Hơn Nửa Thế Kỷ Tìm Gia Đình Nhà Báo Liệt Sĩ Nguyễn Duy Kiểm
Trong lịch sử chiến tranh Việt Nam, có những câu chuyện về các chiến sĩ, nhà báo hy sinh mà thân nhân vẫn còn là bí ẩn. Một trong số đó là nhà báo liệt sĩ Nguyễn Duy Kiểm, người đã ngã xuống trong trận càn của quân Mỹ tại Rạch Ruộng năm 1967. Liệu có ngày ông sẽ được tìm thấy gia đình để nhận bằng Tổ quốc ghi công và các chế độ chính sách?
Bối cảnh
Ngày 4 tháng 12 năm 1967, trong bối cảnh chiến tranh ác liệt, quân đội Mỹ mở trận càn tại Rạch Ruộng, căn cứ của báo Cờ Giải Phóng tỉnh Kiến Phong (nay thuộc Đồng Tháp). Đây là thời điểm nhà báo Nguyễn Đắc Hiền phụ trách ấn phẩm và là tổ trưởng tổ báo chí thuộc Ban Tuyên huấn. Trận đánh diễn ra quyết liệt, lực lượng bộ đội, quân bưu, nhà in và những người làm báo đã kiên cường giữ vững căn cứ trong suốt một ngày đêm.
Tuy nhiên, nhiều người đã hy sinh trong trận chiến này, trong đó có nhà báo Nguyễn Duy Kiểm. Ông bị địch bắt, đánh đập dã man rồi bị quăng xác xuống sông Rạch Ruộng. Sự kiện này để lại nỗi đau sâu sắc trong lòng đồng đội và những người thân cận.
Diễn biến chính
Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, ông Nguyễn Đắc Hiền được phân công về Sa Đéc phụ trách Ty Giáo dục. Ngoài công việc chuyên môn, ông dành nhiều thời gian thu thập tư liệu, hoàn thiện hồ sơ để các đồng đội hy sinh được công nhận liệt sĩ và nhận bằng Tổ quốc ghi công.
Tuy nhiên, trường hợp của nhà báo Nguyễn Duy Kiểm lại đặc biệt khó khăn vì gần như không có thông tin về thân nhân để trao bằng và hưởng các chế độ chính sách. Theo ký ức của ông Hiền, liệt sĩ Kiểm có thể sinh trong khoảng từ năm 1939 đến 1942, là người vui vẻ, năng nổ và luôn nhận những nhiệm vụ khó khăn.
Ông Kiểm quê ở tỉnh Kiến Hòa (nay là Bến Tre), từng hoàn thành lớp tập huấn tiếng Anh tại Trung ương Cục miền Nam năm 1964 rồi được điều động sang Kiến Phong công tác. Do yêu cầu bảo mật trong thời chiến, những người làm báo ít khi hỏi kỹ về hoàn cảnh gia đình của nhau. Manh mối duy nhất mà ông Hiền nhớ được là vài ngày trước trận đánh, mẹ của ông Kiểm từ quê lên thăm, tên bà là Ba, sống ở khu vực cầu Cá Lóc, thị xã Bến Tre.
Tháng 12 năm 1975, trong chuyến công tác đến Bến Tre, ông Hiền đã tìm về khu vực cầu Cá Lóc, đi nhiều nơi, hỏi thăm nhiều người nhưng không có kết quả. Ông còn nhờ chính quyền địa phương tra cứu hộ tịch, gửi công văn đến Ty Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bến Tre, đăng báo tìm người thân liệt sĩ nhưng vẫn không tìm được thông tin.
Trong những năm sau đó, ông Hiền vẫn không ngừng dò hỏi, nhờ cậy các mối quan hệ, đặc biệt khi gặp người quê Bến Tre, với hy vọng nhỏ nhoi tìm ra gia đình liệt sĩ Nguyễn Duy Kiểm. Ông từng chia sẻ rằng mình vẫn day dứt, áy náy vì chưa làm tròn trách nhiệm với đồng đội đã hy sinh.
Phân tích & Ý nghĩa
Câu chuyện tìm kiếm thân nhân liệt sĩ Nguyễn Duy Kiểm không chỉ là nỗi trăn trở cá nhân của ông Nguyễn Đắc Hiền mà còn phản ánh thực trạng khó khăn trong việc xác minh thông tin thân nhân của nhiều liệt sĩ thời chiến. Việc thiếu hồ sơ, thông tin bảo mật và sự phân tán dân cư sau chiến tranh khiến công tác này trở nên phức tạp.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt là những người từng sống qua thời chiến tranh hoặc có người thân tham gia, câu chuyện này nhắc nhở về tầm quan trọng của việc lưu giữ và bảo vệ thông tin lịch sử, cũng như trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc hỗ trợ tìm kiếm, xác nhận thân nhân liệt sĩ để họ được hưởng đầy đủ quyền lợi theo quy định của Đảng và Nhà nước.
Kết luận
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày nhà báo liệt sĩ Nguyễn Duy Kiểm hy sinh, nhưng nỗi trăn trở tìm kiếm gia đình để trao bằng Tổ quốc ghi công vẫn chưa nguôi trong lòng ông Nguyễn Đắc Hiền và đồng đội. Sự kiên trì, lòng tri ân và trách nhiệm với những người đã ngã xuống là minh chứng cho tình đồng đội và lòng biết ơn sâu sắc của thế hệ sau đối với những hy sinh trong quá khứ.
Hình ảnh từ bài viết
Ông Nguyễn Đắc Hiền vẫn nuôi hy vọng tìm được thân nhân liệt sĩ để trao bằng tổ quốc ghi công hiện đang lưu giữ tại Báo Đồng Tháp. Ảnh: Ngọc Tài
Trận đánh tàu Mỹ trên sông Rạch Ruộng năm 1967. Ảnh: Tư liệu
Hơn Nửa Thế Kỷ Tìm Gia Đình Nhà Báo Liệt Sĩ Nguyễn Duy Kiểm