Israel tăng tốc phá dỡ nhà cửa quanh Džanín, dân định cư Do Thái chiếm đóng
Chính sách xây dựng các khu định cư Do Thái tại Bờ Tây đang trở nên quyết liệt hơn bao giờ hết, đặc biệt quanh thành phố Džanín. Israel đã tăng tốc phá dỡ nhà cửa và cho phép dân định cư chiếm đóng nhiều khu vực, khiến tình hình tại đây ngày càng căng thẳng và thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế. Điều này đặt ra câu hỏi về tương lai của người Palestine và tiến trình hòa bình tại khu vực.
Bối cảnh
Džanín là một thành phố nằm trên Bờ Tây sông Jordan, khu vực này thuộc vùng lãnh thổ Palestine nhưng đang bị Israel kiểm soát một phần. Bờ Tây là vùng đất tranh chấp lâu dài giữa người Israel và người Palestine, nơi các khu định cư Do Thái được xây dựng bất chấp sự phản đối của cộng đồng quốc tế. Theo thỏa thuận Oslo ký kết vào những năm 1990, Džanín thuộc vùng A, tức là nơi chính quyền Palestine có quyền kiểm soát an ninh và hành chính. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, Israel vẫn duy trì sự hiện diện quân sự và kiểm soát nhiều khu vực, đặc biệt là quanh các khu định cư mới.
Trong bốn năm qua, chính phủ Israel dưới thời Thủ tướng Benjamin Netanjahu đã phê duyệt xây dựng tới 103 khu định cư Do Thái tại Bờ Tây, một con số tăng vọt so với chỉ 6 khu định cư được xây dựng trong ba thập kỷ trước đó. Điều này cho thấy sự thay đổi chiến lược rõ rệt của Israel trong việc củng cố sự hiện diện tại vùng đất này, đồng thời làm gia tăng căng thẳng với người Palestine và cộng đồng quốc tế.
Diễn biến chính
Trong những tháng gần đây, đặc biệt là bốn tháng qua, quân đội Israel đã tăng cường các hoạt động phá dỡ nhà cửa tại khu vực quanh Džanín. Một số công trình như nhà hàng nổi tiếng mang tên "Staré dobré časy" (Thời kỳ tốt đẹp xưa) đã bị phá bỏ chỉ trong vài ngày. Các khu vực đồi núi quanh thành phố chứng kiến sự xuất hiện nhanh chóng của các trạm quân sự mới, được bảo vệ bởi các căn nhà di động của dân định cư Do Thái.
Ở làng Tersalla, một địa điểm đáng chú ý, dân định cư đã chiếm đóng cả một nhà thờ Hồi giáo cùng với trường học tôn giáo đi kèm, cho thấy mức độ mở rộng và ảnh hưởng ngày càng sâu rộng của các khu định cư này.
Trước đó, năm 2021, nhóm vũ trang jihad đã kiểm soát Džanín và sử dụng trại tị nạn làm căn cứ cho các cuộc tấn công vào Israel. Quân đội Israel cùng với lực lượng cảnh sát Palestine đã tiến hành nhiều chiến dịch nhằm đẩy lùi các nhóm vũ trang này. Từ năm 2023 đến nay, đã có khoảng 300 người Palestine thiệt mạng trong các cuộc giao tranh tại Džanín.
Quân đội Israel cũng đã thiết lập lại sự hiện diện an ninh tại các tuyến đường phố của Džanín sau chiến dịch phối hợp với lực lượng Palestine nhằm chống lại các phần tử cực đoan. Tuy nhiên, tình hình vẫn rất căng thẳng và bất ổn.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Israel tăng tốc xây dựng các khu định cư và phá dỡ nhà cửa tại Džanín không chỉ làm thay đổi thực tế trên mặt đất mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống của người dân Palestine, đặc biệt là những người bị buộc phải rời bỏ nhà cửa. Theo nhà báo Palestine Fátima Ibrahímová, nhiều người tị nạn đã phải phân tán khắp tỉnh, một số chạy về các làng lân cận, trong khi phần lớn tìm đến khu ký túc xá của Đại học Mỹ tại khu vực.
Hành động này cũng gây ra sự chỉ trích mạnh mẽ từ Liên Hợp Quốc và các đối tác phương Tây, cho rằng Israel đang vi phạm các quy định quốc tế và gây ra những tội ác chống lại nhân loại tại Bờ Tây. Trong khi đó, chính phủ Israel biện minh cho các hoạt động này là nhằm đảm bảo an ninh và chống lại các phần tử khủng bố.
Đáng chú ý, theo thỏa thuận Oslo, Džanín thuộc vùng A, nơi chính quyền Palestine có quyền kiểm soát an ninh và dân sự. Tuy nhiên, sự hiện diện quân sự và các hoạt động xây dựng của Israel cho thấy thực tế phức tạp và mâu thuẫn với các cam kết trước đây, làm dấy lên nghi ngờ về khả năng chấm dứt sự chiếm đóng và tiến trình hòa bình.
Kết luận
Những diễn biến tại Džanín phản ánh tình hình căng thẳng và phức tạp tại Bờ Tây, nơi mà các khu định cư Do Thái đang mở rộng nhanh chóng dưới sự bảo vệ của quân đội Israel. Việc phá dỡ nhà cửa và chiếm đóng các khu vực của người Palestine không chỉ làm thay đổi cấu trúc dân cư mà còn đặt ra nhiều thách thức cho hòa bình và ổn định trong khu vực. Cộng đồng quốc tế tiếp tục theo dõi sát sao và lên tiếng phản đối các hành động này.
Israel tăng tốc phá dỡ nhà cửa quanh Džanín, dân định cư Do Thái chiếm đóng