Hơn 900 hộ dân phố cổ Hà Nội được ưu tiên mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm
Khu phố cổ Hà Nội vốn nổi tiếng với những con ngõ nhỏ, nhà ống cổ kính nhưng cũng là nơi sinh sống của nhiều hộ gia đình trong điều kiện chật chội, thiếu thốn. Mới đây, UBND thành phố Hà Nội đã đề xuất một nghị quyết đặc biệt, cho phép hơn 900 hộ dân tại phường Hoàn Kiếm được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải thông qua hình thức bốc thăm truyền thống. Điều này mở ra hy vọng cải thiện đời sống cho những người dân đang gặp khó khăn về nhà ở trong khu vực lịch sử này.
Bối cảnh
Phố cổ Hà Nội, thuộc quận Hoàn Kiếm, là khu vực có giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt của thủ đô. Tuy nhiên, nhiều hộ dân tại đây đang sống trong những căn nhà có diện tích bình quân dưới 5 m2 sàn/người, thấp hơn rất nhiều so với tiêu chuẩn nhà ở trung bình của thành phố. Điều kiện sống chật hẹp, xuống cấp, thiếu ánh sáng và thông gió không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn.
UBND phường Hoàn Kiếm đã rà soát và xác định khoảng 902 hộ dân với 3.621 nhân khẩu đang sinh sống trong tình trạng này. Phần lớn các căn nhà là nhà ống cũ kỹ, nằm sâu trong các ngõ nhỏ, với hệ thống điện cải tạo chắp vá và lối thoát hiểm hạn chế. Nhiều hộ gia đình còn kết hợp sinh hoạt với kinh doanh, gây khó khăn trong việc đảm bảo an toàn và vệ sinh môi trường.
Diễn biến chính
Trước thực trạng trên, UBND TP Hà Nội đã trình HĐND thành phố dự thảo nghị quyết về việc ưu tiên cho nhóm người khó khăn về nhà ở tại khu vực phố cổ được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải bốc thăm. Cơ chế này được áp dụng trước tiên tại phường Hoàn Kiếm, sau đó sẽ xem xét mở rộng dựa trên đánh giá tác động và nguồn lực.
Điều kiện để được xem xét bao gồm:
- Đã đăng ký thường trú và đang thực tế sinh sống tại khu vực phố cổ, phường Hoàn Kiếm trước ngày nghị quyết được thông qua;
- Diện tích nhà ở bình quân dưới 5 m2 sàn/người;
- Đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật về nhà ở xã hội;
- Tự nguyện đăng ký và được UBND phường phê duyệt danh sách.
Thành phố dự kiến bố trí tối đa 902 căn hộ nhà ở xã hội tại các dự án trên địa bàn, mỗi hộ được cấp một căn. Trong năm 2026, sẽ có khoảng 552 căn hộ tại 9 dự án được ưu tiên cung cấp. Các dự án được lựa chọn dựa trên tiêu chí vị trí thuận lợi về giao thông công cộng, hạ tầng xã hội đồng bộ và phù hợp với quy mô hộ gia đình.
Trường hợp số hộ đăng ký vượt quá số căn hộ tại một dự án, ưu tiên sẽ được dành cho những hộ có diện tích bình quân thấp nhất, có người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo hoặc cận nghèo, và theo thứ tự đăng ký trước. Các hộ còn lại sẽ được bố trí sang các dự án khác.
Người mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội phải chuyển toàn bộ nhân khẩu ra khỏi chỗ ở cũ và đăng ký thường trú tại nơi ở mới theo quy định của UBND thành phố. Nếu chỗ ở cũ thuộc tài sản công đang thuê thì hợp đồng thuê sẽ chấm dứt và diện tích được bàn giao lại cho cơ quan quản lý. Nếu thuộc sở hữu cá nhân, sẽ thực hiện theo phương án đảm bảo không làm tăng dân số và không gây chật chội trở lại.
Phân tích & Ý nghĩa
Quyết định này thể hiện sự quan tâm sâu sắc của chính quyền Hà Nội đối với nhóm dân cư khó khăn trong khu vực phố cổ, nơi có giá trị lịch sử nhưng cũng đang đối mặt với nhiều thách thức về nhà ở và an toàn. Việc ưu tiên mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm giúp giảm bớt sự bất định và lo lắng cho người dân, đồng thời tạo điều kiện cho họ có một nơi ở hợp pháp, an toàn và phù hợp hơn.
Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu giãn dân, cải tạo đô thị và nâng cao chất lượng sống tại khu vực trung tâm thành phố, phù hợp với quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ngoài ra, việc bố trí nhà ở xã hội tại các dự án có hạ tầng đồng bộ và giao thông thuận lợi cũng giúp người dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục và thương mại.
Kết luận
Việc UBND TP Hà Nội đề xuất nghị quyết ưu tiên hơn 900 hộ dân phố cổ được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm là một giải pháp thiết thực, nhằm cải thiện điều kiện sống cho nhóm người khó khăn và góp phần xây dựng đô thị văn minh, hiện đại hơn. Nghị quyết này dự kiến sẽ được HĐND thành phố xem xét và thông qua trong kỳ họp chuyên đề ngày 28 tháng 10.
Hình ảnh từ bài viết
Sâu trong một ngõ nhỏ của phố Lò Sũ có nhiều hộ gia đình dùng chung không gian khoảng 10 m2 để nấu nướng. Ảnh: Ngọc Thành
Hơn 900 hộ dân phố cổ Hà Nội được ưu tiên mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm