Hormuz trở lại hoạt động, nhưng mìn vẫn cản trở giao thông biển
Hormuz, tuyến đường biển quan trọng nối liền Vịnh Ba Tư với thế giới, vừa ghi nhận số lượng tàu qua lại nhiều nhất kể từ tháng 4. Tuy nhiên, hoạt động vận tải tại đây vẫn chưa thể trở lại bình thường do còn khoảng 80 quả mìn chưa được gỡ bỏ. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đã bị gián đoạn nghiêm trọng trong thời gian qua.
Bối cảnh
Hormuz là một eo biển chiến lược nằm giữa Iran và Oman, đóng vai trò là cửa ngõ quan trọng cho vận chuyển dầu mỏ, khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG), các sản phẩm dầu và phân bón từ Vịnh Ba Tư ra thế giới. Trước khi xảy ra xung đột, trung bình mỗi ngày có khoảng 129 tàu qua lại eo biển này, theo số liệu của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, từ khi chiến tranh bùng nổ vào cuối tháng 2 năm nay, hoạt động vận tải tại đây gần như tê liệt, với lượng tàu qua lại giảm xuống chỉ còn khoảng 8,6 tàu mỗi ngày, theo nền tảng theo dõi vận tải biển AXSMarine.
Việc phong tỏa Hormuz do xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng cho chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy giá dầu, khí đốt và phân bón lên cao trên thị trường thế giới. Đây là một trong những điểm nóng địa chính trị ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế toàn cầu.
Diễn biến chính
Ngày thứ Năm, Hormuz đã đón 25 tàu đi qua, con số cao nhất kể từ giữa tháng 4. Mặc dù vậy, hoạt động vận tải chỉ đạt khoảng 20% so với thời điểm trước khi chiến tranh bắt đầu. Nguyên nhân chính là do còn khoảng 80 quả mìn nằm rải rác tại eo biển, khiến việc di chuyển của tàu thuyền gặp nhiều nguy hiểm và phải được xử lý cẩn trọng.
David Knobloch, chuyên gia vận tải biển của công ty NTG Air Ocean, cho biết việc khôi phục chuỗi cung ứng toàn cầu sau một ngày gián đoạn tương đương với việc mất bảy ngày để phục hồi. Với hơn 100 ngày gián đoạn, thời gian phục hồi có thể kéo dài tới hơn hai năm. Ông cũng nhấn mạnh mùa hè năm nay sẽ rất khó khăn đối với vận tải container, đặc biệt là các tàu chở dầu, khí hóa lỏng và phân bón từ Vịnh Ba Tư.
Trong khi đó, các mặt hàng công nghiệp, ô tô và phụ tùng từ châu Âu và châu Á vẫn tiếp tục được vận chuyển đến Vịnh Ba Tư, cho thấy sự phức tạp trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc thiếu hụt khoảng 6% công suất container toàn cầu tương đương với khoảng 2 triệu container sẽ ảnh hưởng đến các tuyến vận tải và cảng biển tại châu Á, đặc biệt là Trung Quốc.
Ngày thứ Tư, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masúd Pezeškján đã ký một bản ghi nhớ từ xa, trong đó có nội dung khôi phục hoạt động vận tải qua Hormuz. Mỹ cũng tuyên bố chấm dứt việc thực thi phong tỏa đối với tàu và cảng của Iran, áp đặt từ đầu tháng 4. Phía Iran cũng cam kết sẽ tăng cường hoạt động vận tải tại eo biển này trong thời gian tới.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Hormuz mở cửa trở lại dù còn hạn chế là tín hiệu tích cực cho thị trường năng lượng và vận tải toàn cầu. Tuy nhiên, sự tồn tại của hàng chục quả mìn vẫn là rào cản lớn, khiến tàu thuyền phải di chuyển chậm và cẩn trọng, làm tăng chi phí vận tải và kéo dài thời gian giao hàng.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, sự gián đoạn này ảnh hưởng đến chi phí và thời gian nhập khẩu các mặt hàng như dầu mỏ, khí đốt và phân bón, cũng như các sản phẩm công nghiệp từ châu Á và châu Âu. Ngành kinh doanh nhỏ, nhà hàng, cửa hàng và các dịch vụ liên quan đến vận tải hàng hóa có thể chịu tác động gián tiếp từ tình trạng này.
Kết luận
Dù Hormuz đã chứng kiến số lượng tàu qua lại tăng lên, nhưng việc gỡ bỏ mìn và khôi phục hoàn toàn hoạt động vận tải tại eo biển này vẫn còn nhiều khó khăn. Chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ cần thời gian dài để trở lại bình thường, đồng thời các bên liên quan vẫn phải theo dõi sát sao tình hình để tránh những gián đoạn mới.
Hormuz trở lại hoạt động, nhưng mìn vẫn cản trở giao thông biển