Hướng dẫn xác định nguồn gốc đất để được giảm 70% tiền sử dụng đất theo Nghị quyết 254
Nghị quyết số 254 năm 2025 của Quốc hội Việt Nam vừa ban hành tạo điều kiện thuận lợi cho người sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn ao, đất nông nghiệp sang đất ở. Vậy làm sao để xác định đất của mình có thuộc diện được giảm tiền sử dụng đất lên đến 70%? Bài viết này sẽ giúp bạn đọc, đặc biệt là kiều bào Việt tại Séc và các nước EU, hiểu rõ hơn về quy định và cách thức áp dụng chính sách này.
Bối cảnh
Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp, đất vườn ao sang đất ở là một trong những thủ tục phổ biến tại Việt Nam khi người dân muốn xây dựng nhà ở hoặc kinh doanh bất động sản. Tuy nhiên, theo Luật Đất đai, người sử dụng đất phải nộp tiền sử dụng đất theo mức quy định, đôi khi gây khó khăn về tài chính. Để tháo gỡ vướng mắc này, Quốc hội Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 254 năm 2025, áp dụng từ ngày 1-8-2024 đến trước ngày 1-1-2026, nhằm giảm tiền sử dụng đất cho các trường hợp chuyển mục đích đất nông nghiệp gắn liền với đất ở.
Đây là chính sách quan trọng, giúp giảm gánh nặng tài chính cho người dân, đồng thời thúc đẩy phát triển nhà ở và hạ tầng đô thị. Với cộng đồng người Việt ở nước ngoài, đặc biệt là tại Séc và các nước EU, việc nắm rõ quy định này cũng rất cần thiết khi có nhu cầu đầu tư hoặc xử lý tài sản đất đai tại quê nhà.
Diễn biến chính
Theo chuyên gia Ngô Gia Hoàng, Nghị quyết 254 quy định rõ ba trường hợp được giảm tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích từ đất vườn ao, đất nông nghiệp gắn với đất ở thành đất ở:
- Trường hợp 1: Đất vườn, ao, đất nông nghiệp nằm trong cùng thửa đất có đất ở được công nhận quyền sử dụng đất. Thông thường, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (giấy hồng) thể hiện một phần diện tích là đất ở, phần còn lại là đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp như đất trồng cây lâu năm, cây hàng năm.
- Trường hợp 2: Đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp gắn liền với đất ở nhưng đã được tách ra để chuyển quyền sử dụng đất. Dù thửa đất tách ra không còn nằm chung với phần đất ở, nhưng về nguồn gốc vẫn là đất vườn, ao gắn liền với đất ở của thửa đất gốc.
- Trường hợp 3: Đất có nguồn gốc là đất vườn, ao gắn liền với đất ở do đơn vị đo đạc lập bản đồ địa chính tự tách thành các thửa riêng biệt trước ngày 1-7-2014. Trong quá trình lập bản đồ địa chính, có thể xảy ra việc tách thửa đất vườn ao và đất ở thành các thửa riêng trên hồ sơ địa chính mà không ghi nhận chung.
Về mức giảm tiền sử dụng đất, Nghị quyết quy định:
- Diện tích đất chuyển mục đích trong hạn mức giao đất ở chỉ phải đóng 30% tiền sử dụng đất.
- Diện tích vượt hạn mức đất ở nhưng không quá một lần hạn mức thì đóng 50% tiền sử dụng đất.
- Diện tích vượt quá hai lần hạn mức đất ở phải đóng 100% tiền sử dụng đất.
Để được hưởng mức giảm này, người sử dụng đất cần chứng minh đất thuộc một trong các trường hợp trên, dựa vào giấy tờ và hồ sơ liên quan.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc xác định chính xác nguồn gốc đất là yếu tố then chốt để người dân được hưởng ưu đãi giảm tiền sử dụng đất. Theo đó, người sử dụng đất cần kiểm tra kỹ thông tin trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đặc biệt là loại đất, thời điểm cấp giấy và các ghi chú về nguồn gốc sử dụng đất.
Để đảm bảo tính chính xác, người dân nên liên hệ trực tiếp với UBND cấp xã hoặc Văn phòng đăng ký đất đai nơi có thửa đất để tra cứu và xác nhận thông tin. Các cơ quan này sẽ dựa trên hồ sơ địa chính, hồ sơ tách thửa, hồ sơ cấp giấy chứng nhận và các tài liệu lưu trữ qua các thời kỳ để cung cấp thông tin chính xác về nguồn gốc đất.
Đáng chú ý, điều kiện tách thửa trước ngày 1-7-2014 chỉ áp dụng với trường hợp đất bị tách do hoạt động đo đạc, lập bản đồ địa chính của cơ quan chuyên môn. Nếu người sử dụng đất chủ động tách thửa đất vườn ao để chuyển quyền sử dụng đất thì không bị ràng buộc bởi mốc thời gian này.
Chính sách này không chỉ giúp giảm chi phí cho người dân khi chuyển đổi mục đích sử dụng đất mà còn góp phần minh bạch hóa hồ sơ đất đai, tạo thuận lợi cho việc quản lý và phát triển đô thị. Với cộng đồng người Việt tại Séc và EU, việc hiểu rõ quy định này giúp họ chủ động hơn trong việc quản lý tài sản tại Việt Nam, tránh rủi ro pháp lý và tiết kiệm chi phí.
Kết luận
Nghị quyết 254 năm 2025 của Quốc hội Việt Nam mở ra cơ hội giảm đến 70% tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích từ đất vườn ao, đất nông nghiệp sang đất ở, áp dụng trong giai đoạn từ ngày 1-8-2024 đến trước ngày 1-1-2026. Để được hưởng ưu đãi này, người sử dụng đất cần xác định rõ nguồn gốc đất và liên hệ các cơ quan chức năng để xác nhận chính xác. Đây là thông tin hữu ích cho cả người dân trong nước và kiều bào Việt Nam ở nước ngoài khi có nhu cầu xử lý tài sản đất đai tại quê nhà.
Hình ảnh từ bài viết
Làm sao để biết đất của mình có thuộc diện được giảm tiền sử dụng đất khi chuyển thành đất ở? - Ảnh minh họa: QUANG ĐỊNH
- Ảnh 1.
Hướng dẫn xác định nguồn gốc đất để được giảm 70% tiền sử dụng đất theo Nghị quyết 254