe điện tử cho người dân. Tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng thấp còi được đặt mục tiêu giảm xuống dưới 13% vào năm 2035.
Về nguồn lực tài chính, ngân sách trung ương đóng góp 345.000 tỷ đồng, trong đó có 244.200 tỷ vốn đầu tư công và 100.800 tỷ kinh phí thường xuyên. Ngân sách địa phương bố trí 395.392 tỷ đồng, cùng với các nguồn tín dụng chính sách, đối ứng từ các trường đại học, cao đẳng và các nguồn huy động hợp pháp khác.
Việc phân bổ vốn được yêu cầu tập trung, tránh dàn trải, ưu tiên cao nhất cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo. Địa phương được chủ động lựa chọn danh mục dự án, xác định thứ tự ưu tiên và điều chỉnh nguồn vốn nhưng phải hoàn thành các mục tiêu đề ra.
Phân tích & Ý nghĩa
Chương trình mục tiêu quốc gia này đánh dấu bước đi quan trọng trong việc tập trung nguồn lực phát triển đồng đều giữa các vùng miền, đặc biệt là các khu vực còn nhiều khó khăn. Việc hợp nhất bốn chương trình thành một giúp giảm thiểu sự trùng lặp, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng ngân sách.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt những người có nguồn gốc từ các vùng nông thôn và dân tộc thiểu số, chương trình này hứa hẹn cải thiện rõ rệt điều kiện sống, giáo dục và y tế. Hơn nữa, việc ưu tiên phát triển hạ tầng và chuyển đổi số tại các vùng khó khăn cũng có thể tạo thêm cơ hội kinh doanh và việc làm, bao gồm các ngành nghề truyền thống và hiện đại.
Kết luận
Với tổng nguồn lực hơn 800.000 tỷ đồng, chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa, xã hội, nông thôn và vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2026-2035 là bước tiến lớn nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân các vùng khó khăn của Việt Nam. Việc tập trung ưu tiên các địa bàn đặc biệt khó khăn sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển và thúc đẩy sự phát triển bền vững toàn diện.
Hình ảnh từ bài viết
Quốc hội làm việc tại Hội trường Diên Hồng ngày 24/8. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Hơn 800.000 tỷ đồng đầu tư phát triển nông thôn và vùng dân tộc đến 2030