Írán chưa quyết định ký thỏa thuận với Mỹ, căng thẳng tại eo biển Hormuz
Írán hiện vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc ký kết một thỏa thuận với Hoa Kỳ, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận sẽ được ký trong ngày 14 tháng 6. Liệu căng thẳng tại eo biển Hormuz, nơi có vai trò chiến lược trong vận chuyển dầu mỏ toàn cầu, có được giải tỏa hay không vẫn còn là câu hỏi lớn.
Bối cảnh
Írán là quốc gia có vị trí chiến lược ở Trung Đông, với dân số hơn 90 triệu người và nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất khẩu dầu khí. Eo biển Hormuz là tuyến đường biển quan trọng bậc nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu và nhiều khí đốt tự nhiên hóa lỏng được vận chuyển qua đây. Trong những năm gần đây, quan hệ giữa Mỹ và Iran luôn căng thẳng, đặc biệt từ khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 và áp đặt các lệnh trừng phạt nặng nề lên Tehran.
Cuộc xung đột leo thang từ cuối tháng 2 khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống lại Iran, khiến Tehran phản ứng bằng các cuộc tấn công vào các nước láng giềng, căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực và đóng cửa eo biển Hormuz, làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Diễn biến chính
Ngày 14 tháng 6, theo hãng tin AFP, một nguồn tin thân cận với đội đàm phán Iran cho biết nước này vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc ký kết bản ghi nhớ hiểu biết (memorandum of understanding) được đề xuất trong các cuộc thương lượng với Mỹ. Điều này trái ngược với tuyên bố của Tổng thống Donald Trump trước đó một ngày, khi ông khẳng định thỏa thuận sẽ được ký trong ngày và ngay sau đó eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại cho tất cả các tàu thuyền.
Hãng tin AFP cũng lưu ý rằng thỏa thuận này đang gặp phải sự phản đối mạnh mẽ từ một số quan chức bảo thủ cực đoan tại Iran, những người không chấp nhận nhượng bộ, đặc biệt là liên quan đến việc kiểm soát eo biển Hormuz - khu vực Iran đang thực tế phong tỏa.
- Ngày 13 tháng 6, Tehran tuyên bố sẽ không ký thỏa thuận vào ngày 14.
- Ngoại giao Iran cũng nhấn mạnh ý định thu phí dịch vụ từ các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, điều này có thể gây thêm căng thẳng với cộng đồng quốc tế.
- Trong khi đó, theo báo cáo của Bloomberg, Nga có thể đã hỗ trợ Iran tái trang bị tên lửa trong thời gian ngừng bắn với Mỹ, làm tăng thêm sự phức tạp cho tình hình khu vực.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Iran chưa quyết định ký thỏa thuận với Mỹ cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ chính quyền Tehran, giữa những người muốn giảm căng thẳng và những nhóm bảo thủ cứng rắn phản đối nhượng bộ. Điều này khiến tiến trình hòa giải khó khăn và làm tăng nguy cơ xung đột kéo dài tại khu vực Trung Đông vốn đã rất nhạy cảm.
Eo biển Hormuz đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Việc Iran phong tỏa hoặc kiểm soát khu vực này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá dầu và khí đốt, gây tác động không nhỏ đến nền kinh tế thế giới, trong đó có các quốc gia châu Âu và cộng đồng người Việt đang sinh sống tại đây. Bất ổn tại đây cũng có thể làm tăng chi phí vận chuyển và ảnh hưởng đến các ngành kinh doanh nhập khẩu năng lượng.
Kết luận
Trong bối cảnh căng thẳng chưa được giải quyết, Iran vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc ký thỏa thuận với Mỹ, trong khi các bên liên quan tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến tại eo biển Hormuz. Tình hình này đặt ra nhiều thách thức cho an ninh khu vực và sự ổn định của thị trường năng lượng toàn cầu.
Írán chưa quyết định ký thỏa thuận với Mỹ, căng thẳng tại eo biển Hormuz