Írán và Oman đạt thỏa thuận chia sẻ lợi ích tại eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz là điểm nóng chiến lược trên bản đồ thế giới, nơi các quốc gia như Írán và Oman đang thương thảo về quyền lợi và kiểm soát vùng biển này. Vậy thỏa thuận mới nhất giữa hai nước có ý nghĩa gì trong bối cảnh căng thẳng khu vực và ảnh hưởng đến thị trường dầu mỏ toàn cầu?
Bối cảnh
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến đường biển quan trọng nhất thế giới, nằm giữa bán đảo Ả Rập và Iran, nối Vịnh Ba Tư với biển Oman và Ấn Độ Dương. Đây là cửa ngõ vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu, nên kiểm soát eo biển này có ý nghĩa chiến lược to lớn về kinh tế và an ninh.
Írán và Oman là hai quốc gia giáp ranh eo biển Hormuz, do đó quyền kiểm soát và chia sẻ lợi ích tại đây luôn là vấn đề nhạy cảm. Trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng, đặc biệt là giữa Mỹ và Iran, việc đàm phán về Hormuz càng trở nên quan trọng để đảm bảo an toàn cho giao thương quốc tế.
Diễn biến chính
Ngày 26 tháng 8 năm 2026, phát ngôn viên của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết, hai nước đã bắt đầu đàm phán từ khoảng một tháng trước và đã đạt được những kết quả được cả hai bên chấp nhận liên quan đến quyền lợi tại eo biển Hormuz.
Ông nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán bị trì hoãn do sự cản trở từ phía Hoa Kỳ, khiến tiến trình kéo dài hơn dự kiến. Tuy nhiên, nếu Mỹ ngừng gây khó khăn và trở lại với bản ghi nhớ hiểu biết đã ký trước đó, hai bên có thể mở cửa eo biển Hormuz theo thỏa thuận đã đạt được.
Trong khi đó, hãng tin Reuters dẫn lời một nguồn tin cao cấp từ Iran cho biết, thỏa thuận giữa Iran và Oman vẫn chưa được ký kết chính thức và hai bên đang tiếp tục hoàn thiện các chi tiết cuối cùng của thỏa thuận.
Thông tin về việc hai nước thảo luận một thỏa thuận khung để thiết lập tuyến đường biển tạm thời qua eo biển Hormuz đã khiến giá dầu thế giới giảm trong ba ngày liên tiếp, theo CNN. Điều này cho thấy thị trường dầu mỏ rất nhạy cảm với các diễn biến tại khu vực này.
Trước đó, vào giữa tháng 6, Tehran và Washington đã ký một bản ghi nhớ nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran từ cuối tháng 2, làm thiệt mạng hàng nghìn người và gây xáo trộn kinh tế toàn cầu. Bản ghi nhớ bao gồm việc tạm thời mở lại tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, nhằm đảm bảo dòng chảy dầu khí không bị gián đoạn.
Tuy nhiên, đầu tháng 7, xung đột lại bùng phát khi Mỹ cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận bằng các cuộc tấn công vào tàu thuyền tại Hormuz, dẫn đến các đòn không kích trở lại nhằm vào lãnh thổ Iran. Tehran phủ nhận cáo buộc và cho rằng chính Washington mới là bên không tuân thủ thỏa thuận.
Dữ liệu vận tải biển cho thấy, ngày 25 tháng 8 có 5 tàu chở hàng hóa đi qua eo biển Hormuz, tương đương với ngày trước đó nhưng thấp hơn nhiều so với mức trung bình 15 tàu trong 10 ngày trước đó. Điều này phản ánh tình trạng giao thương vẫn còn bị hạn chế do căng thẳng khu vực.
Phân tích & Ý nghĩa
Thỏa thuận giữa Iran và Oman về quyền lợi tại eo biển Hormuz có thể được xem là bước tiến quan trọng nhằm giảm căng thẳng và đảm bảo an ninh hàng hải tại khu vực chiến lược này. Việc hai bên cùng hợp tác sẽ giúp ổn định dòng chảy dầu khí, từ đó ảnh hưởng tích cực đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Tuy nhiên, sự can thiệp và cản trở từ phía Hoa Kỳ vẫn là một yếu tố gây khó khăn cho tiến trình đàm phán. Mỹ từng áp đặt nhiều biện pháp trừng phạt và có các hành động quân sự nhằm kiềm chế ảnh hưởng của Iran trong khu vực, khiến tình hình eo biển Hormuz trở nên phức tạp hơn.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những biến động tại eo biển Hormuz không chỉ là tin tức quốc tế xa xôi mà còn có thể gián tiếp ảnh hưởng đến giá năng lượng và chi phí sinh hoạt, cũng như ngành kinh doanh liên quan đến vận tải và xuất nhập khẩu.
Kết luận
Írán và Oman đang tiến gần đến một thỏa thuận chia sẻ lợi ích tại eo biển Hormuz, một tuyến đường biển chiến lược quan trọng. Dù chưa có ký kết chính thức, tiến trình đàm phán cho thấy nỗ lực giảm căng thẳng khu vực và ổn định thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, sự ảnh hưởng của các bên thứ ba như Hoa Kỳ vẫn là thách thức lớn đối với hòa bình và an ninh tại đây.
Írán và Oman đạt thỏa thuận chia sẻ lợi ích tại eo biển Hormuz